Кіріспе

Шиндо Йошин рю (新道楊心流), яғни "Жаңа Шырша мектебі" – жапондық жекпе-жек өнерінің дәстүрлі мектебі (ко рю), негізінен джиу-джитсу өнерін үйретеді. Атаудың алғашқы канджисі бастапқыда "新=Жаңа" деп аударылған, бірақ басты тармақта "жаңа" деген канджи ақырында гомофоникалық "神=қасиетті" деп өзгертілді. Мектептің атауы сондай-ақ Синто Йошин рю деп транслитерациялануы мүмкін, бірақ корю дәстүрін қазіргі заманғы Синтойошин рю мектебімен шатастыруға болмайды, олар байланыссыз.

Тарих / Негізгі бөлім

Шиндо Йошин рю дәстүрін Эдо дәуірінің соңында Курода кланының қызметшісі Кацуносуке Мацуока (1836–1898) құрды. Кацуносуке 1836 жылы Курода кланының Эдодағы штаб-пәтері – Эдо Хантайда дүниеге келді. 1858 жылы Кацуносуке Эдоның Асакуса ауданында өзінің алғашқы додзёсын ашты, онда Тенджин Шиньё рю джудзюцудан сабақ берді. Сонымен қатар, ол Кэсима Шиндан Жикишинкаге рю мектебінің он төртінші басшысы Сакакибара Кенкичидің, Сакакибара сёгун Токугава Иэмочиге қызмет еткен кезде, орнын басты. Жылдар өте келе Кацуносуке Эдо дәуірінің соңындағы заманауи джудзюцу жүйелері әскери маңызының көп бөлігін жоғалтып, тиімді әскери қатысудан гөрі жеке сынға қатысуға бағытталған жүйелерге айналды деген қорытындыға келді. Осы себепті 1864 жылы ол кэндзюцу және джудзюцудағы тәжірибесін біріктіріп, өзі жасаған жаңа жүйені құрды, оны "жаңа сабан мектебі" деген мағына беретін Шиндо Йошин рю деп атады. Сол кезде шайқаста тәжірибесі болмаса да, Кацуносуке бұл жаңа жүйенің әскери тұрғыдан қолданылуын қамтамасыз ету үшін сого будзюцу, яғни біріктірілген жауынгерлік жүйенің оқу бағдарламасын қамтуға ниеттенді. 1868 жылы Кацуносуке Мэйдзи қайта жаңғыруына куә болды және Бошин соғысында жеңілген тарапта соғысты. Токугава сёгунатының құлауынан кейін Кацуносуке Эдоның солтүстігіндегі Уэно ауылына көшіп, сонда жаңа додзё салды. Кацуносуке Уэноға көшкеннен кейін Асакусадағы додзё лицензияланған нұсқаушы Иносе Матакичидің басшылығымен филиалдық додзёға айналды. 1895 жылы қартайған Кацуносуке Эдода тұратын тағы бір лицензиялы шәкірті Шигета Обатаға негізгі желіден бөлініп, Шиндо Йошин рюдың өз тармағын басқаруға рұқсат берген кезде Шиндо Йошин рю екіге бөлінді. Бұл тармақ Обата ха Шиндо Йошин рю аталды. Кацуносуке Мацуока 1898 жылы 62 жасында қайтыс болды. Ұрпағы болмағандықтан Мацуока отбасы Матакичи Иносені Шиндо Йошин рюдың уақытша басшысы етіп тағайындады. Бұл тағайындаумен директорлық Кацуносуке немересі Тацуо ересек болғанда Мацуока отбасына қайта оралады деп түсіндірілді. Иносе басшылығының осы кезеңінде ол шамамен 20 жыл бойы Шимозума орта мектебінде оқытқан Тацусабуро Накаямаға Менкё Кайден сыйлады. 1917 жылы Тацуо Токио медицина колледжін бітіргеннен кейін Матакичи Иносе ресми түрде Шиндо Йошин рюдың директорлығын Тацуо арқылы Мацуока отбасына қайтарды. 1921 жылдың 21 маусымында Накаяма 1903 жылдан бері оның шәкірті болған Вадо Рюдің негізін қалаушы Хиронори Оцукаға Менкё Кайден сыйлады. Шиндо Йошин рюдың 3-ші басшысы болып қызмет етуден басқа, Тацуо Мацуока сәтті саясаткер және жетістіктерге жеткен дзюдошы болды, соңында 7-ші дан дәрежесіне жетті. Ол 1989 жылы 95 жасында қайтыс болды. Тацуо Мацуока 4-ші буынның басшысын тағайындамағандықтан, оның өлімімен білім беру аяқталды. Шиндо Йошин рюдың қалған студенттері "Шиндо Йошин рю Домонкай" деп аталатын жаңа ұйым құрды және осы ұйымға басшылық ету үшін доктор Рёзо Фудзивараны тағайындады. Доктор Фудзивара қазіргі уақытта Токиодағы беделді Ниппон Кобудо Кёкайда Шиндо Йошин рю өкілі болып қызмет етеді.

Тарих / Обата-Такамура филиалы

Обата/Такамура тармағы 1895 жылы Кацукосуке Мацуокадан менкё кайден алған Шигета Обатадан бастау алды. Шигета 1863 жылы Киотода Обата Шибухару есімді самурайдың отбасында дүниеге келген. Бала кезінде Шигета Миура Йошин Корю мектебінде оқыды. 1883 жылы Эдоға көшіп келіп, атақты Хидеми Тоцуканың басшылығымен Тоцука ха Йошин Корюде жаттығуларын жалғастырды. 1885 жылы ол тікелей басшы Кацуносуке Мацуоканың басшылығымен Шиндо Йошин-рюда жаттыға бастады. 1895 жылы менкё кайден алғаннан кейін Кацуносуке оған негізгі мектептен бөлінуге рұқсат берді және кейіннен өзінің жеке желісін құрды. 1898 жылы Шигета Обата Токионың Асакуса ауданында додзо ашты және бұл додзоны Обата Эйбукан деп атады. Шигета Обата - ХХ ғасырдың басындағы белгілі будока, ол Кацута Хирацука/Йошин рю, Масамидзу Иназу/Йошин Корю, Джигоро Кано/Дзюдо, Такеда Сокаку/Дайто рю, Йошида Котаро/Дайто рю және Такаёши Катаяма/Йошин рю сияқты белгілі будо тұлғаларымен қарым-қатынас жасады. 1899 жылы Шигета Обатаның Хидэёси есімді ұлы дүниеге келді. Шигета оның ұлы Шиндо Йошин рю-да жан-жақты оқытылуын қадағалады, өйткені ол әкесінен кейін екінші басшы болады деп күтілді. 1928 жылы Хидэёси Обатаның Юкиёши есімді ұлы дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хидэёси Обата одақтастардың Сайпанды қоршауында қаза тапты. Бұл хабарды алғаннан кейін, Шигета Обата немересі Юкиёши Обатаға менкё кайден сыйлады және оны өзінің ресми мұрагері етіп тағайындады. Бұл кезде Шигета өзінің немерелерін оқытуды жеке бақылау үшін Намиширо Мацухиро есімді толық лицензиялы нұсқаушыны тағайындады. 1945 жылы Токионың одақтастар тарапынан өртеліп бомбаға ұшырауы кезінде Шигета Обата қаза тауып, Обата Эйбукан додзосы қиратылды. Соғыстан кейінгі онжылдықта Юкиёши Обата Жапониядан шығып, ақырында Стокгольмге (Швеция) қоныстанды. Осы кезеңде Юкиёси Обата есімін қолдануды тастап, Такамура фамилиясын қабылдады. 1960 жылдары Юкиёси үйленіп, АҚШ-қа көшіп келді. Бұл қадам америкалықтардың Азия жекпе-жек өнеріне деген қызығушылығының артуымен тұспа-тұс келді. Нәтижесінде Юкиёси Солтүстік Калифорнияда өзін арнаған студенттер тобын құрды. 1968 жылы Юкиёси Такамура өзінің үйреткен өнерін Такамура ха Шиндо Йошин рю деп атады және өнерді насихаттауды қадағалау үшін ұйым құрды. Бұл Такамура ха Шиндо Йошин Кайдың дүниеге келуі болды. Бұл ұйым мүшелерінің саны келесі жиырма жылда баяу өсті және 1980 жылдардың ортасына қарай Америка, Филиппин, Жапония және Еуропада оқыту үшін он додзо мен он бес лицензияланған нұсқаушыны қолдады. 1996 жылы Юкиёши Такамура қатерлі ісікке шалдыққаннан кейін Сан-Францискода өзінің аға оқытушыларының кездесуін өткізді. Бұл кездесуге Жапониядан Такаги Изо, АҚШ-тан Дэвид Мейнард, Франциядан Анри Гембелио, АҚШ-тан Тобин Тредгилл және АҚШ-тан Нанет Окура қатысты. Бұл кездесуде Такамураның риуханың болашағы туралы көзқарасы талқыланды және ұйым каики (қағидалары) жобасын қайта қарады. Өлер алдында ол үш студентке Такамура ха Шиндо Йошин рюдағы менкё кайденді сыйлады. Олар: Осакадағы Изо Такаги, Ұлыбританиядағы Дэвид Мейнард және АҚШ-тағы Тобин Э. Тредгилл болды. Бастапқыда ұйымды әрқайсысы әр түрлі географиялық аймақтар үшін жауапты осы үш адамнан тұратын кеңес бақылайтын болды, бірақ 2003 жылы Изо Такаги мен Дэвид Мейнард денсаулық мәселелеріне байланысты белсенді оқытудан зейнеткерлікке шықты. Осы зейнеткерлікпен Тобин Э. Тредгиллден kaichō лауазымына көтерілуді сұрады, ол қазір бүкіл әлем бойынша ұйымды бақылайды. Такамура ха Шиндо Йошин Кай бүгінгі күні Тобин Э. Тредгиллдің басшылығымен штаб-пәтері Колорадо штатының Эвергрин қаласында орналасқан додзомен жалғасуда. Қазіргі уақытта ұйымның АҚШ, Канада, Испания, Португалия, Германия, Франция, Ұлыбритания, Финляндия, Швеция, Жаңа Зеландия және Австралияда жұмыс істейтін додзолары бар.

Оқу бағдарламасы

Шиндо Йошин рю бағдарламасы екі түрлі Йошин рю желісінің, Акияма Йошин рю (Тенджин Шинъё рю) және Накамура Йошин Корю (Тоцука ха Йошин рю) күшті ықпалында болды. Ходзоин рю, Касима Шинден Джикишинкаге рю, Хокушин Итто рю, Тоцука ха Йошин Корю және Тенджин Шинъё рю ілімдерін оқыған Мацуока Кацуносуке осы алуан дәстүрлердің көптеген ұғымдарын негізгі Шиндо Йошин рю құрамына біріктірді. Шиндо Йошин рю оқу жоспары классикалық будо мектептерінің көпшілігіне сай ұйымдастырылған. Оқыту үш деңгейге бөлінген, олар оқыту лицензияларын беру арқылы көрсетіледі. Бұл – шоден, чуден және жоден гокуи. Сондай-ақ, осы лицензияларды берудегі жоғары билікті көрсететін әкімшілік лицензия да бар. Бұл әкімшілік лицензия менкё кайден деп аталады. Көптеген классикалық будо мектептеріндегідей, будоның қазіргі заманғы түрлерімен байланысты кю/дан жүйесі сияқты техникалық дәрежелік жүйе болған жоқ. Шиндо Йошин рю әдемілік пен табиғи қозғалысқа ерекше мән береді. Шиндо Йошин рю Тенджин Шинъё рю және Тоцука ха Йошин Корю элементтерін біріктіргенімен, оның вазасы қару-жарақтан әсерленген, жұмсақ техниканы көрсетеді. Такамура тармағына Мацузаки Шинкаге рю Хёхоның қосымша ықпалы да енген.

Каратэге әсері

Шиндо Йошин рю Жапонияның ең белгілі каратэ стильдерінің бірі – Вадо рюдың негізін қалауда шешуші роль атқарды. Вадо рюдың негізін қалаушы Хиронори Оцука, Тацусабуро Накаяма атты лицензияланған ұстаздан Шиндо Йошин рюді оқыды. Накаяма Шимоцума қаласындағы Генбукан додзоның бас жаттықтырушысы және Шимоцума орта мектебінің дене шынықтыру пәнінің мұғалімі болды.