Пиел қалысы – Англияның Камбрия аймағындағы тарихи сарай. 14 ғасылдан сақталған, шотландтардан қорғау және сауданы бақылау үшін салынған. Бүгінде қираған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
I дәрежелі қорғалатын ғимарат, Камбрия, Ұлыбритания.
Grade I listed building in Cumbria, UK
Пиль қамалы, сондай-ақ Фолдри қамалы немесе Фолдрей үйіндісі деп те аталады, Англияның солтүстік-батысындағы Фурнесс түбегінің жағалауындағы Пиль аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. XIV ғасырдың басында көршілес Фурнесс аббаттығының аббаты Джон Кокерхэм салған бұл қамал, жергілікті порт арқылы жүзеге асырылатын сауданы бақылау және шотландтардың шабуылдарынан қорғану мақсатында салынған. Қамал жергілікті жағалаудан алынған тастардан тұрғызылған, ішінде үлкен мұнарасы және ішкі және сыртқы қоршаулары бар. 1487 жылы Йорк тарапынан билікке талапкер Ламберт Симнел оны база ретінде пайдаланған, бірақ 1534 жылға қарай қамал қирап, коронаның меншігіне өтті. 19 ғасырдың басында теңіз эрозиясы қамалға елеулі зақым келтіре бастады. 1870 жылдары қамалдың иесі Букклех герцогы кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп, теңізден келтірілетін зияннан қорғау үшін қосымша құрылыстар салған. 1920 жылы қамал Фурнесс қаласындағы Барроу қаласына тапсырылды және қазір Англия мұрасының қамқорлығында. Климаттың өзгеруіне байланысты күшейген жағалау эрозиясы қамалға қауіп төндіруде.
Piel Castle, also known as Fouldry Castle or the Pile of Fouldray, is a castle situated on the south eastern point of Piel Island, off the coast of the Furness Peninsula in north west England. Built in the early 14th century by John Cockerham, the Abbot of neighbouring Furness Abbey, it was intended to oversee the trade through the local harbour and to protect against Scottish raids. The castle was built using stones from the local beach, and featured a large keep with surrounding inner and outer baileys. It was used as a base by the Yorkist pretender Lambert Simnel in 1487, but by 1534 it had fallen into ruin and passed into the hands of the Crown. Sea erosion began to cause significant damage to the castle in the early 19th century. In the 1870s the castle's owner, the Duke of Buccleuch, carried out extensive restoration work and erected outworks to protect it against further damage from the sea. In 1920 the castle was given to the town of Barrow in Furness and is now in the care of English Heritage. The castle is at threat from continued coastal erosion exacerbated by climate change.
Тарих
Пиел қамалы Пиел аралында салынған, ол Пил гаванінің терең су портына қарайды, қазір Барроу-Хейвеннің сыртында, қазір Фурнесстегі Барроу деп аталады. Аралда 12 ғасырда жергілікті монахтар Степан патшаның тұсында салған бекініс болған болуы мүмкін, бірақ бұл нақты емес. Қалдықты Джон Кокерхэм, Фурнесс аббатшылығының иесі 1327 жылы, Эдуард III аббатшылыққа сайтта кренеллер салуға лицензия берген кезде салды. Ішкі және сыртқы қамалдан тұратын қорған, қамал порт арқылы сауда-саттықты қадағалауға және қорғаныс жасауға арналған, өйткені аббат 1316 және 1322 жылдары Шотландиядан шабуылға ұшырады. Архитектура тарихшысы Энтони Эмери қамалдың үш кезеңнен тұрғызылғанын айтады, оның айтуынша, орталық қалқаны, негізінен, абаттың қорғансыз жазғы резиденциясы ретінде салынған. Шотландиядан күшейген қауіп пен кренеллеткаға лицензия беру кезінде Эмери ішкі бекініс қабырғасы күзетті жақсырақ қорғау үшін, содан кейін сыртқы бекініс қабырғасы жұмыс аяқтау кезеңінде салынған деп болжайды. 1408 жылы аббат Джон Болтон қаланы күтіп ұстаудың құны тым жоғары деп шешті және қорғанысты құлатуға тырысты, бірақ Генрих IV-тің бұған кедергі жасауына жол бермеді; бұған 1429 жылы қайта құру кезеңі ілесті. Абатхана қаланы контрабанда үшін қолданған, бұл ағылшындық Кале саудагерлерінің наразылығын тудырды, олар бұл кезеңде тек француз порты арқылы заңды түрде сатылатын жүнді заңсыз сауда жасады. 1487 жылы йорктік талапкер Ламберт Симнел Пьел аралына қоныс аударды. Ол жергілікті әлеуетті қолдаушылардан көмек сұрап, қамалда сотты өткізді, содан кейін ішкі аймаққа қарай жылжып, ақыр соңында Стоук шайқасында жеңілді. 1534 жылы қамал қирады және "қазаған" деп сипатталды. 1537 жылы аббатшылық таратылған кезде ол Корольдік меншікке айналды, ал 1660 жылдан кейін Альбемарль герцогының иелігіне берілді. 18 ғасырдың аяғында арал теңізшілердің базасы ретінде пайдаланылды, ал қамал Букклех герцогтарының иелігіне өтті. 1811 жылы ақын Уильям Вордсворт осы аймаққа барып, "Пил қамалы" атты өлең жазып, бұл жерді сипаттады. Қайта қалпына келтіру жұмыстары теңіздің бұдан әрі эрозиясының алдын алу үшін сыртқы құрылыстарды салуды, қамалдың күл тас ерекшеліктеріне келтірілген зақымдануларды ауыстыруды және тас қабырғалардың жоғарғы бөлігін қорғауды қамтиды. Қамал 1973 жылы орталық үкіметтің қамқорлығына өтті, ал қазір оны туристік нысан ретінде басқаратын "Англия мұрасы" компаниясы басқарады. Ол заңмен қорғалған I дәрежелі мұражай болып табылады. 2022 жылға қарай қамал орналасқан төменгі аралдың көп бөлігі теңізге жоғалып кетті, ал Пиел қамалының өзі жаһандық жылынудан асқан жағалау эрозиясына байланысты жойылу қаупі бар. Осыған жауап ретінде English Heritage 2022 жылдың қыркүйегінде Пайль қамалының (және басқа да қауіп төндіретін бес қамалдың) қорғалуы мен нығаюы үшін қаражат жинау науқанын бастады. Қалдық жергілікті жағалаудан алынған тастармен сұйық раствормен біріктірілген, ал есіктер мен терезелер сияқты майда таспен қаланған, материктен әкелінген қызыл күлті құмтастан жасалған. Аралдың көп бөлігі теңіздің әсерінен ыдырап, кей жерлері жойылып, құлаған тас сынықтары төменгі жағалауда әлі де көрінеді. Кіреберіс аркасының үстінде Саломеяның бейнесі болуы мүмкін ою-өрнектелген әйел бейнесі бар. Қалқаның шығыс жағы жердің эрозиясына байланысты құлдырап кетті. Екі қақпа да мұнаралармен қорғалған; сыртқы қақпа мұнараларының әрқайсысының ені 5 метр. Оның мұнаралары бастапқы жобаға кейінірек қосылды, ал ішкі қабырғадағы қақпа үйі де қамал салынғаннан кейін көп ұзамай салынған. Қабырғалар сол кезең үшін ескірген. Жергілікті аңыздар бойынша, қамал мен Фурнесс аббатшылығы арасындағы туннельді монахтар материктен қашу жолы ретінде қолданған. Мұндай өтпе жол жоқ.
Piel Castle was built on Piel Island, overlooking the deep water port of Piel Harbour outside of Barrow Haven, now called Barrow in Furness. There may have been an earlier 12th century fortification on the island, possibly built by the local monks in the reign of King Stephen, but this is uncertain. The castle was built by John Cockerham, the Abbot of Furness Abbey around 1327, when Edward III gave the abbey a licence to crenellate on the site. Comprising a keep with an inner and outer bailey, the castle was intended to oversee the trade through the harbour, and to provide defence, as the Abbey had faced raids from Scotland in 1316 and 1322. Architectural historian Anthony Emery argues that the castle was built in three phases, starting with the central keep, which he believes was intended as a largely unfortified summer residence for the Abbot. With the increased threat from Scotland and the granting of the licence to crenellate, Emery suggests that the inner bailey wall was then constructed to better defend the keep, followed by the outer bailey wall in a final phase of work. In 1408, the Abbot John Bolton decided that the cost of maintaining the castle was excessive, and attempted to pull down the defences, but was prevented from doing so by Henry IV; this was followed by a period of rebuilding around 1429. The castle was used for smuggling by the Abbey, leading to complaints from merchants in English controlled Calais that they were illegally trafficking wool, which in this period could only legally be sold through the French port. In 1487 the Yorkist pretender Lambert Simnel landed on Piel Island. He sought help from potential local supporters and held court at the castle, before advancing inland and ultimately being defeated at the Battle of Stoke Field. By 1534 the castle had fallen in ruin and was described in a report as "sore decayed". In 1537, on the dissolution of the Abbey, it became the property of the Crown, and after 1660, was given to the Duke of Albemarle. By the late 18th century, the island had become used as a base for maritime pilots, and the castle passed into the possession of the Dukes of Buccleuch. In 1811, the poet William Wordsworth visited the area and wrote a poem entitled "Peele Castle" describing the site.#tag:ref|William Wordsworth's poem spelled Piel Castle as "Peele Castle," leading to occasional confusion with Peel Castle, located on the Isle of Man. The restoration involved constructing outworks to prevent further sea erosion, replacing damage to the ashlar stone features of the castle and protecting the tops of the stone walls. The castle passed into the care of central government in 1973, and is now controlled by English Heritage, who operate the site as a tourist attraction. It is protected by law as a grade I listed building. By 2022, much of the low lying island the castle sits on has been lost to the sea, and the keep of Piel Castle itself is at risk of destruction due to coastal erosion worsened by global warming. In response, English Heritage launched a fundraising campaign in September 2022 to protect and strengthen Piel Castle (and five other at risk castles). The castle is built using stones from the local beach bonded with a liquid mortar, with the finer stonework, such as the doorways and windows, made from red ashlar sandstone imported from the mainland. Much of the surrounding island has been eroded by the sea and some of the castle has been lost, with fallen stone fragments still visible on the beach below. A carved female figure can be seen above the entrance arch, which may have been a representation of Salome. The eastern side of the keep has collapsed as a consequence of land erosion. Both the baileys are protected by towers; the outer bailey towers are each 15.5 feet (5 m) wide. Its towers were a later addition to the original design, and a gatehouse in the inner bailey wall was also built shortly after the construction of the castle. The fortifications would have been slightly old fashioned for the period. Local legends exist of a tunnel between the castle and Furness Abbey, allegedly used by the monks as escape route from the mainland. No such passageway exists.
Өнер мен әдебиетте
Уильям Вордсворттың "Пил қамалы" өлеңі жоғарыдағы Тарих бөлімінде келтірілген. Летиция Элизабет Лэндонның поэтикалық бейнелемесі, онда ол қамалдың "жартылай ұмытылған атына" сілтеме жасайды, Г. Пикерингтің "Фолдрей қамалының қиратылысы" атты картинасының гравюрасы бойынша жасалған. Бұл 1832 жылы Фишердің "Drawing Room Scrap Book" жинағында жарияланды.
William Wordsworth's poem "Peele Castle" is recorded under History above. A poetic illustration by Letitia Elizabeth Landon, in which she refers to the castle's 'half forgotten name', is to an engraving of a painting by G. Pickering entitled "Pile of Fouldrey Castle". This was published in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1832.