Кіріспе

Гонконгтық кәсіпкер және саясаткер

Ол Туэн Мун ауылдық комитетінің ауыл өкілі ретінде Жаңа аумақтардың ауылдық саясатына қатыса бастады және 1980 жылы Хён И Кук төрағасы болып ауыл тұрғындарының алдына шықты, ол 35 жыл бойы осы лауазымда болды, содан кейін оны ұлы Кеннет Лауға табыс етті. Ол Гонконгтың негізгі заңын әзірлеу комитетінің мүшесі болып тағайындалды және Гонконгтың негізгі заңын жасау кезінде ауылдық мүдделерді қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. 2017 жылы 80 жасында дүние салды.

Ерте өмір және ауыл саясаты

Лау 1936 жылы Жаңа Аумақтардағы Тюэн Мун ауданының Лунг Кву Тан ауылында дүниеге келген. 22 жасында Лау Лунг Кву Тан ауылының жергілікті тұрғындары оны Туэн Мунның өкілі, сондай-ақ ауылдың ең жас басшысы етіп таңдады. 1970 жылы ол Хёнг Йи Кук төрағасы Чан Ят Сеннің жетекшілігімен Тюэн Мун ауылдық комитетінің төрағасы болды және осы лауазымды 41 жыл бойы иеленді. 2011 жылдың сәуірінде комитет конституциясына өзгеріс енгізіп, төрағаның мерзімін екі төрт жылдық мерзіммен шектеді. Алайда, ол 2015 жылы ауылдық комитет төрағасы болып қайта сайланды. Ол Лунг Кву Тан ауылының өкілі ретінде ауылдық комитетте ұзақ жылдар бойы қызмет етті. Көп жыл бойы қарсылықсыз болған ол, 2011 жылдың қаңтар айында мүлкінің бір бөлігін жарияламағанына байланысты туған даудан кейін ауылдың шамамен 600 сайлаушысымен бетпе-бет кездесті. Ол және оның жақтасы үлкен артықшылықпен жеңіске жетті, тіпті жеңілген жас үміткерлердің өзі «Мен тек Фат Шуктан (Фат ағадан) үйренгім келеді» деді. Ауылдық комитет төрағасы ретінде Лау автоматты түрде Тюэн Мун аудандық кеңесінің мүшесі болды және 1985 жылы кеңестің төрағасы болды. 2011 жылдың сәуірінде Пекинге жақын саясаткер Юниус Хоның ауылдық комитет басшылығынан ығыстыруы нәтижесінде ол бұл лауазымды қысқа мерзімге жоғалтты. 2011 жылғы аудандық кеңес сайлауында орын ала алмағаннан кейін, ауылдық комитет мүшелері мен жергілікті тұрғындардың наразылығына қарамастан, ол бас атқарушы директор Дональд Цангтан кеңеске қайта тағайындалды. 2012 жылдың 4 қаңтарында аудандық кеңесшілер оны кеңес төрағасы лауазымына қайта сайлады. Ол 2015-2016 жылдары Тюэн Мун аудандық кеңесінің төрағасы болды, содан кейін ауылдық комитеттен зейнетке шықты.

Төралқа төрағасы Хён И Кук

1980 жылы Лау Жаңа аумақтардағы барлық тұрғындардың мүдделерін білдіретін Хын И Кук төрағасы болды. Ол 35 жыл бойы осы лауазымда тұрды және тоғыз рет сайланды. 2015 жылдың мамыр айында ол төрағалықтан кетіп, оның орнын ұлы Кеннет Лау басты. Лаудың ірі акционері болған Melhado Investment Ltd компаниясы 1980 жылдардың басында үкіметті Жаңа аумақтардағы жерді егіс жұмысына жатпайтын мақсатта пайдаланғаны үшін сотқа берді. 1983 жылы апелляциялық сот Melhado компаниясының пайдасына шешім шығарды. Осылайша Melhado ісі Жаңа аумақтарда контейнерлерді ашық сақтау үшін жерді кеңінен пайдаланудың бастауы болды. Кук төрағасы ретінде Лау 1984 жылдың 19 желтоқсанында Пекинде Қытай-Британдия бірлескен декларациясына қол қою рәсіміне қатысуға шақырылды. 1985 жылы ол Пекин үкіметі тағайындаған Гонконгтың негізгі заңын әзірлеу комитетіне енді, ол 1997 жылы Гонконгтың Конституциясын әзірлеуге жауапты болды. Ол Гонконгтың 1997 жылы Қытайдың басқаруына берілгеннен кейін жергілікті тұрғындардың мүдделері сақталатынын қамтамасыз ету үшін негізгі заңның 40-бабын енгізуде маңызды рөл атқарды. Гонконгты тапсыруға дейін Пекин оны Гонконг істері жөніндегі кеңесші және Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағын дайындау комитетіне де тағайындады. 1986 жылы Лау облыстық кеңеске де мүше болды, онда ол 1995 жылдан 1997 жылға дейін кеңестің төрағасы, ал 1997 жылдан 1999 жылға дейін Уақытша облыстық кеңестің төрағасы болды, содан кейін 2000 жылы облыстық және қалалық кеңестер таратылды.

Заң шығарушы кеңес мүшесі

Лау алғаш рет 1985 жылы Гонконг Заң шығарушы Кеңесінің мүшесі болды. Ол жаңадан құрылған функционалдық сайлау округінің Аймақтық Кеңесі құрылғаннан кейін, кеңес мүшелерімен сайланды. 1988 жылы ол қайта сайлануға түспеді, бірақ губернатор Дэвид Уилсон оны тағайындады. 1991 жылы Ауылдық функционалдық сайлау округі құрылды, онда Хын И Кук мүшелері өздерінің Заңнамалық Кеңес өкілдерін сайлады. Лау 2004 және 2008 жылдар аралығында қысқа үзіліспен алты рет қарсылығызсыз сайланды. Бұл кезде Пекинге қарсы заң шығарушы Ип Квок Хонконгты жақсарту үшін демократиялық альянс (DAB) округтік кеңесінің орындығынан айырылып, сайлауға қатысуға құқығы болмады. Ол 1991 жылы Гонконгтың Біріккен демократиялық партиясының 1991 жылғы тікелей сайлаудан кейін Заңнамалық Кеңесте либералды күштердің өркендеуіне қарсы тұру үшін Аға ресми емес мүшесі Аллен Ли басқарған консервативті саяси топ – Кооперативтік ресурстар орталығының құрылтайшысы болды. Кейіннен бұл топ Либералды партияға айналды, ол 2008 жылы партиядан шыққанға дейін оның мүшесі болды. 2008 жылғы Заңнамалық Кеңес сайлауында Либералды партия төрағасы Селина Чоу Лауды өзінің жеңілісіне себеп болған сол сайлау округінде DAB үміткері Чхун Хок Мингтің үгіттеуіне қатысқан деп айыптады. Нәтижесінде Лау Эндрю Ленг, Джеффри Лам және София Ленгпен бірге партиядан шықты, бұл Либералды партияның орындарының саны жетіден үшке дейін азайды. Бөлінген мүшелер кейіннен 2009 жылы Экономикалық Синергияны құрды, ол кейіннен Кәсіби форуммен бірігіп, Гонконгтегі Бизнес және Кәсібилер Альянсы (BPA) құрды, онда Лау құрметті төраға болды. 2009 жылдың қаңтар айында Лау Гонконгтың атқарушы кеңесіне Бас атқарушы Дональд Цангпен тағайындалды және 2012 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 2009 және 2010 жылдары Лау даулы HK$66.9 миллиардтық Экспресс-темір жол жобасын қаржыландыруды қолдады және Бас атқарушыны және Заңнамалық Кеңесті сайлау әдістерін реформалауды жақтады. 2014 жылы Лау Заңнамалық Кеңеске қатысу көрсетпеу көрсеткіштерінде алдыңғы орынды иеленді. Оның жұмысқа жиі келмеуі оның жасы ескерілгенде қайтыс болғаны туралы алаңдау тудырды. 2004 жылдан 2016 жылға дейін ол Заң шығарушы Кеңестің ең егде жастағы мүшесі болды. Ол 2010 жылы мүдделерді жариялау туралы даудың ортасында болды. Алайда, Заңнамалық Кеңес Лауды тергеуден бас тартты, себебі оның себептері жарияланбады. Бұл кейбір адамдардың Лау мен үкімет арасында өзара пайда табу үшін келісім болғанына сенуіне әкелді. Ол сондай-ақ 2017 жылы Бас атқарушыны сайлау әдістері және 2016 жылы Заңнамалық Кеңес құру туралы дауыс беру алдындағы Пекинге жақын заң шығарушылардың істен шығуына байланысты даудың ортасында болды. Пекинге жақын заң шығарушылардың істен шығуы Лаудың кешіккеніне байланысты оның дауысын реформаны қолдау үшін беруге мүмкіндік беру мақсатымен жасалған спонтанды әрекет болды. Стратегия сәтсіз аяқталды және үкіметтің реформалық ұсынысы сәтсіз аяқталды, өйткені сегіз заң шығарушы мақұлдады және 28 қарсы дауыс берді, ең төменгі кворум 35-ке жетпеді.

Зейнетақы және жеке өмір

Денсаулығының нашарлауына байланысты Лау 2015 жылғы мамыр айында Хын И Кук төрағасы болып қайта сайлануға түспеді, оның орнын ұлы Кеннет Лау басты. 2016 жылғы қаңтарда ол Түн Мүн аудандық кеңесі төрағасын сайлауға қатыспады. Кеңес ДАБ-тың Леунг Кин Манды жаңа төраға етіп сайлады. 2016 жылғы 22 ақпанда ол Түн Мүн ауылдық комитеті төрағасы лауазымынан қанағаттанды, осылайша аудандық кеңес мүшелігінен айырылды және оның орнын ұлы Кеннет Лау иеленді. 2016 жылғы қайта сайлауға қатысудан бас тартуға дейін ол Заң шығарушы кеңеске кейде қатыспады. Оның Хын И Кук функционалдық сайлау округіндегі мандатын ұлы Кеннет Лау басты. Лау өзінің білімі туралы мәлімдемесінде Линг Шан колледжінде оқығанын айтты, бірақ бұл оқу орнының табиғаты белгісіз. Оның бизнестік қызметі Wing Tung Yick (Holdings) Ltd компаниясын басқаруына негізделген. Ол Нг Муй Чуға үйленген және Кеннет Лау да бар бес баласы болған.

Басқа лауазымдар, марапаттар мен марапаттар

1977 жылы оның есімімен Коулун қаласында Лау Вонг Фат орта мектебі аталды. 1983 жылы ол Тан Юэк Фаннан кейін Жаңа аумақтар Хын И Кук Юэн Лонг аудандық орта мектебінің төрағасы болды. Сонымен қатар, ол Гонконг ғылым және технология университетінің құрметті мүшесі болды. Тюен Мун жаңа қаласындағы Тюен Мун жолы мен қаланың батыс бөлігін байланыстыратын маңызды көлік артериясы – Вонг Чу жолы оған және оның әйелі Лау Нг Муи чуға есім берілді. Тюен Мундағы алғашқы мемлекеттік тұрғын үй кешені – Касл Пик-эстейт, оның және Кук басшысы Чан Ятсеннің құрметіне Сан Фат-эстейт деп өзгертілді. 2004 жылдан 2015 жылға дейін ол Гонконг атынан айдың жаңа жылындағы кау цим рәсімін өткізіп, бұл қызметті Патрик Ходан кейін қабылдады. 1973 жылы ол әділет судьясы атанды. 1981 жылы Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) және 1989 жылы Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды. 1998 жылы Алтын Баухиния жұлдызымен (GBS) және 2005 жылы Гонконгтың жоғарғы наградасы – Ұлы Баухиния медалімен құрметтелді.