Кіріспе

Mirari vos (лат. "Сіз таңғаласыз"; "Либерализм және діни бейтараптық туралы" деген тақырыпта), кейде Mirari vos arbitramur деп те аталады, Папа Григорий XVI-ның төртінші энцикликалық хаты болып табылады және 1832 жылдың тамызында жарияланды. "Католик әлемінің барлық патриархтарына, приматтарына, архиепископтарына және епископтарына" жолданған бұл энциклика жалпы аудиторияға және кең ауқымға ие, ал оның бұрынғы үш энцикликасы Папа мемлекеттері мен Польша Корольдігіндегі нақты аудиторияға арналған болатын.

Өмірбаян

Фелисити де Ламенна, Шарль де Монтелембер және Анри Лакордаир 1830 жылы қазан айында "L'Avenir" ("Болашақ") газетін шығарды. Көптеген қарсылықтардан кейін, 1832 жылы 15 наурызда оларға, саяси көзқарастары талқыланбауы шартымен, тыңдау мүмкіндігі берілді. Кездесу сыпайы және оқиғасыз болды. Австрия әскерлері Папа мемлекеттерінің тұрақтылығын қамтамасыз еткен жетекші консерватор саясаткер Клеменс фон Меттерних, бұл мәселені айыптауды талап етті. Папаның кеңесшілері, егер ол үнсіз қалса, Ламеннаның пікірлерін қолдайтын болады деп сенді. Келесі тамызда "Мирари Вос" жарияланды, онда Ламеннаның көзқарастары тікелей атаусыз сынға алынды. Сондай-ақ, ол ажырасуды жақтағандарды және Италия мемлекеттерінің заңды үкіметтерін құлатуға тырысқан құпия қоғамдарды айыптады. Папа діни бейтараптылыққа шабуыл жасады, оны бір діннің екіншісінен жақсырақ емес деген пікір ретінде қарастырды, және оны ар-ождан бостандығы үшін келтірілген аргументтің негізі деп санады. Ол мемлекеттің міндеті жалған және әдепсіз ілімдерді шектеу екенін, сондықтан баспа еркіндігін шектеуді жақтады. Оуэн Чадвик Грегоридің көзқарасын былай түсіндіреді: "Заңмен жазушылар мен сөйлеушілерге шындық емес нәрсені насияттауға немесе нәсілдік дискриминация, педофилия, порнография, неке бұзу немесе кісі өлтірудің күнә емес екенін жариялайтын сөздерді айтуға рұқсат беру, ешбір мемлекеттен Құдай талап ететін нәрсе бола алмайды". Ол былай деді: "Кейбіреулер олардың қателіктерінің саны дін мен шындықты қорғайтын бір кітаптың жарық көруімен толық өтемеленеді деп ойлайды. Кез келген заң, жақсылыққа үміт болғандықтан, қасақана зұлымдық жасауды айыптайды. Улы заттарды тарату, сату, сақтау және тіпті ішу керек деп ешқандай ақылды адам айтар ма, өйткені оған қарсы дәрі бар және оны қолданушылар қайта-қайта өлімнен құтылуы мүмкін?" Энциклока Ламеннаның жақтастарын да, қарсыластарын да қанағаттандырмады.