Ғылыми фантастикадағы қалықтай қалалар мен аралдар

Кіріспе

Ғылыми фантастика тұжырымдамасы

Ғылыми фантастикада су бетінде немесе планета атмосферасында ғылыми технологиялармен немесе сиқыр арқылы ұшатын қалалар мен аралдар жиі кездесетін тақырып. Нақты өмірде өте үлкен жүзетін құрылыстар салынған немесе ұсынылған болса да, әуедегі қалалар мен аралдар әлі де фантастика әлемінде қалып отыр.

Теңіздегі қалалар мен аралдар

Теңізде жүзетін аралдар туралы әдебиетте Гомердің б.з.д. 8 ғасырының соңында жазылған "Одиссеясынан" бері айтылып келеді, онда Эолия аралы сипатталған. Олар Плиний Егде адамның бірінші ғасырдағы "Табиғи тарихында" қайтадан кездеседі. Ричард Хедтың 1673 жылғы "Жүзіп жүретін арал" романында Скотия Мория деп аталатын ойдан шығарылған арал бейнеленген. "Доктор Дулиттлдің саяхаттарында" кейіпкерлер жүзіп бара жатқан аралға жетеді, бірақ ол кейін бір орында тоқтап қалады. DC комикстеріндегі "Ғажайып әйел" оқиғасында Темискира – жүзіп жүретін аралдар тобы. Жюль Верннің "Ұсақ қозғалтқышты арал" романында кейіпкерлер жасанды жүзіп жүретін аралда болады, бірақ ол шындығында үлкен кеме. Янн Мартельдің "Пай өмірі" романында жүзіп жүретін арал бар.

Жер

Лиондық каролинг епископы Агобард "Грандин мен күн күркірі туралы" ("De Grandine et Tonitruis", 815) трактатында Магонияны, қылмысты әуе саяхатшыларының мекендейтін бұлт әлемі туралы айтады. Джонатан Свифттің "Гулливердің саяхаттары" (1726) романында Лапута арал қаласы аспанда жүзіп жүргені көрінеді. Лапута жасанды магнетизм арқылы көтерілген. Бұл негізінен ойдан шығарылған құрылғы, ол алысқа созылған жалған ғылыми ұсыныстарды сатиралау үшін жасалды: Мен артқа бұрылдым және мен мен күннің арасында үлкен көлденең денені байқадым, ол аралға қарай жылжыды; ол шамамен екі миль биіктікте болып көрінді және Күнді алты немесе жеті минут жасырды. [ ] Оқырман менің таңғалуды елестете алмайды, ауадағы аралды көруге, оны адамдар мекендейді, олар (көрінетіндей) көтеруге, түсуге немесе қалағандай прогрестік қозғалысқа түсуге қабілетті. 1920 жылдары ғылыми-фантастикалық жазушы Хьюго Гернсбек болашақтағы жүзетін қалалар туралы болжап, 10 000 жылдан кейін "Нью-Йорк сияқты қала жер бетінен бірнеше шақырым жоғары жүзіп жүретін болады, онда ауа тазарақ және таза, және ауру тарататын бактериялардан азат болады" деп болжады. Әуеде қалу үшін "төрт алып генератор жерге қарай электр сәулелерін жібереді, олар жермен әрекеттесіп, қаланың көтерілуіне қажетті күшті тудырады". 1960 жылы архитекторлар Бакминстер Фуллер мен Шоджи Садао 2 шақырымдық жылулық дирижабльді салуды ұсынды, оны олар Cloud Nine деп атады. Бұл мегақұрылыс геодезиялық сфера болып табылады, ол күн сәулесімен жеткілікті қыздырылғаннан кейін ауаға көтеріледі. Фуллер мен Садао Cloud Nine Жер атмосферасында еркін жүзіп, тұрғындар мен жолаушыларға көшпенді өмір салтын сыйлайды деп күтті. Олар бұл жаңартылмайтын ресурстардың таусылуына жарым-жартылай шешім болуы мүмкін деп сенді. Бакминстер Фуллер мен Шоджи Садаоны қоса алған командаға АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы департаменті Токио немесе Балтимор маңындағы тұрғын үйлерді қамтамасыз ету үшін арналған жүзетін қала Тритон қаласын жобалауды тапсырды. Ұсыныста жер бетіне бекітілген, әрқайсысы 5000 тұрғынды қамтитын үлкен тұрғын үй блоктарын көтеріп тұратын тетраэдр пішіндес модульдер қарастырылған. Бұл тіршілік ортасының үлкен үлгісі Остиндегі (Техас штаты) Джонсон президенттік кітапханасының вестибюлінде қойылған. Исаак Азимовтың "Шах Гуидо Г." әңгімесінде Біріккен Ұлттар Ұйымының мұрагерлік Бас хатшысы ("Секжен") Атлантида деп аталатын ұшатын аралдан Жерді басқаратын тиран.

In the treatise De Grandine et Tonitruis ("On Hail and Thunder", 815), Carolingian bishop Agobard of Lyon describes Magonia, a cloud realm populated by felonious aerial sailors. In the novel Gulliver's Travels (1726) by Jonathan Swift, the island city of Laputa was revealed to be floating in the sky. Laputa purportedly levitated through use of artificial magnetism. It was primarily a fictional device that was intended to satirize far fetched pseudo scientific proposals:
I turned back and perceived a vast Opaque Body between me and the sun, moving forwards towards the island; it appeared to be about two Miles high, and hid the Sun six or seven minutes. [ ] the Reader can hardly conceive my Astonishment, to behold an Island in the Air, inhabited by Men, who are able (as it should seem) to raise, or sink, or put into a Progressive Motion, as they pleased. During the 1920s, science fiction author Hugo Gernsback speculated about floating cities of the future, suggesting that 10,000 years hence "the city the size of New York will float several miles above the surface of the earth, where the air is cleaner and purer and free from disease carrying bacteria." To stay in the air, "four gigantic generators will shoot earthward electric rays which by reaction with the earth produce the force to keep the city aloft." In 1960, the architects Buckminster Fuller and Shoji Sadao proposed the construction of a 1 mile (2 km) thermal airship, which they called Cloud Nine. This megastructure would be a geodesic sphere that, once it was sufficiently heated by sunlight, would become airborne. Fuller and Sadao envisioned that Cloud Nine would float freely in the Earth's atmosphere, giving residents and passengers a migratory lifestyle. They believed that it might be a partial solution to the depletion of non renewable resources. A team including Buckminster Fuller and Shoji Sadao was commissioned by United States Department of Housing and Urban Development to design the Triton City, a floating city intended to provide housing near Tokyo or Baltimore. The proposal called for tetrahedron–shaped modules supporting large housing blocks of 5,000 inhabitants each, and which would be anchored to the ground. A large model of the habitat is on display in the lobby of the Johnson Presidential Library in Austin, Texas. In Isaac Asimov's story "Shah Guido G.", the hereditary Secretary General of the United Nations ("Sekjen") is a tyrant who rules the Earth from a flying island called Atlantis.

Венера

Фуллердің Тоғызыншы бұлтына ұқсас конструкция Венераның жоғарғы атмосферасында тұруға мүмкіндік береді, онда жер бетінде температура тым жоғары және атмосфералық қысым тым зор. Ғылыми және көркем әдебиетте Джеффри А. Лэндис сипаттағандай, қазіргі уақытта жүзбелі қалаларды орналастыруға ең қолайлы планета (Жерден басқа) – Венера болып көрінеді. Қалың көмірқышқыл газы атмосферасы Жер атмосферасынан 50%-ға тығыз болғандықтан, Жер атмосферасына ұқсас құрамдағы таза ауа Венераның тығыз атмосферасында гелийдің Жердегі көтеру күшінің 60%-дан астамын құрайтын көтеру газы болып табылады. Лэндис айтуынша, Венера бетінен 50 км биіктіктегі орта "күн жүйесіндегі ең Жерге жақын" орта есептеледі, мұндағы қысым шамамен 1 бар, ал температуралар аралығында болады.

Басқа планеталар

Венерадан басқа, ғылыми фантастикада басқа да бірнеше планеталарда қалықтайтын қалалар ұсынылған. Мысалы, қалықтайтын қалалар сыртқы үш газ гигантын қоныстандыруға мүмкіндік беруі мүмкін, себебі газ гиганттарында қатты беттер жоқ. Юпитер жоғары гравитациясы, қашу жылдамдығы және радиациясының салдарынан тұруға қолайлы емес, бірақ Күн жүйесіндегі басқа газ гиганттары (Сатурн, Уран және Нептун) практикалық болуы мүмкін. 1978 жылы Британдық Ғарыш қоғамының «Дейдалус» жобасы Жұлдызаралық зерттеушіге отын өндіру үшін гелий-3 тазарту мақсатымен Юпитер атмосферасында қалықтайтын зауыттарды қарастырды. Майкл Макколлум Сатурнның «беткі» гравитациясының (яғни атмосфералық қысым Жердегіден шамамен бірдей болатын көрінетін бұлт қабатында) Жерге өте жақын екенін атап өтті, ал «Сатурн бұлттары» романында Сатурн атмосферасында қалықтайтын қалаларды суреттеді, онда сутектің көтерілуі термоядролық реакторлармен қыздырылады. Уран мен Нептунның да атмосферасының жоғарғы бөлігінде Жерге шамалас гравитация күші бар, тіпті Сатурннан да төмен қашу жылдамдығына ие. Сесилия Холланд өзінің жалғыз ғылыми-фантастикалық романы «Қалықтаған әлемдер» (1975) романында Жүсіп, Сатурн және Уранды мутанттармен, Стайттармен қалықтаған қалаларда қоныстандырды. Дональд Моффиттің «Жовиандық» (2003) романында пайдалы газдарды алу мүмкіндігіне байланысты маңызды кәсіп ретінде Жовиан атмосферасында мәңгі қалықтап жүретін қалалар бейнеленген. Кітап «Жовиандық» және Жерде тұратын адамдар арасындағы мәдени айырмашылықтар (және саяси шиеленістер) туралы баяндайды.

Фильмдер

1936 жылы түсірілген "Флэш Гордон" фильмінде ханзада Вултан мен оның қанатты "Шолпаншылар" аспанда жүзетін мегаполисте, "Аспан қаласында" тұрады. "Қарлы үстіртегінің арбауы" (1970) анимациялық фильмі. "Жұлдызды соғыс" фильміндегі "Империя кері соққы береді" (1980) фильміндегі Беспин планетасындағы Бұлт қаласы. Хаяо Миядзакидің "Аспандағы қорған" (1986) анимациялық фильмі бұлттарда жасырылған "Лапута" деп аталатын жүзетін қаланы көрсетеді, бұл атау Swift's Gulliver's Travels-тен алынған. "Steamboy" (2004) аниме фильмінде жерге бағытталған бу күшімен ауада ұшып тұратын "Бұм сарайы" көрсетілді. "Астро Бой" (2009) фильміндегі Метро Сити жер бетінен жоғарыда жүзіп тұрады. "Аватар" (2009) фильмінде Халелуя таулары – фильмнің кульминациялық сахнасындағы шайқас алаңына айналған үлкен жүзетін аралдар. 2013 жылғы "Элизиум" фильмінде адамзаттың ең бай тобы Жерді айнала жоғары биіктікте айналып жүрген тороид пішіндес ғарыш станциясында өмір сүреді. 2019 жылғы "Алита: Battle Angel" фильмі Юкито Кишироның "Гуннм" мангасына негізделген, онда "Залем" деп аталатын байлардың аспан қаласы көрсетілген.

Телехикая

"Ақпанға қарап жүретіндер" эпизодындағы Ардана планетасындағы Стратос. Firefly эпизодының "Қорлық" бөлімінде Беллерофон планетасы ондаған жүзбелі үйлерге орналасқан, "әдемі тұрмыс, мұхит көрінісі және қауіпсіздіктің ең жоғары деңгейі". Жұлдыздар қақпасы ғаламынан Атлантида – ұшып, галактикааралық сапарға қабілетті "қала-кеме". Оны ауада ұстауға қажетті қуаттың көптігіне байланысты, ол көбінесе су бетінде жүзіп жүреді, бірақ теориялық тұрғыдан кеңістікте белгілі бір жерде де жүзе алады. SG-1 Жұлдыздық қақпасының Нокс тайпасы жүзуші қалаларға ие. Аэралэндис анимациялық телесериалда (1996). Sky Realm – Sky Dancers (1997) анимациялық телехикаясында. One Piece (1997) манга және аниме сериясында Аспан аралдары бар, олардың бұлттары қатты, жер сияқты қасиеттерге ие, бұл цивилизацияларға сол бұлт материалынан жолдар жасауға және құрылыс салуға мүмкіндік береді, сонымен қатар мұхит сияқты бұлттар да бар, бұл оны жер бетіндегі аралға ұқсас етеді. Гранд-Лайнның ерекше ортасы, жер шарын айналып өтетін экваторлық мұхит, мифтік ауа райының түрлері, аралдар және олармен тең мифтік теңіз жаратылыстары осы Аспан аралдарының үнемі пайда болуына мүмкіндік береді, бірақ олар соншалықты сирек көрінеді, тіпті аңызға айналған Гранд-Лайн тұрғындары оларды миф ретінде қабылдайды. Супертаун – "Әділет лигасы" (2001) "Күн батуы" эпизодында көрсетілген Жаңа құдайлардың жүзетін қаласы. 2004-2007 жылдардағы 2D анимациялық телесериалдың негізгі ортасы – Dragon Hunters және оның 3D фильмінің преквелі. My Little Pony: Friendship Is Magic (2010–2019) анимациялық телешоуы Пегастар мекендейтін және аты Clydesdale атты жылқы тұқымымен байланысты Cloudsdale деп аталатын, толығымен бұлттан жасалған қаланы бейнелейді. 2011 жылғы ThunderCats анимациялық телесериалында Birdmen тайпасы Ависта деп аталатын технологиялық жүзетін қалада бұлттардың үстінде тұрады, ол Tech Stone арқылы күш алады және ауада тоқтатылады, Tech Stone – Mumm Ra-ның төрт Power Stones-ның бірі. Girls und Panzer (2012) аниме телесериалында "мектеп кемелері" бар: мектеп кампусы мен қаласы бар үлкен кемелер. RWBY (2013) анимациялық веб-сериалында Атлас қаласы Мантл қаласының үстінде жүзеді. Оны жүзіп жүруге мүмкіндік беретін күш қаланың астындағы қоршауда сақталатын Жаратылыс мұрасынан келеді. "Ше Ра және Билік Принцессалары" (2018–2020) анимациялық сериясында Мистакор деп аталатын сиқырлы жүзетін арал бар. LEGO ғылыми-фантастикалық сериясы Чима аңыздары Кавораны көрсетеді, ол төмендегі халыққа элементтік чи құюын тарату үшін жауапты жүзетін тау. Кавора бұрын Феникс қамалының негізі болған және кейіннен бірінші Ұлы жарықтандыру нәтижесінде жоғары көтерілген. Сонымен қатар, ол кіріп-шығушыларды сүртіп тастайтын қорғаныш күш өрісіне және аңыз аңдар үшін паналыққа ие, бірақ Crawlers оны айналып өтіп, құламаларды жасанды түрде тоқтата алатыны көрсетілген.

Stratos, on the planet Ardana, in Star Trek episode "The Cloud Minders". In Firefly episode "Trash", the planet Bellerophon is the site of dozens of floating estates with "gracious living, ocean views and state of the art security." Atlantis from the Stargate universe is a "city ship" which is capable of flight and intergalactic travel. Due to the amount of power required to keep it airborne, it is frequently shown floating on water, but it could theoretically float at a fixed location in space. The Nox of Stargate SG 1 have floating cities. Airlandis in the animated television series Dragon Flyz (1996). Sky Realm in the animated television series Sky Dancers (1997). In the manga and anime series One Piece (1997 ), there are Sky Islands, cities built on a specific type of cloud that has hard, land like properties, allowing civilizations to have ground to traverse and build on using the same cloud material, along with an ocean like cloud throughout, making it a close parallel to a normal earthbound island. The unique environment of the Grand Line, an equatorial ocean that circles the globe and possesses all matter of mythical weather patterns, islands and equally mythical sea behemoths, allows for these Sky Islands to occur regularly – yet are so rarely witnessed even the denizens of the legendary Grand Line perceive them as a myth. Supertown is the floating city of the New Gods that appears in the Justice League (2001) episode "Twilight". The main setting in the 2004–2007 2D animated TV series Dragon Hunters and its 3D movie prequel. The animated television show My Little Pony: Friendship Is Magic (2010–2019) depicts a city made entirely of clouds called Cloudsdale, which is home to the Pegasi and whose name is a pun on the Clydesdale horse breed. In the 2011 animated TV series ThunderCats, a race of Birdmen live above the clouds in a technological floating city named Avista, powered and suspended in mid air by the Tech Stone, one of Mumm Ra's four Power Stones. The anime television series Girls und Panzer (2012 ) features "school ships": massive ships that contain a school campus and a town on their surface. In the animated web series RWBY (2013 ), the city of Atlas floats directly over the city of Mantle. The power to make it float comes from the Relic of Creation, housed in a vault underneath the city. The animated series, She Ra and the Princesses of Power (2018–2020), has the magical floating island, called Mystacore. The LEGO science fantasy series Legends of Chima features Cavora, a floating mountain responsible for distributing elemental chi falls to the population below. Cavora used to be the base of the Phoenix Castle and was later pushed up as a result of the first Great Illumination. It also has a protective forcefield that repels intruders and sanctuary for the Legend Beasts, but it's shown that the Crawlers have been able to bypass this and artificially block the falls.