Кіріспе

8 қазан революциялық қозғалысы (Movimento Revolucionário 8 de Outubro, MR8) – Бразилиядағы әскери диктатураға қарсы қарулы күреске қатысқан марксистік саяси ұйым. Ол 1964 жылы Рио-де-Жанейро штатының Нитерой қаласындағы студенттер арасында құрылды. Бастапқыда Рио-де-Жанейро қарсыластары (DI RJ) деп аталды. Кейіннен 1967 жылғы 8 қазанда Эрнесто "Че" Гевара Боливияда тұтқындалған күнін еске алу мақсатында қайта аталды. Бүгінде ол халықтық саяси қозғалыстарға қатысып, "Hora do Povo" газетін жариялайды. Сонымен қатар, ол 2009 жылы құрылған және 2019 жылы Бразилия Коммунистік партиясына қосылған "Азат Отан" партиясын құруға жауапты.

Тарих

Бразилия Коммунистік партиясынан студенттердің бөлінуі нәтижесінде құрылған DI RJ (кейіннен 1967 жылы MR 8 деп аталды) студенттік қозғалыстарда, сондай-ақ 1968 жылы алғашқы қарулы қарсылықта қатысты. 1969 жылдың басында Бразилия армиясы таратып жібергеннен кейін, әлі де бостандыққа шыққан қалғандары Владимир Пальмейра басшылығымен 1966 жылдан бері саяси демонстрацияларға қатысып келген Гуанабара Коммунистік Диссиденттерінің (DI GB) мүшелерімен бірігіп, «жаңа» MR 8 құрды. Елшінің ұрлануына қатысқан топтың бірнеше мүшесі бас беруден бас тартып, тұтқындалуға қарсылық көрсеткені үшін қаза болды. Соған қарамастан, келесі жылдары Рио-де-Жанейрода MR 8 банк тонаулары сияқты қарулы операцияларын жалғастырды. 1971 жылы Халықтық революциялық авангарды (VPR) толық ыдырағаннан кейін, VPR-ды басқарған бұрынғы капитан Карлос Ламарка MR 8-ге қосылды. Оның сол кездегі серігі Иара Иавелберг бұрыннан MR 8-дің белсенді мүшесі болған. Бірақ Карлос Ламарка Сальвадорда Иара қаза болғаннан кейін Баияның ауылдық аймағында қаза тапты. 1972 жылы көптеген жауынгерлер Чилиге жер аударылды, ал кейіннен топ басқа бағытқа қайта құрылды. Қарулы күш қолдануға басымдық беруден бас тартып, бейбіт саяси әрекеттерге көшті, және MR8 Орест Керсияны жетекшісі етіп МДБ ішінде жұмыс істеуге кірісті. Топ «Hora do Povo» журналын шығара бастады. Карлос Ламарка мен Иара Иавелбергтен басқа, Фернандо Габеира, Франклин Мартинс, Сид Бенджамин, Клаудио Торрес да Силва, Вера Сильвия Магалхаес (Элбрикті ұрлауға қатысқандардың барлығы), Сезар Бенджамин, Стюарт Анхель Джонс, Даниэль Ааро Рейс Фильхо, Хосе Роберто Шпигнер, Мигель Феррейра да Коста, Жоао Лопес Салгадо, Ренальдо Сильвейра Пимента, Феликс Эскобар Собриньо, Марилен Виллас Боас Пинто, Лукас Грегорио, Марсия Феррейра да Коста, Франклин де Маттос, Альфредо Изер, Жоао Маноэль Фернандес және тағы да басқалар MR 8-де жұмыс істеді, олардың көптегені әскери диктатураға қарсы күресте қаза тапты. Ұлттық шындық комиссиясының мәліметтері бойынша, 1946-1988 жылдар аралығында әскери режимге қарсы 434 адам өлтірілді немесе «жоғалып кетті», олардың көп бөлігі 1964-1988 жылдар аралығында болды. MR 8 бүгінге дейін белсенді, түрлі саяси және әлеуметтік қозғалыстармен жұмыс істейді, мысалы, МДБ және бұрынғы PSDB ішіндегі ағым ретінде, сондай-ақ кәсіподақтар мен студенттік қозғалыстармен, олардың бірнеше мүшелері UNE-нің түрлі басшылық органдарына кірді. Оның жастар бөлімі – 8 қазан революциялық жастары. Оның көптеген мүшелері 2009 жылы «Еркін Отан» партиясын құрды.