Кіріспе

Шығыс Африкадағы плейстоцен геологиялық формациясы

Каптурин формациясы – Шығыс Африка рифті аңғарымен байланысты Орта плейстоценге жататын шөгінділердің сериясы. Шығыс Африка рифті жүйесінің бөлігі болып табылатын бұл орын, аймақты мекендеген және тас құралдар мен жануар сүйектерін қалдырған ерте адамдарды зерттеуде маңызды археологиялық ескерткіш болып саналады. Ол Кенияда Богория көлінің батысында және Кения рифті аңғарындағы Баринго көлінің солтүстік-батысында жер бетіне шығып жатыр. Сондай-ақ, ол шығысқа қарай Тюген төбелерінің кейбір бөліктерінде де кездеседі. Каптурин формациясын құрайтын шөгінділердің қалыңдығы 600 000 жылдан астам шөгінді тарихты көрсетеді. Каптуриндегі кластикалық шөгінділер, туфтар және карбонатты қабаттар бұрынғы өзендер мен көлдердің ортасы туралы мәліметтер береді. Рифт аңғарының вулканизм қызметімен байланысты аралас туфтар мен эффузивті магмалық тау жыныстары бірнеше аргон-аргондық сынақтар жүргізуге мүмкіндік берді. Мұндай жоғары дәлдікті даталау гоминидтердің мінез-құлқының өзгеруіне қатысты археологиялық зерттеулерге көмектеседі. Каптурин формациясы Ашель-Орта тас дәуірі кезеңіне өтуді зерттеу үшін қолданылған.

Геологиялық контекст

Каптурин Кения жарылысының жартылай грабен алабының төменгі жағында орналасқан. Бұл Шығыс Африка жарылыс аңғарының шығыс бөлігіндегі екі жартылай грабеннің бірі. Каптурин және басқа шөгінді формациялар, осы жартылай грабенді құрайтын солтүстік-оңтүстік бағытталған қалыпты жарылымдарға жақын болғандықтан, батысқа қарай еңкейген жарылым блогында жатыр. Формацияда көлдік, өзендік және жанартаулық тау жыныстары (әсіресе базальттар мен трахиттер) кездеседі. Көбінесе, кластикалық шөгінділер басым, бірақ туфтар мен лава ағындарын көрсететін тау жыныстары арқылы вулкандық активтіліктің іздері табылады.

Стратиграфиялық

Каптурин шамамен 1,57 миллион жыл бұрын даралған Кемерон формациясын сәйкессіз жатыр. Каптурин формациясының көп бөлігі қазба дәлелдеріне сүйене отырып, Орта Плейстоцен кезеңіне жатқызылған. Каптурин формациясының бөлімшелерінің жасы келесі бөлімде сипатталған. Бұл жердегі шығару орындарында жер сілкінісі жиі кездеседі, сондықтан осы жерде сипатталған стратиграфиялық тізбек Каптуриннің барлық шығару орындарын көрсете бермейді.

Елеулі туфты кен орындары

Каптурин вулканизмнің атқылауларынан қалған мәліметтерді туфтың біріккен күлінде сақтайды. Туф кен орындарының сипаттамасы шығу тегіне байланысты өзгереді, сондай-ақ, көбінесе лай немесе қиыршық тас ретінде жіктелетін бөліктерде кішірек туф қабаттары кездеседі.

Үш карбонат қабатының біріншісі, жарықтар арқылы жер асты суларымен толыған, шалшық көл ортасын көрсетеді, бұл олардың жоғары магний құрамымен және оттегі изотоптары арқылы жоғары су температурасының болжамдарымен дәлелденеді. Келесі карбонат қабаттары терең, ашық көл ортасын көрсетеді. Қазбалық қалдықтар және 2-ші және 3-ші карбонат қабаттарындағы жоғары стронций деңгейі кейінгі көлдерде өмірдің қалай дамығанын және тұрақты тұщы су көзі болғанын көрсетеді. Бұл Туген төбелеріндегі бұлақ болуы мүмкін, немесе қазіргі гипотезалар бойынша, жауын-шашынның артуына әкелген палеоклиматтық өзгеріс болуы мүмкін. Соңында, үш туф қабатының әрқайсысы, төменнен жоғарыға қарай, кезең-кезеңімен губка тәрізді құрылымнан тығыз кристалды қапқа айналады. Әр туф қабатының үстінде жұқа саз қабаты немесе палеосоль жатыр. Палеосольдердегі ауыр оттегі изотоптарының белгісімен бірге жоғары булануды көрсететін бұл текстураның өзгеруі су деңгейінің циклдық өзгеруін көрсетеді. Көлдің ең жоғарғы деңгейінде 285 000 жылдан астам ғасырлық шөгінділерде ашель құралдары Орта Тас Дәуірінің (300 250 000 жыл бұрын) технологиясымен қатар табылды. Әдетте Орта Тас Дәуірінің сипаттамасы ретінде қарастырылатын Леваллуа нүктелік технологиясы, Каптуриндік қабатты туф мүшесінің Жоғарғы базальтты туфының астындағы ашель құралдарының арасында пайда болады. Леваллуа сынықтары да осы туфтың астында, ашельдік басымдығы бар "Лики Хандакс аймағында" кездеседі. Орта Тас Дәуірінің технологиясы анатомиялық жағынан дамыған Хомо Сапиенспен байланысты. Біртіндеп өзгеру және аймақтық ерекшеліктері "ұзақ мерзімді эволюциялық процеске" нұсқайды. 500 000 жылдан астам бұрын, қазіргі Баринго көліне жақын жерде болған тұщы су бұлағының ортасындағы экологиялық өзгерістер ашельдік өнеркәсіптен бас тартумен байланысты болуы мүмкін.