Кіріспе
Дипросоп (διπρόσωπος, "екі жүзді", δι, "екі" және πρόσωπον, [нейтральды], "бет", "адам"; латынша жұрнағымен), сондай-ақ краниофациалдық дупликация (гр. κρανίον, "бас сүйегі", қалған бөліктері латыншадан) деп те аталады, – бұл өте сирек туа біткен патологиялық жағдай, онда беттің бір бөлігі (қосымша мүшелер) немесе бетінің толығымен көшірмесі басқа орналасады.
Diprosopus (διπρόσωπος, "two faced", from δι , , "two" and πρόσωπον, [neuter], "face", "person"; with Latin ending), also known as craniofacial duplication (cranio from Greek κρανίον, "skull", the other parts Latin), is an extremely rare congenital disorder whereby parts (accessories) or all of the face are duplicated on the head.
Даму
Классикалық түрде біріккен егіздік ретінде қарастырылғанмен (онымен ұқсас), дипросопус әдетте екі эмбрионның бірігуіне немесе толық бөлінбеуіне байланысты туындамайды. Ол SHH (соник едік) ақуызының бұрыс қызметінің нәтижесі болып табылады. (Осы ақуызға Sonic the Hedgehog бейне ойынының кейіпкерінің аты берілген, және бұл молекулалық биология зерттеулеріндегі ерекше атау беру дәстүрінің бір бөлігі.) SHH және оған сәйкес гендер эмбриональды даму кезінде бас-бет аймағының қалыптасуын сигналдау арқылы маңызды рөл атқарады. Басқалармен қатар, SHH беттік белгілердің енін анықтайды. Оның артық өндірілуі беттік белгілердің кеңеюіне және бет құрылымдарының дубликациялануына алып келеді. Мидың қалыпты дамуы да SHH-тың сигналдық функциясына байланысты. Эмбриональды даму кезінде SHH эмбриональды жасушаларды белгілі бір аймақтарда жинақтап, кейіннен арнайы жүйке тіндеріне айналуына бағыттайды, соның арқасында ми құрылымдарының мөлшері мен пішіні реттеледі.
Оқиғалар
Дипросопус көбінесе басқа туа біткен кемістіктермен бірге кездеседі, әсіресе анецефалиямен, нейрон түтігінің ақауларымен және жүрек ақауларымен. Егер мида бұл жағдай байқалса, ми құрылымдарының жартылай немесе толық көшірмесі және/немесе ми тіндерінің жетілмегендігі болуы мүмкін.
Адамдар
Дипросопус ауруымен туған адам балаларының көпшілігі өлі туады. Дипросопус ауруы бар адамдардың туғаннан кейін минуттар немесе сағаттар бойы тірі қалуы өте сирек; тек бірнеше жағдай тіркелген. 2002 және 2003 жылдары медициналық әдебиетте екі тірі ер баланың ішінара дипросопусы туралы жеке жағдайлар сипатталды. Бір бала мұрны мен мидың маңдай бөлігінің екі еселенгенімен, кең аралықта орналасқан екі көзімен, кішкентай, жетілмеген орталық көз ұясымен және үлкен, асимметриялық ауызбен дүниеге келді. Екінші бала жоғарғы және төменгі жақтарының екі еселенгенімен, бір тамырдан шыққан екі тілімен, жарық тіршілікпен, мұрын ұшының сәл бөлінген түрімен, кең аралықта орналасқан екі көзімен, сондай-ақ ми қабықшасының, гипофиз безі мен сабаудың екі еселенгенімен, орталық мидағы аномалиялармен дүниеге келді. Олар дипросопустың жеңіл, ішінара түрімен туғандықтан, екі баланың да бет-әлпеттерінің аномалияларын хирургиялық жолмен түзетуге мүмкіндік бар деп есептелді.
Испаниялық жағдай
1775 жылдың қаңтар айында испан отбасында дипросопуспен туған қыз бала дүниеге келді. Оның 3 көзі (бірі екі көздің біріккені), 2 мұрны, 2 аузы және 3 иегі болған. Бала ауылдар арасында саяхаттап, Испания мен көрші елдерде көп назарға ілікті. Оның жағдайы сол жылы жарық көрген Николя Франсуа мен Женевье Регноның «Табиғаттың ерекшеліктері» кітабында сипатталған. Оның қанша өмір сүргені белгісіз, бірақ француз басылымдарында 1777 жылға дейін тірі екендігі айтылған.
Трес Джонсон
Трес Джонсон 2004 жылғы 29 қыркүйекте Миссури штатында Брэнди мен Джошуа Джонсонның отбасында дүниеге келді. Оның кең жарық, екі бөлек мұрын тесігі және ерекше пішінді басы бар. Сонымен қатар, ол ақыл-есінің дамуында қалып қойған және ұстамаларға ұшырайды. Оның бірнеше сағаттан артық өмір сүре алмайды деп болжаған, бірақ ол барлық күмәнге қарамастан 2022 жылы 18 жасқа толуын тойлады. Трес жарығын жабу және ұстамаларын азайту үшін бірнеше операциядан өтті. Ол эпилепсиясын бақылау үшін дәрілер қабылдайды және арнайы мектепке қатырады. Ол бейне ойындар ойнауды, музыка тыңдауды және отбасы мен достарымен уақыт өткізуді ұнатады. Оның Facebook және Instagram парақшаларында екі беттілік (дипросопус) және эпилепсиямен күресіп бағудағы өмірін бөліседі.
Иман мен үміт Хауи
Фейт Дейзи және Хоуп Элис Хоуи (2014 жылдың 8 мамыры – 27 мамыры) Австралияның Сидней қаласында Симон Хоуи мен Рене Янгтың отбасында дүниеге келді. Иман мен Үміт бір дене және бір бас сүйегін бөлісті, бірақ бет-әлпеттерінің толық қайталануымен қатар, милары да екі есе болды; екі ми бір ми сабағына біріктірілген. Янг пен Хоуи балаларының жағдайы туралы жүктіліктің он тоғыз аптасында білген, бірақ жүктілікті тоқтатпауға шешім қабылдады. Балалар мерзімінен алты апта бұрын дүниеге келді және жақсы дамып жатқандай көрінді, туғаннан кейін бірнеше күннен кейін өздігінен тыныс ала алды, сондай-ақ әрқайсысы әр уақытта ұйықтап, жылағаны байқалды. Олар туылғаннан кейін он тоғыз күн өткен соң себебі белгісіз жағдайда қайтыс болды, бірақ кейбір дереккөздер қыздардың себебі белгісіз операциядан кейін қайтыс болғанын хабарлады.
Басқа жануарлар
2020 жылдың 5 сәуірінен 5 мамырына дейін Виттенбергте (Висконсин штаты) өмір сүрген екі бетті ешкі – Янус. Ішкі органдарының және миының патологиялық өзгерістеріне байланысты екі бетті жануарлардың өте сирек аман қалғаны белгілі. Ең танымал мысалы – Дитто есімді шошқа. Дитто ересек жасқа дейін жетіп, бірақ тамақ ішкенде бір мускусымен дем алғандықтан, тамақ тыныс жолдарына түсіп, пневмониядан қайтыс болды. Осындай жағдайға тап болған мысықтарды рим құдайының атымен "Janus cats" деп атайды. 2006 жылдың шілдесінде АҚШ-тың Массачусетс штатының Миллбери қаласында "Фрэнк және Луи" атты алты жасар еркек Янус мысығы көпке танылды. Олардың жағдайында тек бір өңеш (және мүмкін, тек бір трахея) ғана жұмыс істеді, бұл олардың тірі қалуына көмектесті. 2011 жылдың қыркүйегінде, Фрэнк пен Луи он екі жасқа толғанда, олардың 2012 жылғы Гиннес рекордтар кітабына ең ұзақ өмір сүрген Янус мысығы ретінде енгізілетіні жарияланды. 2014 жылы Фрэнк пен Луи он бес жасында қайтыс болды.