Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монтана () – Солтүстік-батыс Болгариядағы қала. Монтана облысының әкімшілік орталығы. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 36 455 адамды құрайды. Қала алғашқыда славяндар қоныстанғанда Кутловица деп аталған, кейін Осман тілінде Кутлофча деп аталды. 1890 жылы қала Фердинанд деп қайта аталды, бұл Болгария князі Фердинандтың игілігінің және қала мәртебесінің нышаны болды. 1945 жылдың 1 наурызында үкімет шешімімен коммунистік билік қаланың атын 1923 жылғы қыркүйек көтерілісінің жетекшісі, коммунистік партия белсендісі Христо Михайловтың (1944 жылы қайтыс болған) құрметіне Михайловград деп өзгертті. 1993 жылы президент жарлығымен қала жақын жердегі римдік елді мекеннің атымен Монтана деп аталды.
Montana ( ) is a town in northwestern Bulgaria. It is the administrative centre of the Montana Province. On the 2021 census, it had a population of 36,455. When the town was first settled by Slavs it was known as Kutlovitsa; later in Ottoman Turkish as Kutlofça. The town was renamed Ferdinand in 1890, receiving the benevolence of Bulgarian Knyaz Ferdinand and town status. On 1 March 1945, by a decree of the government, the communist authorities changed the town's name to Mihaylovgrad after the Communist Party activist Hristo Mihaylov (died 1944), a leader of the 1923 September Uprising in the region. In 1993, after a presidential decree, the town received the name Montana, inspired by the name of the nearby Roman settlement.
География
Монтана Огоста өзенінің жағасында, Стара-Планинаның солтүстігінде орналасқан. Оңтүстік және шығыс жағынан жоталармен қоршалған. Климаты қоңыржай континенттік, суық қысы мен ыстық жазы бар. Қаңтар айындағы орташа температура , шілде айындағысы . Соңғы 15–20 жылда жазда ауа температурасы дейін көтерілуі жиі кездеседі.
Montana is situated on the river Ogosta, north of Stara Planina, surrounded on the south and east by uplands. The climate is temperate continental, with a cold winter and hot summer. The average temperature is in January and in July. In the last 15–20 years, temperatures reaching up to in the summer are not uncommon.
Рим дәуірі
Монтана айналасындағы аймақ б.з. дейін 29 жылы Римнің Жоғарғы Моэзия провинциясының құрамына енді. Шамамен 160 жылы, бұрынғы тракиялық елді мекеннің орнында салынған әскери лагерь Civitas Montanensium атауымен қала құқығын алды. Қала римдік үлгіде дамып, қалалық құрылымға ие болды және Рациариядан (қазіргі Архар маңында) кейін провинцияның екінші маңызды орталығына айналды. Монтананы қарап тұрған төбеге Кастра ад Монтанезиум бекінісі салынды, сондай-ақ қоғамдық және тұрғын үйлер, ғибадатханалар, моншалар мен театрлар бой көтерді. Монтана – жергілікті римдік халықтың итальяндық және Анатолиялық қоныс жайлаушылармен бірге өмір сүрген, императорлық дәуірдегі әдеттегі қалаға айналды. Қала экономикасының негізін итальяндық текті ірі жер иелері мен олардың виллалары мен сарайлары құрады, ал жергілікті тұрғындар Огоста өзені аңғарындағы егіншілік өндіріс пен алтын кенінде жұмыс істеді. Осы кезеңде қалада қолөнермен айналысып, қаржымен көмектескен грек қоныстанушылары тұрды. Эллинизм рухында Монтананың қадірлі қамқоршылары Диана мен Аполлон болды.
The region around Montana became part of the Roman province of Upper Moesia in 29 BC. Around 160 AD, a military camp that was most likely founded on the remains of an older Thracian settlement acquired city rights under the name of Civitas Montanensium. The town developed and urbanized after a Roman model and became the second most important settlement in the province after Raciaria (near modern day Archar). The fortress of Castra ad Montanesium was built atop the hill overlooking Montana, as well as public and residential buildings, temples, baths and theatres. Montana became a typical imperial settlement, where the local Romanized population coexisted alongside Italic and Anatolian settlers. The base of the town's economy was the big landowners of Italic origin and their villas and mansions, while the locals served to work in agricultural production and gold mining in the Ogosta river valley. A community of Greek settlers engaged in craftsmanship and money lending lived in the town during the period. The patrons of Montana, in the spirit of Hellenism, were Diana and Apollo.
Орта ғасырлар
440-490 жылдар аралығында қазіргі Болгарияның солтүстік-батысы Аттила бастаған ғұндардың және кейін готтардың шабуылдарынан қирады. Славяндар мен аварлар аймақтағы грек-рим мәдениетіне соңғы соққысын берді. Бұл жерге кешірек қоныстанған славяндар қаланы Кутловица деп атады. Бірінші және Екінші Болгар империясы тұсында елді мекен жаңадан гүлденіп, епархия орталығына айналды.
Between 440 and 490, the northwest of modern Bulgaria was devastated by the raids of the Huns, under Attila, and later by the Goths. Slavs and Avars delivered the final blow to Greco Roman culture in the region. The Slavs who settled later in the area called the town Kutlovitsa. During the time of the First and Second Bulgarian Empires, the settlement recovered and became the centre of an eparchy.
Осман билігі
Османдықтар Кутловицаны басып алғаннан кейін, елді мекен қиратылып, қараусыз қалды. Османдықтар оны Кутловицадан туындаған "Кутлофча" деп атады. 1450 мен 1688 жылдар аралығында қала стратегиялық маңызды орнына байланысты түркілермен қайта қоныстандырылып, Шығысқа тән қала ретінде қайта гүлденді. Мешіт, фонтандар және басқа да жаңа ғимараттар салынды. Сонымен қатар, Орта ғасырлардан қалған рим ваннасы да сақталған.
After Kutlovitsa was seized by the Ottomans, the settlement was destroyed and became deserted. It was renamed "Kutlofça" by the Ottomans, which was derived from Kutlovitsa. Between 1450 and 1688, the town was resettled by Turks because of its strategic location, and went through another period of blossoming as a typically Oriental town. A mosque, fountains, and other new buildings were erected. There was also a Roman Bath left over from the Middle Ages.
Қазіргі тарих
Бостандықтан кейін Кутловицаға қарай зор көші-қон толқыны басталып, экономикалық гүлдену дәуірі келді. Электр станциясы, теміржол станциясы, пошта бөлімі және аурухана салынды, жәрмеңке мен мәдени орталық ашылды. Футбол командасы, "Монтана" ФК, 1921 жылы құрылды және қазір Болгарияның жоғары лигасынде ойнайды.
After the Liberation began a massive wave of migration towards Kutlovitsa and a period of economic blossoming. An electricity station, a railway station, a post office and a hospital were built, a fair and a community centre emerged. The football team, FC Montana, was founded in 1921 and currently plays in the Bulgarian First League.