Кіріспе
Лучино Висконтидің "Ақ түндер" (,) – 1957 жылы түсірілген, Лучино Висконтидің режиссерлік жұмысы, Фиодор Достоевскийдің 1848 жылғы сол аттас қысқа әңгімесі негізінде жасалған романтикалық драма. Сценарийін Висконти мен Сусо Чеки д'Амико жазды, басты рөлдерде Мария Шелл, Марчелло Мастроянни және Жан Маре ойнады. Фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан жылы қабылданды және 18-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде Күміс Арыстан сыйлығын жеңіп алды.
White Nights (, ) is a 1957 romantic drama film directed by Luchino Visconti, based on Fyodor Dostoevsky’s 1848 short story of the same name. It was written for the screen by Visconti and Suso Cecchi d'Amico, and stars Maria Schell, Marcello Mastroianni, and Jean Marais. The film received positive reviews from critics and audiences, and won the Silver Lion at the 18th Venice International Film Festival.
Сюжет
Бірде қысқы түнде Ливорноның орталығында Марио есімді жас жігіт қалаға жаңа келгенімен, каналды жауып тұрған кішкентай көпірдің үстінде Наталья есімді жас әйелдің жылап тұрғанын көреді. Наталия Марионың өзіне қарап тұрғанын көргенде, қаша жөнеледі. Мотоциклмен келе жатқан жігіттер Наталияға шабуыл жасаса да, Марио оларды қуып шығып, онымен әңгімелесуге тырысады. Ол көп сөйлемейді, бірақ сыпайылықпен тыңдайды, содан кейін Марио оны үйіне шығарып жібере алады дейді. Наталья келесі күні Мариомен кездесуге келіскен соң, көпірге қайта оралады. Келесі күні Марио Наталияны көріп, ол оның бейтаныс жігітпен кездесуін ұйымдастырғандықтан, ол оңай әйел деп ойламасын деп, одан қашады. Содан кейін ол көпірде біреуді күтіп тұрғанын түсіндіреді, бірақ Марионы күтіп тұрған кезде оған серік болуға шақырады және оған өз оқиғасын айтады. Ата-анасы екеуі де, бөлек-бөлек, қашып кетіп, оны қорғап тұратын, соқыр әжесіне қалдырып кетті. Бірде бір сұлу жігіт оның әжесінің үйінен бөлме жалдап алады, олар бір-біріне ғашық болады, бірақ ол бір жылдан кейін қайта оралуға уәде етіп, кенеттен кетеді. Жыл бітті, сондықтан ол кеткеннен бері жалға алушыдан хабар алмаса да, Наталья түнде үйден шықпай, көпірде күтіп отырады. Марио Натальяға нағыз ақылды екенін айтады, бірақ ол жалға алушы қалаға оралған, ол бірінші қадам жасағысы келмейді дейді. Марио оған хат жазуды ұсынғанда, ол оған өзі жазған хатты береді, ал ол оны жеткізуге келіседі. Наталия үйге барады, ал Марио хатты жыртып, каналға лақтырады. Таңертең Марио кешкісін көңіл көтеру үшін сыртқа шығуға шешім қабылдамас бұрын, жасаған іс-әрекетіне өкіну керек пе, жоқ па, соны ойлап қояды. Қалаға шығып жүргенде Натальяны көріп, қашады. Алайда, ол оны байқап, таңғалып, күні бойы түземсіз күтіп, сағат онға дейін жалға алушы кездесуге келетінін білуге тырысатынын айтады. Марио Натальяны уақыт өткізу үшін клубқа шақырады, олар сағат оннан өткенін білгенше билейді, ол көпiрге жүгіріп барып, Марионы үйден кетуге шақырады, сондықтан жалға алушы онымен бірге көрмейді. Марио жолға шығып, жезөкшемен болған түсініспеушілікке байланысты ұрып-соғылғаннан кейін көпірдің қасына оралады. Наталия оған жалға алушы келмегенін айтады, ал Марио хатты бермегенін мойындайды. Ол таңғалғаннан кейін, Наталья Мариоға өзін қорлаудан сақтағаны үшін алғыс айтып, жалдаушыны ұмытуға дайын екенін айтады. Марио қатты қуанып, Наталияға оны жақсы көретінін айтады, ал ол бір күні оны жақсы көретінін айтады, бірақ оны шыдамдылықпен күтуін сұрайды. Олар қалада жүргенде қар жауады, екеуі де романтикаға толы жағдайға тап болады, олар көпірге оралғанша, Наталья көпірде тұрған адамды жалға алушы деп таниды. Наталия жігіттің қасына жүгіріп барып, кейін Мариоға жалға алушыны әлі де жақсы көретінін түсінгенін айтады. Марио оның сүйіспеншілігіне күмән келтіруге тырысқаны үшін кешірім сұрайды және оған әкелген бақыт сәттері үшін алғыс айтады. Наталия қуаныштан жалгермен бірге кетіп, Марио жалғыз көшеде жүріп қалады.
Бейімделу
Академик Джеффри Ноуэлл Смиттің пікірінше, "Достоевскийдің әңгімесін фильмге бейімдеу кезінде Висконти бірінші тұлғадан баяндауды жойып, қызды кемсіздіктен айырды, тіпті кейде оны гистериялық және әуескер ретінде көрсетті. Осы өзгерістердің нәтижесінде фильмнің соңы да көңілді емес, қайғылы болды. Әңгімеде баяндаушыға қысқаша қорытынды жасауға мүмкіндік беріледі, онда ол қызға оған сыйлаған бақытты сәттері үшін ризашылық білдіреді. Ал фильмде басты кейіпкер жалғыздыққа үзіліп, басында кездескен адасқан иттің серігі болады, бұрынғы қалпына оралып, оның қысқа ғана сезінген махаббаты оны ешқандай жағынан өзгертпегенін сезінбейді".
Өндіріс
Висконти Мария Шеллді ол өзі қазылар алқасының мүшесі болған кинофестивальде кездескеннен кейін таңдады. Бастапқыда оның дауысын итальяндық актрисаның дауысымен дубляждауды жоспарлаған, өйткені ол кезде итальян фильмдеріндегі шетелдік актерлер үшін бұл қалыпты практика еді, бірақ ол итальян тіліндегі барлық диалогтарын жаттап алып, өзінің сөздерін қайта жазғанда әсерге қалды және рұқсат берді. Дегенмен, француз актері Жан Мараис Джорджио Альбертаццимен дубляждалды. Бүкіл фильм Римдегі Cinecittà студиясында Ливорноның көшелерін, дүкендерін, су жолдарын және ескерткіштерін көрнекті бейнелеген әсем декорацияларда түсірілді.
Мұра
2008 жылғы американдық "Екі ғашық" фильмі (Two Lovers), бейімделу болмаса да, осы әңгімеден де, Висконтидің фильмінен де шабыттанды.