Кіріспе

Орауя филиалымен қоса Туатапере филиалы Жаңа Зеландияның Саутленд аймағындағы тармақты темір жол желісі болды. Туатапере және Орауя тармақтары бір желі сияқты көрінсе де, операциялық тұрғыдан жеке желілер деп есептелді. Алғашқы бөлігі 1879 жылы Ривертонға дейін ашылды және үш он жылдықтан кейін Туатапереге жетті. Туатапереден Орауяға дейінгі созылма 1925 жылдан 1970 жылға дейін жұмыс істеді. 1976 жылы Туатапере филиалы Ривертонға дейін қысқартылып, 1978 жылға дейін Ривертон филиалы деп аталды, содан кейін Торнбериден әрі жабылды. Желінің қалған бөлігі қазір Ваирио филиалының бір бөлігі болып табылады.

Құрылыс

Инверкаргиллдің батысындағы аймақтарды зерттеу ниеті осы желінің салынуына себеп болды, дамытушылар мол минералдар мен ресурстарды тауып, аймақтағы тұрақты қоныстануды ынталандыруға үміттенеді. Желінің бірінші бөлігі Макаревадан Кингстон тармағы арқылы Торнбериге, содан кейін Ривертонға дейін, Вайрио тармағының қосылысынан салынды және 1879 жылдың 9 маусымында ашылды. Желі кезең-кезеңмен ашылды: Колак – 1881 жылдың 25 шілдесінде, Раундхилл – 1883 жылдың 24 қыркүйегінде, Орепуки – 1885 жылдың 5 мамырында, Вайхоака – 1903 жылдың 1 қазанында және Туатапере – 1909 жылдың 1 қазанында. Орауя елді мекеніне теміржол салуды қайдан бастау керектігі туралы пікір таластар болды. Екі басты ұсыныстың бірі – Туатапере желісін ұзарту, ал екіншісі – Вайрио тармағынан Вайкуродан жаңа тармақ салу. Нәтижесінде, Туатапере ұсынысы қабылданды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан құрылыс кейінге шегерілді. Дегенмен, 1919 жылдың қазанында жұмыс қайта басталды және Қоғамдық жұмыстар департаменті 1924 жылдың қыркүйек айының ортасына дейін пойыз қатынасын жүзеге асырды. Желі Жаңа Зеландия теміржол департаментіне (NZR) тапсырылды және 1925 жылдың 20 қазанында ресми түрде ашылды.

Операция

Желі Туатапереден екі бөлек тармақ ретінде салынды: Инверкаргиллден Туатапере тармағы және Орауя тармағы. Бу машиналарының кезінде, тармақтардағы қызметтердің көп бөлігі Туатапередегі деподан жүзеге асырылды. Пойыздар әдетте аралас болып, жолаушылар мен жүктерді тасымалдады. Күн сайын Туатапереден Инверкаргиллге және кері бағытта, сондай-ақ Инверкаргилден Туатапереге және кері бағытта бір-бір пойыздар жүрді. Орауяға дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері Туатапереден қызмет көрсетілді. Желі бойында пайдалы ағаш өңдеу өнеркәсібі дамыды және ағаштарды темір жолға оңай тасымалдау үшін көптеген ормандық трамвайлар салынды. Туатапереде ағаш өңдеу тіс машинасы орнатылды, ол темір жолға көптеген жүктерді жеткізді. Желінің алғашқы жылдарында Орепукиден мұнай тақтасы жүк тасымалының маңызды көзі болды. Темір жол Ваiau өзенінің аңғары мен оның елді мекендерін дамытуға да көмектесті. Лонгвудтан шамамен 19 шақырымға дейін жүретін More & Sons пилорама трамвайының локомотиві Riverton мұражайының жанында қойылған. Трамвай 1902 жылдан 1960 жылға дейін жұмыс істеді. Орауя тармағындағы жолаушылар қызметі тіпті он жылға да созылмады. 1932 жылға қарай жолаушылар тасымалы тоқтатылды және жүк пойыздары аптасына екі рет қана жүрді. Жолаушылар желінің қалған бөлігімен 1950 жылдардың басына дейін саяхаттады, осы кезде күнделікті Инверкаргилл – Туатапере және кері бағыттарындағы жүк пойызы тоқтатылды. Бұл жағдайды дүйсенбіден жұмаға дейін Торнберидегі Ваирио тармағының қосылысынан Туатапереге жүретін жүк пойызымен толықтырды. 1956 жылы қалада цемент зауыты салынғанға дейін Орауя тармағының жабылуы мүмкін болды. Ол Орауя тармағының болуын қажет ететін жеткілікті көлікті қамтамасыз етті. 1960 жылдары көлік азайды және 1968 жылдың маусымында бу машиналары дизельдік электрмен ауыстырылғанда, Туатапере локомотив депосы жабылды және қызметтер аптасына үш рет – дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері Инверкаргиллден жұмыс істеуге көшті. 1968 жылдың мамырында Орауядағы цемент зауыты жабылды және негізгі көлік көзінен айырылған Орауя тармағы 1970 жылдың 1 қазанында жабылды. 1970 жылдардың ортасына қарай Ривертоннан батысқа қарай жыл сайын 4500 тоннадан аспайтын жүк тасымалданды және желі 1976 жылдың 30 шілдесінде Ривертонға дейін қысқартылды. Ривертоннан орман шаруашылығының дамуы жеткілікті көлік көзін тудырады деп күтілді, бірақ бұл орындалмады және желі 1978 жылдың 15 қаңтарында Торнбериден жабылды. Торнбериден Ривертонға дейінгі бөлікті туризм және жекеменшік темір жол операциялары үшін ашық ұстауға бағытталған шағын наразылық ешқандай нәтиже бермеді. Макарева мен Торнбериден бөлінген бөліктер Ваирио тармағының құрамына кірді.

Бүгін

Кейбір ескерткіштер жабылудан кейін сақталды. Олардың ең маңыздысы – Ривертон қаласындағы Якоб өзенінің құйылысын кесіп өтетін тас жол мен фермалы көпір. Көпір мен құрылыс 2003 жылы бұзылып, бір фермасы жергілікті мұражайда сақталды. Туатапере маңындағы ағаш виадук әлі де бар. Туатапере станциясы мен ауласы жергілікті еврей қауымының пайдалануында, тауарлық қойма, станция ғимараты және су багі барлығы жақсы жағдайда, бірақ станция ғимаратының сырты жөндеуді қажет етеді және оны Отаго орталық теміржол жолындағы бір жерге көшіру туралы ұсыныстар бар. Орауия тармағының негізі көп бөлігінде анық көрінеді, соңында ескі цемент зауытының қираған қалдықтары жанында тауарлық қойма орналасқан. Туатапере тармағының негізі де көп жерде жақсы байқалады, ал Вакатапуда ескі аула аумағында тасталған рельстер мен ұйықтар бар, ал Руахинеде жүк тиеу платформасы, ал Лонгвуд пен Орепукиде бұрынғы станция ғимараттары сақталған.