Кіріспе
"Алтын көлік" – Жан Ренуардың 1952 жылы түсірген фильмі. Басты рөлдерде Анна Магнани, Дункан Ламонт, Пол Кэмпбелл, Риккардо Риоли және Одоардо Спадаро ойнаған. Фильмнің сюжеті 18-ғасырдың басында Перудегі итальяндық комедия дель арте труппасы туралы, ал сценарийі Ренуар, Джек Киркланд, Ренцо Аванцо және Джулио Маччи Проспер Меримедің 1829 жылғы "Le Carrosse du Saint Sacrement" ("Қасиетті Евхаристияның көлігі") пьесасы негізінде жазылған. Фильмнің саундтрегі Антонио Вивальдидің шығармаларынан құралған.
Сюжет
XVIII ғасырдағы Перудің шалғайдағы қалашығының вице-королі Еуропадан сәнді алтын ат шағын сатып алды. Ол оны мемлекеттік қаражат есебінен төлеуді жоспарлап отыр. Ол оны өзінің сүйіктісі, маркизаға сыйлайды деген әңгіме тарады, бірақ ол оны халықты қорқыту және жергілікті ақсүйектерге ұнату үшін пайдалануға ниеттенгенін айтады, олар онымен мақтанышпен парад жасауды асыға күтеді. Кездейсоқ жағдайда, ат шағынмен бірге итальяндық "комедия дель арте" труппасы да келеді. Труппаны сахнада Панталоне рөлін сомдайтын Дон Антонио басқарады, ал Камилла Колумбина рөлінде ойнайды. Труппа мүшелері қаланың бұрынғы театрын жөндегеннен кейін, олардың қойылымдары сәттілікке жетеді, бірақ бұл жергілікті батыр Рамон, бұқа шабуылшысы, Камиллаға ғашық болып, алғыс шапалағын бастағаннан кейін ғана болады. Сол сияқты, вице-король сарайындағы көрсетілімнен кейін, ақсүйектер вице-корольдің мақұлдауын күтіп, труппаның әйелдерімен кездесуді сұрағанға дейін өздерінің ризашылықтарын жасырады. Ол да Камиллаға қызығады, ол оны жайлы және көңілді сезінеді. Вице-король Камиллаға әсем әшекей жібергенде, труппамен бірге саяхаттап жүрген оның қызғанышпен қараған жақыны Фелипе ашуланып, одан алуға тырысады, бұл сахна артындағы төбелес пен одан кейін армияға қашуға себеп болады. Вице-король ат шағынды өзінің ақшасына сатып алып, Камиллаға сыйлауға шешім қабылдағанын жариялайды. Бұл маркизаны және ақсүйектерді ашуландырады, олар бұрыннан-ақ вице-корольдің бүлікшілерге қарсы әскери науқанды қаржыландыру үшін ақша талап етуінен ашуланып жүрген еді. Герцогтың жетекшілігімен ақсүйектер вице-корольді лауазымынан алумен қорқытады, егер ол ат шағынды мемлекетке тапсырмай, оны тек ресми мақсаттар үшін пайдалануға рұқсат бермесе. Ол келісуге дайын тұрғанда, тыңдап тұрған Камилла кіріп, вице-корольді "кішкентай адам" деп атап, дереу ат шағын алып кетеді. Рамонның аренадағы жеңісін көргеннен кейін Камилла оған әшекейін лақтырады, бұл оны сол түні оның үйіне барып, олардың өнер көрсетуші ретінде табыс табуы үшін атақты жұп болуды ұсынады. Ол мұны ойластырып жатыр, тіпті ол ат шағынды қайтаруды талап етсе де, оларға қонақ келгені туралы хабар келеді. Камилла қызғанышпен қараған Рамонды вице-корольге, оның жүкті екенін айтуға көндіреді, бірақ оның орнына Фелипе оны күтеді. Ол оған тума халқының арасында қарапайым өмір сүруге келгенін айтады, ол тұтқын ретінде ұсталғанда оларға риза болған, ол көлікті алып келе алмаса да, ол келіседі. Вице-король келеді, Камилла Фелипеге кетіп бара жатқанын айту үшін кетеді. Ол виконт ақсүйектерге қарсы шығып, епископтың оны орнынан түсіруге келісетінін күтеді, ол оның құлдырауына себепкер болғаны үшін өзін кінәлі сезінеді. Осы уақытта Фелипе мен Рамон бір-бірін тауып, қылышпен жекпе-жекке түседі. Олар кездейсоқ Камилла мен вице-корольге шабуыл жасайды, және бәрі ашық болғандықтан, Камилла олардан кетуді бұйырады. Вице-король кетеді, Фелипе мен Рамон сыртта жекпе-жегін жалғастырады, содан кейін олар тұтқындалады. Келесі күні таңертең епископ сарайға келіп, Камилланың ат шағынды шіркеуге сыйға бергенін және оны соңғы қасиеттерді өлгендерге жеткізу үшін пайдалануды жоспарлап отырғанын хабарлайды. Вице-король лауазымын сақтап қалады, ал епископ дауласқан тараптар арасында бейбітшілік пен кешірімділікке шақырады. Перде түсіп, төртінші қабырғаны бұзып, Дон Антонио Камиллаға актриса ретінде ол сахнада ойнағанда ғана өзінің шынайы болмысын таба алатынын еске салады. Ол Фелипе, Рамон және вице-король әлі бар ма деп сұрайды, ал Дон Антонио олардың жоқ екенін айтады. Ол олардан сағынып қалған ба деп сұрайды, ол: "Аз ғана".
Өндіріс
Фильм Римдегі Cinecittà студиясында түсірілді, операторлық жұмысын Клод Ренуар жасады. Бұл – Италияда Technicolor түсті түсірілген алғашқы фильм. Француз-итальян қосымша өндірісі болған "Алтын арба" ағылшын тілінде түсірілді. Француз тілінде бір уақытта түсіру жоспарланған, бірақ қаржылық мәселелерге байланысты ол жоспардан бас тартылды. Ренуар өзінің режиссердің ассистенті Марк Мауретке дайын фильмді француз тіліне дубляж жасауды тапсырды, сондай-ақ итальян тілінде де дубляж жасалды. Фильмнің француз тіліндегі дубляжы театрларда бірінші болып көрсетілді, бірақ Ренуар фильмнің дубляжсыз, ағылшын тіліндегі нұсқасын қалайтынын бірнеше рет айтты, және 2012 жылы қалпына келтірілген нұсқа да сондай болды.
Қабылдау
Фильмнің 2004 жылғы Criterion Collection DVD-ге қосылған эссесінде кино сыншысы Эндрю Саррис "Алтын көлік бастапқы көрсетілімінде үш тілдік нұсқасының барлығында сыншылар мен көрермендер тарапынан халықаралық сәтсіздікке ұшырады" деп жазды, бірақ қазір "халықаралық киносүйер қауым оны Жан Ренуардың соңғы кезеңіндегі шынайы "сұлу" және "керемет" комедиялық фантазия ретінде қарастырады". Франсуа Трюффо "Алтын көлікті" "барлық уақытта жасалған ең асыл және ең талғамды фильм" деп айтқан.