Кіріспе

Генри К. Милицер, AM (11 маусым 1915 – 28 тамыз 1996), туған аты Генрик Казимеж Милицер, – польшалық австралиялық ұшақ құрастырушы және ұшқыш.

Ерте өмір және білім

Милицер Польшаның Варшава қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Казимеж Милицер – университет профессоры, ал оның әулеті барон Карл фон Милитцерден тараған. Генри – жарықтанған поляк патриоты болғандықтан, авиацияға ерте жасынан қызығушылық танытты. 1924 жылы ол әуе модельдеу сайысында жеңіске жетіп, сыйлық ретінде туған қаласы Варшаваның үстінен ұшу мүмкіндігіне ие болды. 14 жасында толық өлшемді жолданба жасап, 17 жасында жолданба ұшқышының куәлігін алды. Аэронавтикалық инженерия саласында білім алғаннан кейін, ол Ұлттық авиация зауыттарында (Państwowe Zakłady Lotnicze) Jerzy Dąbrowski басқарған PZL.37 Łoś бомбалаушы жобасы бойынша кіші инженер ретінде жұмыс істеді, содан кейін RWD компаниясында RWD 25 төмен қанатты, бекітілген дөңгелекті истребитель жобасында жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Ол сондай-ақ Польша Әуе күштерінің резервінің құрамында болды және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда немістерге қарсы ұшқан, Польша Әуе күштерінің кресімен марапатталған. 1939 жылғы қыркүйекте Польшаның жеңіліске ұшырауынан кейін, президенттік құжаттарды кішкентай ұшақпен Румынияға жеткізу міндеті оған жүктелді, содан кейін ол Францияға және Англияға қашып, онда Корольдік Әуе күштеріндегі поляк бомбалаушы эскадрильясында қызмет етті. Оқу жаттығуы кезінде ауыр жарақат алғанға дейін ол 17 миссияны аяқтады. Қызметі үшін оған Польша әскери медалі табысталды және ол поляк, француз және британ ұшқыштары арасында аудармашы болып жұмыс істеді. 1941 жылы ол Варшавада туған поляк саясаткері Ежи Пациорковскидің қызы Крыстина Пациорковскаға үйленді.

Аэротехникалық инженерлік және академиялық мансап

1943 жылы ол Лондондағы Императорлық колледжде авиациялық инженерлік магистр дәрежесін алуға стипендия алды, 1945 жылы Airspeed Ltd. компаниясына, кейін Percival Aircraft Company компаниясына қосылды. Персиваль Провост ұшағының дизайны Миллисерге жатқызылады. 1950 жылы ол Австралияға көшіп, Үкіметтік ұшақ зауытында (GAF) бас аэродинамик болып жұмыс істеді, Jindivik және Malkara зымырандарын жасаумен айналысты. Гордон Беннетт (құрылымдар басшысы) және Джеймс Татти есімді екі әріптесімен бірге Лондон Корольдік Аэро клубының де Хавилленд Чипманк ұшағына жаңа ұшақ табу бойынша ұйымдастырған байқауына қатысты. Миллисер командасы 103 қатысушыны жеңіп, ақырында Victa Airtourer болып аталған дизайнмен байқаудың жеңімпазы атанды. Victa Aviation бірнеше жылдық өндірістен кейін құқықтарды Жаңа Зеландия компаниясына сатты. Миллисер сонымен қатар Aircruiser деп аталған, 4 орындық ұшақты жасады, оның прототипі Bankstown, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Victa зауытында салынды және алғаш рет 1966 жылы ұшты. Victa операциясы тоқтатылған кезде осы ұшақтың әскери оқу нұсқасы әзірленді, ол кейін Жаңа Зеландияда PAC CT/4 әскери оқу ұшағына айналдырылды. Оның өнертабыстарының ішінде айналмалы қақпаққа және сорғышпен жұмыс істейтін шөп шабу машинасына алынған патент бар (Сиднейде өткен 2000 жылғы Олимпиаданың ашылу салтанатында құрметпен еске алынды). Сонымен қатар, Виктория желкенділер клубы үшін «Жоғары ұшқыштарға арналған аэродинамика» атты еңбегін жариялады. Миллисер Корольдік Мельбурн технология институтында (RMIT) Аэронавтика пәнінің бас лекторы болды, мақсаты – осы факультетті Австралиядағы жетекші оқу орны ретінде дамыту болды.

Кейінгі өмірі

Милисер 1980 жылы зейнеткерлікке шықты, бірақ RMIT-тегі факультетімен байланысын сақтап, 1984 жылы авиациялық инженерия саласындағы құрметті доктор дәрежесімен марапатталды. 1992 жылы ол Австралия орденінің мүшесі атанды. Ол ұшақтарды жобалау ісіне қатысып, "Millicer Aircraft Industries" компаниясын құрды, ол "Victa" үшін жобалаған "Aircruiser" ұшағының құқығын сатып алды. Сонымен қатар, ол авиациялық мамандық бойынша дипломдық жобаларға кеңесші ретінде жартылай уақыт жұмыс істеді. Милисер 81 жасында дүние салды. Оның күлі Ұлы мұхит жолының жанындағы Англис қаласындағы үйіне жақын жағалауға шашылды. Одан кейін Ричард Мачиж есімді ұлы, Джоанна Миллисер Хемпель және Хелен Миллисер есімді екі қызы, сондай-ақ сегіз немересі қалды.