Кіріспе

Скрипкалар мен виолаларға арналған қосымша жабдық. Иық тірегі 20 ғасырдың ортасында пайда болды. Ол ағаштан, алюминийден, көміртек талшығынан немесе пластиктен жасалуы мүмкін. Әдетте, иық тірегі скрипканың артқы жағының жиегіне резеңке түтікшелермен немесе жұмсақ пластиктен жасалған "аяқтары" арқылы бекітіледі. Иық тірегінің мақсаты – ойнаған кезде иықтың биіктігін арттыру және аспаптың сырғанауын болдырмау арқылы қолайлы жағдай жасау. Иық тіректері көбінесе иықтың қисығын қайталайды; кейбіреулері иілгіш, ал кейбіреулері губка тәрізді материалдан жасалған, сондай-ақ тұрақтандыру үшін иықтың үстінен әрі ілінетін ұзартулары бар.

Функция

Қайырманың дизайны қандай болмасын, ол аспапты ойнау кезінде ұстап тұруды жеңілдететін қосымша құрал болып табылады. Бұл сол қолдың жұмысын жеңілдетеді, тегіс әрі жеңіл ауысу техникасын мүмкін етеді. Барлық тіректер скрипканы қолдау мен еркіндік (немесе скрипканы ұстаудағы икемділік) арасында шартты келісімге келуі керек. Нарықта жұмсақ және қатты тіректер бар. Иық тіреуі – 20 ғасырдың ортасындағы өнертабыс. Оған дейін скрипкашылар мен альтшылар өз аспаптарын ұстау үшін түрлі стратегияларды қолданды: әсіресе скрипканы 16 және 17 ғасырларда көбінесе омыртқа сүйегінің үстінде немесе астында ұстағандай бейнеленген, бірақ бұл ауысуды біршама шектейді. Леопольд Моцарт скрипкін иығына төмен түсіріп ұстаған күйінде суреттелген. Ірі альттарды әдетте мойынға тағылатын белбеулермен ойнаса, скрипкаларды ойнаушылардың галстугіне бекітетін. Иық тіреусіз ойнаудың екі кең таралған тәсілі бар. Біріншісі – скрипканы сол қолдың көмегімен үнемі көлденең ұстап тұру. Бұл көбінесе төменгі ауысу кезінде бас бармақтың қозғалмалығын азайтады және аспапты қолдау үшін бас бармақты скрипка мойнынан шығармауды талап етеді. Екінші тәсіл – аспапты мойын-оқпан аймағында толықтай қолдау, көбінесе скрипканы жаққа жақындату және оны орнында ұстау үшін жаға сүйегінің жанына қандай да бір төсем қою қажет. Кейбір скрипкашылар, әсіресе орын ауыстыру және вибрато кезінде, иығын көтеруі мүмкін. Мұндай тәсілде жиі бұлшықеттердің тұрақты керілуі сияқты проблемалар туындайды, бұл техниканың еркін ағысын бұзады және ұзақ мерзімде жарақатқа әкелуі мүмкін. Бұл проблемалар иық тіреуін дұрыс пайдаланбағаннан да туындауы мүмкін. Заманауи музыканттар иық тіреуін пайдаланбаса, оның орнына жұқа губка немесе мата қолдануы мүмкін. Кейбір аспаптар ағашқа тиюден немесе аспапқа қосымша кернеу тудырудан иық тіреуінің іздерін қалдыруы мүмкін.