Кіріспе

Мармаралық сарай (Мраморный дворец) – Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы алғашқы неоклассикалық сарайлардың бірі. Ол Марс алаңы мен Палас-Кей арасында, Жаңа Михаил сарайынан сәл шығысқа қарай орналасқан.

Дизайн және 1917 жылға дейінгі иелері

Сарай 1760 жылдары оның сүйіктісі және ең қуатты орыс дворяны Григорий Орловқа Ұлы Екатеринаның сыйлығы ретінде салынған. Құрылыс 1768 жылы Неаполь маңындағы Казертадағы салтанатты сарайды безендіруге көмектескен Антонио Ринальдидің жобалары бойынша басталды және 17 жылға созылды. Сарай өзінің атауын түрлі түсті мәрмәрлердің көптеген түрінен жасалған сәнді безендіруінен алған. Бірінші қабаттағы фин граниті піластрлардың жылтыратылған қызғылт карел мәрмәрінен және капительдер мен гирляндалардың ақ Урал мәрмәрінен айқын контраст жасады. Қабаттарды көкшіл сұр Урал мәрмәрінен жасалған панельдер бөліп тұрады, ал Таллин доломиті әсемдік үшін урналар жасауға қолданылды. Сарайды безендіру үшін барлығы 32 түрлі мәрмәр түсі қолданылды. Ғимараттың жоспары трапеция пішіндес. Оның төрт фасады қатаң түрде симметриялы болғанымен, әрқайсысының дизайны ерекше. Фасадтардың бірі 1937-1992 жылдар аралығында Лениннің Қазан революциясы кезінде пайдаланған бронеавтомобилінің қойылған ішкі ауласын жасырады. Бүгінде аулада Ресейдің Александр III-нің ең әйгілі мүсіншісі Паоло Трубецкойдың жасаған мықты атты мүсіні орналасқан; бұрын ол Мәскеу теміржол вокзалының алдындағы алаңды көркейтіп тұрған. Федот Шубин, Михаил Козловский, Стефано Торелли және басқа да орыс және шетелдік шеберлер интерьерді безендірді. 1797-1798 жылдары ғимарат Польшаның соңғы королі Станислав II Августқа жалға берілді. Содан кейін сарай Романов әулетінің Константинович тармағынан шыққан Ұлы князь Константин Павлович пен оның мұрагерлеріне тиесілі болды. 1843 жылы Ұлы князь Константин Николаевич ғимаратты қайта безендіруге шешім қабылдады, оны Константин сарайы деп атады және сәулетші ретінде Александр Брулловты шақырды. Қайта жаңартудан тек баспалдақ пен Мәрмәр зал ғана сақталды.

Кеңес дәуіріндегі қолданысы

Кеңес дәуірінде сарайда Еңбек министрлігі (1917–19), Материалдық мәдениет академиясы (1919–36) және ең бастысы, Мәскеудегі Орталық (яғни, Ұлттық) Ленин мұражайының негізгі жергілікті филиалы (1937–91) орналасты. Сонымен қатар, қаланың әртүрлі жерлеріндегі Лениннің тұрған немесе болған пәтерлерінде – Санкт-Петербургте ол тұрған кезеңдерінің естелік орындарында – Ленинградтағы кіші филиалдары да болды.

Қазіргі жағдайы: Ресей мұражайының филиалы

Қазіргі уақытта сарайда Ресей мемлекеттік мұражайының тұрақты көрмелері орналасқан.