Кіріспе

Тінту – жылқыларда тұрақты әдет ретінде жіктелетін мінез-құлық, онда жылқы алдыңғы аяқтарымен қайта-қайта шайқалып, басын және мойнын бір жақтан екінші жаққа қозғап, салмағын алға-артқа ауыстырады. Бұл дененің қалған бөлігінің шайқалуын және алдыңғы аяқтарды көтеріп тұруын да қамтиды. Кейбір жылқылар стереотиптік емес тінтуді көрсетеді, олардың орнына осы мінез-құлықтың түрлі нұсқаларын көрсетеді.

Себептер

Ақырында, жылқының тұру жағдайы тоқу сияқты тұрақты әдеттердің себебі саналады. Жабайы жылқыларда тоқу мінез-құлқы байқалмайды, себебі олар табиғи ортада болады, яғни, олар қамауда ұсталмайды немесе белгілі бір кестеге бағынбайды. Үй жылқыларын көбінесе түнде (көбінесе 8x8 немесе 12x12 өлшемді) сарайларда ұстайды және күндіз сыртқа шығуға мүмкіндік береді. Басқа жылқылардан оқшау ұсталған, не күнделікті сыртқа шығарылмаған, не демеуге келмейтін жылқыларда тоқу сияқты тұрақты әдеттер даму қаупі жоғары. Осылайша, тоқу – жылқылар басқа жылқының тоқуын көріп үйренген әрекет пе, әлде белгілі бір қоршаған орта жағдайында дамитын туа біткен бейімділік пе деген пікірталас бар. Бұл екі аргументтің екеуі де мінез-құлықтың көп бөлігі генетикалық және қоршаған орта факторларының әсерінен туындайтынын ескермейді. Мүмкін, екі тараптың да сәл дұрыс айтқан жайы бар. Стереотиптік емес тоқуды көрсететін жылқылар міндетті түрде басқа жылқының тоқуын (стереотиптік немесе стереотиптік емес) көргеннен кейін бастамайды, яғни жылқылар оны ешкімнен үйренбестен тоқуды бастауы мүмкін. Сүттен жаңылысқан (wean age) жылқыларды концентратталған жеммен (дақыл) тамақтандырудан аулақ болыңыз, себебі бұл стресс деңгейін және жабығуды арттыруы мүмкін. Егер жылқы есіктен асып кетсе, сарайдың құрылымын өзгертіңіз. V-тәрізді тоқуға қарсы таяқшалар тоқуды болдырмайды. Бұл әдіс тек профилактикалық шара болып табылады және жылқының ашуын күшейте алады. Жылқының дене шынықтыруын арттырыңыз, әсіресе күндіз сыртқа шығу уақыты шектеулі болса. Жылқының өміріндегі маңызды кезеңдерде, әсіресе сүттен ажырату кезінде, стресс деңгейін төмендетуге ерекше назар аударыңыз. Бара-бара сүттен ажырату әдістері тұрақты әдеттердің даму қаупін азайтуға көмектеседі.