Кіріспе

Нью-Джерсидің еуропалық отарлауы 1609 жылы Генри Хадсон оның жағалауын және шығанақтарын зерттегеннен кейін көп ұзамай басталды. Голланд және швед отарлаушылары қазіргі штаттың бөліктерін Жаңа Нидерланд және Жаңа Швеция ретінде қоныстандырды. 1664 жылы голландтар Англияға тапсырған бүкіл аймақ қазіргі атауын алды. 1674 жылғы Вестминстер шартымен Лондон бұл аймақты ресми түрде бақылауға алды; ол Америка революциясына дейін осы бақылауды сақтап қалды.

Колониалды халық

13000 жыл бұрын осы аймақта өмір сүрген түпкілікті халықтар садақ-жебе сияқты жетілген аң аулау құралдарын және егіншілік қоғамның іздерін қалдырды. Осы уақыттан бері, басқа тайпалар көшіп келгендіктен, аймақ үздіксіз қоныстанған болуы мүмкін. Еуропалық отарлау кезінде Ленапелердің аймағы, олар оны Шеиичби деп атаған (қараңыз: Унами тілі), төменгі Гудзон және Делавэр өзендерінің аңғарларын, сондай-ақ қазір АҚШ-тың Нью-Джерси штаты деп белгілі аймақты қамтыды. Отарлаушылар берген экзонимдер түпкілікті халықтардың қоныстарының географиялық атауларынан алынған, оларға солтүстік-шығыстағы Hackensack, Tappan және Acquackanonk тайпалары, ал орталықта Raritan және Navesink тайпалары кірді.

Жаңа Нидерланды

XVII ғасырда голландтық қоныстар Солтүстік өзен мен Жоғарғы Нью-Йорк шығанағының жағалауында шоғырланды, бірақ олар Делавэр өзені бойында да өндіріс орындарын сақтады. Ленапелер еуропалық жер меншігінің қағидасын мойындамаса да, голландиялық саясат барлық қоныстанған жерді ресми түрде сатып алуды талап етті. Виллем Кифттің дұрыс басқара алмауынан қоныс баяу дамыды. 1658 жылы Жаңа Нидерландының соңғы бас директоры Питер Стьювесант Берген мойыны деп белгілі болған бүкіл жарты аралды "қайта сатып алды" және 1661 жылы Берген ауылына жарғы берді, осылай штаттың ең көне муниципалитеті құрылды.

Жаңа Швеция

1638 жылы құрылған Жаңа Швеция губернаторы Йохан Бьорнссон Принц (1643–1653) басшылығымен ең гүлденген кезеңіне жетті. Принцтің жетекшілігімен, бұл елді мекен солтүстікке қарай Кристина бекітісіне (Делавэр өзенінің екі жағында) дейін кеңейді. Ол Нья Эльфсборг бекітісін салған арқылы колонияның әскери және саудалық жағдайын жақсартуға көмектесті, ол қазір Салемге жақын, Делавэр өзенінің шығыс жағында орналасқан. Швецборо және Бриджпорт колония құрамында құрылды. 1655 жылы голландтар бұл аумаққа бақылау орнатып алды.

Ағылшынның иелігінен өтуі

1496 жылы итальяндық теңізші Джон Кэбот Солтүстік Американы зерттеу үшін Англиядан аттанды. Англиялықтар Нью-Нидерландты Хадсонға дейін Кэботтың жаңадан ашқан жерлерінің бір бөлігі деп санды. Джон Кэбот Солтүстік Американы бірінші болып ашқан деген талаппен, англиялықтар қазіргі Нью-Джерсиді қамтитын жерді берді және полковник Ричард Николсқа осы аймақты басып алуға бұйрық берді. 1664 жылдың қыркүйегінде Ричард Николстың басқаруымен ағылшын флоты қазіргі Нью-Йорк портына кірді және шабуылдау қаупімен голландтарды колонияны уақытша тапсыруға мәжбүр етті. Батыс Үндістан компаниясы колонияны гарнизонмен қамтамасыз етпегендіктен, ағылшындарға қарсылық аз болды. Николс Нью-Амстердам мен қалған Жаңа Нидерландтың вице-губернаторы лауазымын алды, отаршылардың меншік құқықтарын, мұрагерлік заңдарын және дін бостандығын кепілдік берді. Алты жыл өткен соң, елдер тағы да соғысқа түсті, ал 1673 жылдың тамызында голландтар 21 кемеден тұратын флотпен Жаңа Нидерландты қайта басып алды. Дегенмен, 1674 жылдың қарашасында Вестминстер шарты соғысты аяқтап, Жаңа Нидерландты ағылшындарға қайтарды.

Корольдік колония

Патша Чарльз II Нью-Англия мен Мэриленд арасындағы аймақты ағасына, Йорк герцогына (кейіннен король Джеймс II) сыйлады, ол аймақ Нью-Йорк деп аталды. Ұзақ өтпей Джеймс Гудзон өзені мен Делавэр өзені арасындағы жерді Англия азаматтық соғысы кезінде оған адал болған екі досына: сэр Джордж Картеретке және Страттон лорды Берклиге берді. Жаңа Нидерландының бұл бөлігі Англия жоғалауындағы Джерси аралының құрметіне Нью-Джерси деп аталды. Нью-Джерсидің екі иесі қоныс аударушыларды жер участаларын беру және «Концессиялық келісім» (Concession and Agreement) қабылдау арқылы Нью-Джерсиге көшіруге ынталандыруға тырысты, бұл құжат Нью-Джерсидің барлық тұрғындарына діни бостандық берді; Англия шіркеуінің билігінде мұндай бостандық болған жоқ. Жер үшін қоныс аударушылар жыл сайынғы жалдама төлемдерін төледі. Құлдарды әкелуге байланысты жер беру қоныс аударушылар үшін тағы бір себеп болды. Екі иеленуші Филип Картеретті Нью-Джерсидің алғашқы губернаторы етіп тағайындады. Филип Картерет Бергенді колонияның алғашқы астанасы деп белгіледі. Алайда, екі иеленушіге жалдама төлемдерін жинау қиынға соқты. Осының салдарынан 1673 жылдың 18 наурызында Беркли Нью-Джерсидегі үлесін екі квакерге, Эдвард Биллингге және Джон Фенвикке сатты. Олар сатып алу туралы дауласты, ал квакерлер сотқа жүгінбестен дауды шешу үшін Уильям Пеннді шақыртты (квакерлер мұндай мәселелерді өздері шешуге тырысты).

Шығыс пен Батысқа бөліну

Бұл сатылыммен Нью-Джерси Шығыс Джерси және Батыс Джерсиге бөлінді, бұл меншік колониясының екі бөлек провинциясы болды. Уильям Пенн 1676 жылы Батыс Джерси концессиясын жасауға белсенді қатысты. Бұл үкімет құрылымын және құқықтық негізді белгіледі. Оған Америкадан 31, ал Ұлыбританиядан 150 адам қол қойды. Бұл заң толық күшке енбегенімен, оның көптеген қағидалары кейіннен АҚШ Конституциясы мен Құқықтар туралы Декларацияның маңызды бөліктеріне айналды. Екі колонияның арасындағы саяси бөлініс 1678 мен 1712 жылдар аралығында 26 жылға созылды. Батыс Джерси мен Шығыс Джерси арасындағы шекараның нақты орны, сондай-ақ Нью-Йоркпен шекара да жиі дау тудыратын. Екі жақтың шекарасы Атлантик-Ситидің солтүстігінде Атлантик мұхитына дейін созылды. Шекара сызығын Джордж Кит салған, және оны Монмут және Берлингтон/Мерсер округтері, Берлингтон және Оушен округтері, сондай-ақ Хантердон және Сомерсет округтері арасындағы округ шекараларында көруге болады. Шекара Делавэр өзенінің Делавэр су айдынының солтүстігіндегі бір тұсқа дейін жалғасады. Шекара жиі даулы болғандықтан, 1676 жылғы бес тарапты келісімшартта меншік дауларын шешу үшін нақты зерттеулер мен карталар жасалды. Нәтижесінде 1696 жыл шамасында Торнтон сызығы, ал 1743 жыл шамасында Лоуренс сызығы салынды, ол заңды мақсаттар үшін соңғы шекара ретінде қабылданды.

Дін

Колониялық дәуірде Нью-Джерсиде діни әртүрлілік өте жоғары болды.

Достар діни қоғамы

Квакерлер алғаш рет 1664 жылы қазіргі Монмут округына қоныстанды. Олар 1665 жылы Шрусбериде (қазіргі Литтл-Силвер) алғашқы квакерлер жиналысын құрды. 1672 жылы салынған жиналыс үйін Достар қоғамын негіздеуші Джордж Фокс сол жылы аралады. Бұл жиналыс үйі 1816 жылы қазіргі жиналыс үйімен ауыстырылды. Батыс Джерсидің көп бөлігін квакерлер қоныстандырды, олар қауымдастар құрып, колониялық дәуірдегі Нью-Джерсиде қалалар негіздеді, соның ішінде 1744 жылы Квакертаунды. Нью-Джерсиде салынған отаршылдық дәуірдегі жиналыс үйлері:
Жыл Мекеме Жыл Севиль Достар жиналыс үйі Севиль 1716 Вудбери Достар жиналыс үйі Вудбери шамамен 1715 Квакер жиналыс үйі Квакертаун 1733 Бордентаун Достар жиналыс үйі Бордентаун 1740 Смит Достар жиналыс үйі Гармония 1753 Аллоуз Крик Достар жиналыс үйі Хэнкок көпірі 1756 Дувер Достар жиналыс үйі Дувер 1758 Эвешем Достар жиналыс үйі Маунт Лорел 1760 Гринвич Достар жиналыс үйі Гринвич 1771 Салем Достар жиналыс үйі Салем 1773 Честерфилд Достар жиналыс үйі Кросвикс 1773 Арни тауы Достар жиналыс үйі Пембертон 1775 Копенни Достар жиналыс үйі 1775 Трентон Достар жиналыс үйі Трентон 1776

Епископтық шіркеулер

Шіркеудің орны Жылы Әулие Петрдің епископальдық шіркеуі Перт-Амбой 1685 Әулие Марияның епископальдық шіркеуі Берлингтон 1703 Әулие Иоаннның епископальдық шіркеуі Элизабет 1706

Құлдық

1804 жылы Нью-Джерси штаты құлдықты бірте-бірте жою туралы заң қабылдады. Осы заңның қабылдалуымен, "Мейсон-Диксон сызығының" (Мэриленд және Пенсильвания арасындағы шекара) солтүстігіндегі барлық штаттар өз аумақтарында құлдықты жойды немесе оны біртіндеп жоюды қарастырды.

Сәулет

Мемлекеттің барлық аймақтарында отаршылдық дәуірінен жетіп келген көптеген ғимараттар бар.

Мектептер

Штаттағы үздіксіз қолданылып келе жатқан ең көне мектеп орны 1664 жылы қазіргі Джерси-Ситидегі Берген алаңында құрылған. Провинцияда екі отарлық колледж негізделді. 1746 жылы Нью-Джерси колледжі (қазіргі Принстон университеті) Джонатан Дикинсон, Аарон Берр аға және Питер Ван Бру Ливингстон сияқты Ұлы оянудың "Жаңа жарықтар" тобының күшімен Элизабеттаун қаласында құрылды. 1756 жылы мектеп Принстонға көшірілді. 1766 жылы Нью-Брансуикте Голланд реформаторлық пасторлар Джордж III-тен алынған Корольдік жарғымен Куинс колледжіне (қазіргі Ратгерс университеті) негіз салды. Колледж оның әйелі, Королева Шарлоттаның құрметіне аталды. Рутгерс дайындық мектебі 1766 жылы құрылды. Ньюарк академиясы 1774 жылы құрылды.

Континенттік конгресс

Нью-Джерси штатының өкілдері Тәуелсіздік декларациясына дейін және одан кейін Континенттік конгресске қатысты.

Революциялық соғыс

Америка революциясы барысында Нью-Джерсиде көптеген маңызды шайқастар болды, осы арқада американдық отаршылардың жеңісіне үлкен үлес қосылды. Осы маңызды рөлі үшін ол "Революцияның тоғысқан жері" және "Революцияның астанасы" деп аталады.

Басқа дереккөздер

Уорд, Кристофер Л. Делавэрдегі голландтар мен шведтер, 1609–64 жж. (Пенсильвания университеті. 1930)
Лейби, А. С. Нью-Джерсидің алғашқы голланд және швед қоныс жайлаушылары (Принстон: Д. Ван Ностранд Co. 1964)