Кіріспе

Жаңа Зеландия дипломаты және педагог (1902–1998)

Кларенс Эдвард Биби (16 маусым 1902 – 10 наурыз 1998), көбінесе C. E. Биби немесе жай ғана Биб деп аталады, Жаңа Зеландия педагогы және психологы. Ол Жаңа Зеландияның білім беру жүйесін дамытуға зор үлес қосты, 1936 жылдан бастап Жаңа Зеландия білім беру ғылыми-зерттеу кеңесінің (NZCER) директоры, ал 1940 жылдан бастап Білім беру директоры (Білім беру министрлігінің басшысы) қызметтерін атқарды, бастапқыда Бірінші Лейбористтік үкімет кезінде. Ол Франциядағы елші және ЮНЕСКО атқарушы органында да қызмет етті. Бибидің әйелі Беатрис Жаңа Зеландиядағы Playcentre қозғалысын құрушылардың бірі болды, ал оның ұлы – белгілі Жаңа Зеландия дипломаты және халықаралық құқық сарапашысы Крис Биби, Бен Аффлектың "Арго" фильмінде сомдалған.

Ерте өмір және білім

Биби Йоркширдегі Лидс қаласында дүниеге келді және 1906 жылы отбасымен Жаңа Зеландияға көшті. Ол Нью-Брайтон мектебінде және Крайстчерч ұлдар гимназиясында білім алды. Бастапқыда Кантербери колледжінде құқық білімін оқыды, бірақ кейін бастауыш білім беруді оқу үшін Крайстчерч оқу колледжіне ауысты. Биби Беатрис Ньюнхаммен екеуі студент кезінде танысып, 1926 жылы үйленді. Биби 1924 жылы «Күлкі мен комедияның психологиясы» тақырыбында диссертация қорғап, магистр дәрежесін алды және оқуының соңғы кезеңінде жартылай штаттан жұмыс істеді. Ол Чарльз Спирманның жетекшілігімен Манчестер университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Спирманның интеллектінің берілетін негізгі құрауына сенімі Бибидің кейінгі білім беру нанымдарына әсер етті. Биби өзінің аты-жөнін ұнатпады және ерте жасынан бастап тек тегімен танылуды қалаған.

Мансап

Англиядан оралғаннан кейін Биби Кентербери колледжінде лекция оқыды, сосын әрекеттегі профессор болып жұмыс істеді, одан кейін NZCER директоры лауазымын иеленді. Осы кезеңде ол барлық студенттердің үздіксіз білім алуға құқығы бар екеніне сенді, тек ең қабілеттілеріне ғана емес. Осы уақытта Бибиді білім министрі Питер Фрейзер байқап, 1939 жылы білім беру ісінің орынбасары болып тағайындады. Фрейзердің премьер-министр болып тағайындалуына дейін Биби білім беру директоры болды. Білім министрлігіндегі қызметтен кейін 1960 жылдан 1963 жылға дейін Францияда елші болып жұмыс істеді, сондай-ақ ЮНЕСКО бас директорының орынбасары болды. Осы мерзімі аяқталғаннан соң Гарвард университетінде және Лондон университетінің Білім институтында қызмет етті. 1968 жылы Жаңа Зеландияға оралып, зерттеуші және кеңесші ретінде Жаңа Зеландияда да, шетелде де белсенді қызметін жалғастырды. Биби 1975 жылдан 1987 жылға дейін Білім беру бас директоры Билл Ренвикпен тығыз байланыста жұмыс істеді, олар бір-бірінің жұмыстарын қарап, талқылады. Ренвик Бибиге 90 жылдығына сыйлық ретінде ұсынған "Биби фасциклдері" үшін "Реформатор директордың портреті" атты еңбегін жазып, Бибиді "ең ойлы және конструктивті сыншысы" деп сипаттады.

Құрметтер мен марапаттар

Биби 1953 жылы Елизавета II таж кигізу медалімен марапатталды. 1956 жылғы Королеваның туған күніне орай ол Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің серігі етіп тағайындалды, ал 1964 жылы Ұлы Григорий орденінің Ұлы крестінің иегері аталды. 1990 жылы ол Жаңа Зеландияның 1990 жылға арналған естелік медалімен марапатталды. Ол Кентербери, Отаго және Веллингтон университеттерінен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды.