Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Porsche 907 – 1967 және 1968 жылдары Porsche компаниясы жасаған спорттық жарыс прототипі.
The Porsche 907 is a sportscar racing prototype built by Porsche in 1967 and 1968.
1967 жыл
907 моделі 1967 жылы Ле-Манда өткен 24 сағаттық жарыста таныстырылды. Фердинанд Пиехтың ұсынысы бойынша жүргізуші орны дәстүрлі сол жақтан (неміс автомобильдеріндегідей) оң жаққа көшірілді, себебі бұл басым сағат тілімен жүретін жарыс трассаларында артықшылықтар берді. Жаңа ұзын құйрықты корпусымен 907 машиналары тік жолда сағатына 302 км/сағ жылдамдыққа жетті, тіпті ол қуатты 8 цилиндрлі қозғалтқышқа қарағанда сенімді 220 а.к. Porsche 910 2000cc 6 цилиндрлі қозғалтқышымен жабдықталған болатын. Осы сәттен бастап желдеткішті тежегіш дискілері стандартты жабдық ретінде қолданыла бастады. Ең жақсы нәтиже көрсеткен Porsche 907 5-орынды иеленді, оны Ford және Ferrari үлкен қозғалтқыштарымен ғана басып өтті. 7.0 литрлік V8 қозғалтқышы бар Ford-тың рекордтық көрсеткіштері болашақта ережелерді өзгерту мүмкіндігі туралы әңгімелерге себеп болғандықтан, Porsche 1967 жылдың жазында дайындық жұмыстарын бастады. 907, 270 а.к. қуатты 2200 см³ Type 771/1 8 цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталды, ол кейін 1967 жылдың соңында жарияланған және 1968 жылы қолданысқа енгізілетін жаңа 3 литрлік прототиптер класының ережелеріне сәйкес өңделді. Бірақ, болашақ Porsche 908-ге орнатылатын 3000 см³ толық көлемді қозғалтқышты алдымен әзірлеу қажет болды.
The 907 was introduced at the 1967 24 Hours of Le Mans. Following a suggestion by Ferdinand Piëch, the position of the driver was moved from the traditional left (as in German road cars) to the right as this gives advantages on the predominant clockwise race tracks. With a new longtail body, the 907s reached 302 km/h (190 mph) on the straight, even though it used the reliable 220 hp Porsche 910 2000cc 6 cyl rather than the more powerful 8 cyl. Vented brake disks were being used as standard from that point on. The best Porsche 907 finished 5th, beaten only by Ford and Ferrari with their much bigger engines. As the record breaking performances of the 7.0l V8 powered Ford had triggered rumors about a future rule change, Porsche started to prepare themselves in summer of 1967. The 907 was equipped with the 270 hp 2200cc Type 771/1 8 cyl which was then modified for the rules of the new 3 litre prototype category that was announced in late 1967 to come in effect already in 1968. An engine with the full 3000cc would have to be developed first, though, to be introduced in the future Porsche 908.
1968 жыл
1968 жылдан бастап Ford пен Ferrari-дің үлкен V8 және V12 прототиптеріне тыйым салынды, ал Porsche Дүниежүзілік спорттық автомобильдер чемпионатын және, мүмкін, Ле-Манда жалпы жеңіске жетуді үміттенді, себебі Ford, Matra және Alfa Romeo-дағы бәсекелестер 3000cc прототиптерімен әлі дайын болмаған еді. Тіпті Ferrari 1968 жылғы барлық жарыстардан бас тартты, ережелерді өзгертуге наразылық ретінде. Бұрынғы 2000cc класындағы бәсекелестер Alfa Romeo T33/2 және Renault Alpine-мен жұмыс істейтін 5000cc спорттық автомобильдер де қатысуға рұқсат алды, егер олардың кем дегенде 50 данасы жасалса. Бұл мүмкіндік негізінен 1965 жылғы Ford GT40 және Lola T70 сияқты көліктермен жарыс жолын толтыру үшін жасалды. Porsche бұл мүмкіндікті пайдалануға ниетті болды. Бұрынғы жылдармен салыстырғанда, 1968 жылғы Дейтонадағы 24 сағаттық жарысқа төрт автомобиль қатысты, оларды 20 механик пен инженер қолдады. Жүргізушілер NASA әзірлеген салқындатқыш жилет киді, себебі май салқындатқышы мен ыстық май құбырлары жабық кабинада қызу тудырды. Герхард Миттердің #53 машинасы банкингте дөңгелегінің істен шығуынан қазаға ұшырады, ал оның командаласы Рольф Стоммелен Вик Элфорд/Йохен Неерпаш жүргізген #54 машинасына көмектесті. Ұзақ уақыт көшбасшы болған Джо Сифферт/Ханс Херманның #52 машинасы техникалық ақауға байланысты екінші орынға түсіп қалғанда, олар да өз машиналарын бұзып алса, #54 машинасымен жүрді. Осының нәтижесінде жарысты бес пилот жеңіп алды, ал екеуі екінші орынды да иеленді. Джо Шлезер/Джо Баззетта машинасы (#51) Ferrari прототиптерінің бір жыл бұрын көрсеткен 1-2-3 парадты аяқтады. Тіпті үш Alfa Romeo T33/2 машинасы Ford Mustang-тен де жеңілді. 1968 жылғы Себрингтің 12 сағатында Porsche 907 1-2 орынды иеленді, Жо Сифферт/Ханс Херман машинасы жеңіске жетті, ал Вик Элфорд/Йохен Неерпаш машинасы 2-орынды алды. Герхард Миттер/Рольф Стоммелен және Людовико Скарфиотти/Джо Баззетта машиналары қозғалтқыштарының істен шығуынан жарыстан шықты. Дейтона мен Себринг компания үшін ең маңызды екі жеңіске қол жеткізді, ал француз журналисі (кейде жарысқа қатысатын) Бернард Каье: «Бұл жылы Porsche-ді жеңіп, чемпионатта жеңіске жетуді елестету қиын» деп жазды. Алайда, спорттық автомобильдер мен F1 чемпионатындағы үміттері жақын арада айтарлықтай өзгеретін болды. Келесі жарыс 1968 жылдың 7 сәуірінде Брэндс-Хатч қаласында өткен BOAC 500 болды. Сол күні Джим Кларк Алан Манн Ресинг командасымен жаңа Ford F3L P68 прототипін, Cosworth DFV қозғалтқышымен жүргізуі керек еді. Оның орнына Кларк Хоккенхаймрингте Team Lotus командасының жаңа демеушілік логотиптерін көрсету үшін «Формула-2» машинасын айдап бара жатып қаза тапты. Джо Сифферт/Ханс Херман жаңа Ford-та Брюс Макларен/Майк Спенстен оқшау алға шықты, бірақ екеуі де жарысты аяқтамады. Джон Уайер командасының жаңартылған Ford GT40 машинасы, Джеки Икс/Брайан Редман жұбы, тек 5-орыннан бастап жеңіске жетті. 1000 км Монца сияқты жылдам трассаларда Джон Уайер Автомобиль компаниясы қатысқан бұл модификацияланған ескі Ford GT40 күшті қарсылас болып шықты. 5 литрлік спорттық автомобильдерге қатысуға мүмкіндік беру үшін кем дегенде 50 дана жасалуы керек еді, соның ішінде көптеген Lola T70 машиналары да қатыса алды. 1969 жылы ең төменгі саны 25-ке дейін төмендетілді, бұл көптеген адамдар үшін күтпеген мүмкіндіктер ашты. Твисті Targa Florio жарысында жекеменшік GT40 соңғы орынды иеленді, бірақ Alfa Romeo T33/2 машиналары күшті болды. Бірінші айналымда Вик Элфорд дөңгелегінің істен шығуынан 18 минут жоғалтты. Ардагер Умберто Маглиолидің қолдауымен ол 907 машинасымен керемет жарыс көрсетті, бұл Хуан Мануэль Фангионың 1957 жылғы Германия Гран-приін еске түсірді, ол бұрынғы айналым рекордын бір минутқа жақсартып, 3 минутқа жеңіске жетті. Ханс Херманн мен Йохен Неерпаш төрт Alfa машинасының арасында 4-орынды алды. Жеңісті атап өтетін Porsche жарнама плакатында әдеттегідей машиналар емес, шаршаған, бірақ күлімдеген Элфорд суреті бейнеленді. 1000 км Нюрбургринг жарысын 3000cc қозғалтқышы бар жаңа Porsche 908 жеңіп алды, бірақ ол әлі де сенімді емес еді. 2200cc 907 машинасы, Ford-тың жартысынан да аз көлемімен, 1000 км Spa, Watkins Glen 6 Hours және 500 км Zeltweg жарыстарында Porsche-тің ең жақсы қатысушысы болды, бірақ Ford GT40 машиналарына жеңілді. Бұл Ла-Сартеде өтетін шешуші жарысқа жол ашты, себебі Франциядағы саяси жағдайға байланысты 1968 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысы дәстүрлі маусым айының ортасынан қыркүйек айының соңына дейін кейінге қалдырылды. Porsche 908-ді жетілдіру үшін қосымша уақытты пайдалана алмады, сондай-ақ француз ережелерін дұрыс түсіне алмады. Бірінші рет Porsche біліктілікте және жарыстың алғашқы кезеңдерінде ең жылдам болды, бірақ 908 машинасының генераторындағы ақаулар кешіктіруге және тіпті дисквалификацияға әкелді, себебі жаңа Porsche қызметкерлері жөндеу ережелерін дұрыс түсінбеді. Үшінші рет қатарынан V8 қозғалтқышы бар Ford 24 сағаттық жарысты жеңіп алды. Porsche 907LH екінші орынды алды, ал жалғыз аман қалған 908 машинасы үшінші орынды иеленді. Сонымен қатар, Ford Дүниежүзілік спорттық автомобильдер чемпионатын да жеңіп алды. Осы кезде Porsche 3 литрлік 908 прототипінен әрі қадам жасау үшін тәуекелді инвестиция жасауға шешім қабылдады: олар жаңа 5 литрлік спорттық автомобильді жасауға міндеттенді және қажетті 25 данасын алдын ала жасады. Осы автомобиль – легендарлы Porsche 917.
From 1968, the big V8 and V12 prototypes of Ford and Ferrari were banned, and Porsche hoped to secure the World Sportscar Championship and maybe an overall win at Le Mans as the competition at Ford, Matra and Alfa Romeo was not prepared with suitable 3000cc prototypes yet, either. Ferrari even sat out the whole of 1968 as a protest against the rule change. Apart from the former 2000cc class rivals Alfa Romeo T33/2 and Renault powered Alpine, 5000cc sportscars were also permitted to enter if at least 50 of them had been built. This loophole was intended to fill the grid with cars dating mainly from 1965, like Ford GT40 and Lola T70. Porsche was serious. Unlike during the rather modest earlier years, four cars were entered in the 1968 24 Hours of Daytona, supported by 20 mechanics and engineers. The drivers wore cooling vests developed by NASA as the oil cooler and the hot oil pipes caused heat in the closed cockpit. After the #53 car of Gerhard Mitter had a big crash caused by tyre failure in the banking, his teammate Rolf Stommelen supported the #54 driven by Vic Elford/Jochen Neerpasch. When the #52 car of the longtime leaders Jo Siffert/Hans Herrmann dropped to second due to a technical problem, these two also drove on the #54 car in case theirs broke down. Due to this, five pilots won the race, and two of them scored also second. The #51 Jo Schlesser/Joe Buzzetta car completed the 1 2 3 side by side parade finish that the Ferrari prototypes had shown a year earlier at the banked finish line. The three Alfa Romeo T33/2's were even beaten by a Ford Mustang. The 1968 12 Hours of Sebring saw a 1 2 finish for the Porsche 907, with the Jo Siffert/Hans Herrmann car winning and the Vic Elford/Jochen Neerpasch car finishing 2nd. The Gerhard Mitter/Rolf Stommelen and Ludovico Scarfiotti/Joe Buzzetta cars were victims of engine failures. Daytona & Sebring marked the first back to back major outright wins for the company, and French journalist (and occasional racer) Bernard Cahier wrote, "it's hard to imagine that anyone could beat Porsche to the championship this year." Their championship hopes in Sportscars and F1 would be significantly changed soon, though. The next race was the BOAC 500 at Brands Hatch, on April 7, 1968. That fateful day, Jim Clark was supposed to drive one of the new Ford F3L P68 prototypes with the Cosworth DFV engine, entered by Alan Mann Racing. Clark instead was driving a Formula 2 at Hockenheimring to show the new sponsorship logos for Team Lotus, and was killed. Jo Siffert/Hans Herrmann were fastest in qualifying ahead of Bruce McLaren/Mike Spence in the new Ford, but none finished. It was the updated John Wyer entered Ford GT40 of Jacky Ickx/Brian Redman which won ahead of the remaining two Porsche 907's after being only 5th on the grid. In races on faster tracks like the 1000km Monza, these modified old Ford GT40's entered by John Wyer Automotive proved to be an unexpectedly strong force. The loophole for these 5 liter sportscars was opened if at least 50 were built, to let the many existing Lola T70's take part, too. For 1969, the minimum number was lowered to 25, which opened opportunities unexpected by many. At the twisty Targa Florio, the only privately entered GT40 finished last, but the Alfa Romeo T33/2 were strong. In lap 1, Vic Elford had lost 18 minutes due to a tyre failure. Supported by veteran Umberto Maglioli, he showed a fantastic race in the 907, reminiscent of Juan Manuel Fangio's legendary 1957 German Grand Prix, beating the old lap record by one minute and winning by 3 minutes. Hans Herrmann & Jochen Neerpasch came in 4th among four Alfas. In the Porsche advertising poster celebrating the win, only an exhausted yet smiling Elford was shown, not the cars as usual. The 1000km Nürburgring was won with the new Porsche 908 with its 3000cc engine, but it still was unreliable. The underpowered 2200cc 907 with less than half the Ford's displacement continued as Porsche's best entry in the 1000km Spa, Watkins Glen 6 Hours and 500km Zeltweg, losing to the Ford GT40's. This set up the stage for a showdown at la Sarthe, as due to political unrest in France, the 1968 24 Hours of Le Mans had been postponed from its traditional mid June date to the end of September. Porsche could not take advantage of the additional time to improve the 908 nor read the French rule book properly. For the first time, Porsche were the fastest in qualifying and the early stages of the race, but troubles with the 908's alternator caused delays and even disqualifications as the new Porsche staff had misinterpreted the repair rules. For the third time in a row, a V8 powered Ford won the 24h classic. A Porsche 907LH came in second in front of the sole surviving 908. In addition, Ford had taken the World Sportscar Championship, too. At that time, Porsche had already decided to make a risky investment in order to go one step further beyond the 3 liter 908 prototype: they committed themselves to develop a new 5 liter sportscar and built the required number of 25 in advance. This car was the legendary Porsche 917.
1969 - 1971 жылдар
Келесі маусымдарда бірнеше 907 модельдері жеке командалармен жарысқа қатысып, кейде үздік ондыққа ілікті, 1969 жылы Монцадағы тұғырға көтерілу және 1971 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында 7-орын алу ең айқын нәтижелер болды.
During the following seasons, several 907s were entered by privateers, scoring occasional top 10 finishes, with a podium at Monza in 1969 and a 7th at the 1971 24 Hours of Le Mans being the more remarkable results.