Кіріспе

Ұлыбританиядағы Ұлы Манчестер аймағындағы бұрынғы жол тағайындамасы.

M63 тас жолы Ұлыбританиядағы маңызды жол болды. 1998 жылы ол толыққандай қайта нөмірленіп, Ұлы Манчестердің бір бөлігін айналатын M60 тас жолының маңызды бөлігіне айналды.

M63 құралуы

M63 автожолының ең алғашқы бөлігі 1960 жылы M62 тас жолының бір бөлігі ретінде салынды. 1974 жылы M62 тас жолының батысқа қарай Ливерпульге дейінгі жалғасуы ашылуына дайындық ретінде, 1968 жылы Эклс түйіскен жерінен оңтүстікке қарайғы қолданыстағы тас жол бөлігі M63 деп қайта нөмірленді.

Стретфорд-Эклс айналма жолы

Бұл алғашқы салынған тас жолдың бөлігі болды, ол M62 ретінде ашылды. Бұл бөлік Ворсли түйіскен жерінен (қазіргі М60 жолының 13-шы шығуы) Честер жолындағы A56 (қазіргі М60 жолының 7-ші шығуы) түйіскен жеріне дейін созылады. Бұл бөлікке Манчестер кеме каналын басып өтетін Бартон жоғары деңгейлі көпірі кіреді. Көпірдің негізі Ұлыбританиядағы кез келген тас жол құрылысының алғашқы физикалық қадамы болды, ал бұл тас жол бөлігі Ұлыбританияда ашылған төртінші тас жол болды (алғашқы үшеуі – M6 Престон айналмасы, M1/M10/M45 Лондон Регби тас жол жүйесі және M6 Ланкастер айналмасы). Алғашқыда түйіскен жерлер Честер жолындағы 1-ден бастап Ворслидегі 6-ға дейін нөмірленген. 1974 жылы M62 жолының батысқа, Ливерпульге дейін кеңейтілуін күтіп, Экклс түйіскен жерінен Стретфордқа дейінгі бөлік 1968 жылы M63 деп қайта аталды, бірақ бастапқы түйіскен жерлердің нөмірлерін сақтап қалды (ал жаңа M62 жолының түйіскен жерлері қайта нөмірленді). 1974 жылы бұл бөліктегі түйіскен жерлер кері бағытта қайта нөмірленді, M63 жолының 1-ші шығуы Экклс түйіскен жері болды, ал Честер жолындағы 7-ші шығуына дейін созылды. Алғашқыда 6-шы шығу болған жоқ. 1998 жылы M63 жолы M60 жолының бөлігіне айналғанда, түйіскен жерлер тағы да қайта нөмірленді, M60 жолының 12-ші шығуы Экклс түйіскен жері болды, ал Честер жолындағы 7-ші шығуына дейін созылды.

1980 жылдардың аяғындағы даму

1986 жылы бағыт бойынша екі ірі жобаға жұмыс басталды. Біріншісі A6144(M) тас жолының құрылысын және M63 тас жолы үшін жаңа түйіскен жерді және қатарлас байланыс жолдарын салуды қамтыды. Жаңа түйіскен жер 6-шы түйіскен жер деп нөмірленді (қазір M60 тас жолының 8-шы түйіскен жері). Жаңа түйіскен жер екі түйіскен жердің арасы тым жақын болғандықтан, Урмстон және B5213 тас жолына қызмет еткен 5-ші түйіскен жердің жабылуына әкеп соқты. Екіншісі Эклс түйіскен жері мен 3-ші түйіскен жері (қазір M60 тас жолының 9-шы түйіскен жері) арасындағы тас жолды кеңейтуді, соның ішінде Бартон тас жолындағы көпірді қамтиды, бұл маңызды инженерлік жетістік болды.

Шығыс және Нортенден айналма жолы

Бұл тас жолдың бөлігі автожолдың үшінші аяқталған бөлігі болды, ол 1974 жылдың қыркүйегінде, Шарстон айналма жолы ашылғаннан кейін 8 ай өткен соң M63 ретінде пайдалануға берілді. Бағыты көбінесе Мерси өзенінің сирек бейімделген аңғары мен су тасқынына ұшырайтын жазықтарымен өтті, сондықтан тас жолдың көп бөлігі мүмкін болатын су тасқынынан қауіпсіз болу үшін көтерілген төбеде салынды. Төбе құрылысы үшін қазылған топырақтардың бір бөлігі Сайл су паркін салуға мүмкіндік берді, ол тас жолға жақын орналасқан. Тас жолдың бөлігі Честер жолындағы (A56) 7-ші түйіскен жерден басталып, жақында аяқталған Кингсвей A34-пен байланысатын түйіскен жеріне дейін созылды, ол кезде M63-тің 10-шы түйіскені (қазіргі M60-тың 3/4-ші түйіскені) болатын. А5103 Принцесса Паркуэй үшін толық ағынды үлкен түйіскен жер қарастырылды, ол Манчестер қаласына және M56 тас жолына қосылыс ұсынып тұрды.

Шарстон айналмасы

Бұл тас жолдың екінші аяқталған бөлігі болды, ол 1974 жылдың қаңтарында M63 (және бір бөлігі M56 тас жолы ретінде) ашылды. Бұл салыстырмалы түрде қысқа бөлім, қазіргі M56 жолының 2-шы қиылысынан M60 жолының 2-ші қиылысына дейін (бұрынғы M63 жолының 11-ші қиылысы) дейін созылды, бірақ ол M56 және A34 жолдарына тікелей қосылатын үлкен, кедергісіз қиылысты қамтыды.

Стокпорттың шығыс-батыс айналма жолы

1974 жылға қарай автожол Стокпорттың шеттеріне жетіп, көлік қозғалысы тығырыққан A560 тас жолына жалғасты. 4 километрлік Стокпорт шығыс-батыс айналма жолы 1982 жылдың шілдесінде Портвуд айналымына дейін, содан кейін M63 жолының 13-шы қиылысына дейін, қазір M60 жолының 27-ші қиылысына дейін қозғалысқа ашылды. Айналма жолдың ерекшелігі – автожол Стокпорттың орталығындағы үлкен теміржол виадугінің (Еуропадағы ең ірі кірпіштен салынған құрылымдардың бірі) екі аркасынан өтеді. Виадуктің шығыс жағындағы қазбалардың көп бөлігінде қаланың көп бөлігі салынған қызыл құмтас автожолға өте жақын орналасқан. Автожолдың бұл бөлігі 1999 және 2000 жылдары екі қатарлы жолдан үш қатарлы жолға дейін кеңейтілді, бұл M63 жолы M60 болып қайта нөмірленген кезбен бірге болды.

Портвуд - Бриннингтон

Бұл жоба кеңірек жобаның бір бөлігі болды, ол сол кездегі M66 автожолының A57 және M67 автожолымен қиылысына дейін салынуын қамтыды. M63 автожолы 1989 жылғы сәуір айында Портвуд айналымынан Бриннингтон торабына дейін шығысқа қарай ұзартылды. Жобаның толық көлемі M63 автожолын Бриннингтоннан шығысқа қарай А560 автожолымен Хаттерслиде қосуды, ал M66 автожолын оңтүстікке қарай A6(M) автожолына айналдырып, Стокпорттың солтүстік-оңтүстік айналма жолын құруды көздеген. Алайда, M63 автожолына қатысты қалған жоспарлар кейіннен тоқтатылды, ал оңтүстікке қарайғы кеңейту, қазіргі таңда жоспарлау кезеңінде өзгертілген және қарапайымдастырылған түрінде болса да, әлі салынбады. Бриннингтон торабы (қазіргі M60 автожолының 25-торабы, бұрын M63 автожолының 15-торабы) шығысқа қарайғы кеңейтуді және A6(M) автожолын салуға мүмкіндік берді. Осының салдарынан, 25-торапқа қарсы бағытта кіру сыртқы қатардан жүзеге асырылады, ал осы торап арқылы өтетін бағыттар М60 магистральдық желісінде өткір бұрыштарға ие, себебі олар бастапқыда қосылатын жолдар ретінде жоспарланған. Сағат тілі бойынша қозғалатын бағытта автожолда жылдамдық шегі төмендетілді. Солтүстік-Оңтүстік айналма жолының қазіргі жоспарлары бастапқыда жоспарланғандай торапты аяқтауды немесе дайындық кезінде салынған жолдардың бөліктерін пайдалануды көздемейді. Бұл бөлік 1999 және 2000 жылдары Стокпорттың шығыс-батыс айналма жолымен бірге екі қатарлы қозғалыс жолағынан үш қатарлы қозғалыс жолағына дейін кеңейтілді.

Таңбалар мұрасы

1998 жылы M63 қайта нөмірленгеніне қарамастан, 2005 жылдың соңына дейін көптеген жол белгілері саяхатшыларды M63-ке бағыттап көрсетіп тұрды. Кемінде бір M63 белгісі әлі де бар. Біреуі Траффорд орталығының жанындағы Редклиф шеңбері айналымында "Стокпорт M63, Каррингтон" деп жазылған, бірақ ол 2012-2014 жылдар аралығында M60 белгісімен ауыстырылды. Сонымен қатар, Уилмслоу қаласындағы Манчестер жолында екі белгі болды, және Google Street View-дегі 2021 жылғы қазан айындағы суретте олар әлі де орнында тұр. Тағы бір белгі Траффорд жолында, Сэлфорд Кейс арқылы, Экшендж Кейге қарсы жағында кездеседі. Дегенмен, бір белгі жақында алынып тасталды. Вилмслоудағы Алдерли жолының айналымында орналасқан белгі 2016 жылдың маусым айында әлі де орнында болды, бірақ содан бері алынып тасталды.