Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлттық адам құқықтары институты
National human rights institution
Малайзияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы, SUHAKAM деп жақсы танылған, Малайзияның ұлттық адам құқықтары институты (NHRI) болып табылады. Ол 1999 жылғы Малайзияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы туралы заңның 597-бабына сәйкес Малайзия Парламентімен құрылды және 2000 жылдың сәуірінде жұмысын бастады. Комиссияның мандаты – адам құқықтары туралы білім беруді насихаттау, заңнама және саясат мәселелері бойынша кеңес беру, сондай-ақ тергеулер жүргізу. Анвар Ибрагимнің ісінен кейін құрылғандықтан, кейбір адамдар оның сол кездегі премьер-министр Махатхир Мохамед үкіметінен тәуелсіздігіне күмәнданды. Алайда, Мұса Хитам комиссияның (бастапқыда 13 мүшеден тұратын) бірінші төрағасы болып тағайындалғаннан кейін, бұл алаңдаушылықтар азайды, өйткені ол Махатхирді көптеген мәселелер бойынша сынағандығына сендірілді. Дегенмен, Мұса басшылығымен комиссия жасаған ұсыныстардың көпшілігі үкімет тарапынан іске асырылмады. Оның екі жылдық мерзімі аяқталғаннан кейін ол қайта тағайындалуға үміткер болған жоқ. 2002 жылдың сәуірінде Мұсаның орнына Тан Шри Абу Талиб Осман тағайындалды. Әбу Талиб Махатхирдің кезінде бас прокурор қызметін атқарған және Анвар Ибрагимнің ісіне қатысқан. Malaysiakini басылымы хабарлағандай, ол Махатхирге жақын адам ретінде танымал болды, бірақ Әбу Талиб басшылығымен SUHAKAM көптеген адам құқықтары бойынша ұсыныстар жасады. Осы ұсыныстардың көп бөлігі әлі де үкімет тарапынан қарастырылмауда.
The Human Rights Commission of Malaysia better known by its acronym SUHAKAM is the national human rights institution (NHRI) of Malaysia. It was established by the Malaysian Parliament under the Human Rights Commission of Malaysia Act 1999, Act 597, and began its work in April 2000. Its mandate is to promote human rights education, advise on legislation and policy, and conduct investigations. Having been established after the fallout of the Anwar Ibrahim controversy, some lacked confidence in its independence from the government of the then Prime Minister Mahathir Mohamad. However, when Musa Hitam was named as the first chairman of the (initially, 13 member) commission, these fears were eased, as he was believed to be critical of Mahathir in many ways. The commission's recommendations under Musa, however, were often not implemented by the government. When his two year term ended, he did not seek reappointment. Musa was replaced with Tan Sri Abu Talib Othman in April 2002. Abu Talib had served as Attorney General under Mahathir, and was also involved in the Anwar Ibrahim controversy. As reported in Malaysiakini, he was widely seen as close to Mahathir, but SUHAKAM under Abu Talib continued to put forth many human rights recommendations. Many of these recommendations have yet to be acted upon by the government.
Халықаралық бедел
SUHAKAM Азия-Тынық мұхиты форумының (APF) толыққанды "А" статусына ие мүше ретінде аккредиттелді, ол ұлттық адам құқықтары институттарының аймақтық желісі болып табылады. Кейіннен ол APF-тың аккредиттеуге қатысты ICC-ге бағынып жұмыс істейтін Ұлттық адам құқықтары институттарының Халықаралық үйлестіру комитеті (ICC) тарапынан қайта аккредиттелді. 2008 жылы ICC аккредиттеу кіші комитеті SUHAKAM-нан Париж қағидаларына сәйкестігін растайтын дәлелдерді бір жыл ішінде жазбаша түрінде түсіндіруді сұрады. Әйтпесе, оның статусы "А" деңгейінен "В" деңгейіне төмендетіліп, БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі кеңесі ұйымдастыратын отырыстарға қатысу құқығынан айырылар еді. ICC Малайзия үкіметін ұйымның негізгі заңдарын өзгертуге және оны тәуелсіз етуге ынталандыруға тырысты. Дегенмен, 2009 жылдың қараша айында ICC SUHAKAM-ды қараған кезде, комиссия мүшелерін іріктеу процесіне ерекше назар аудара отырып, 2010 жылы қосымша қарау жүргізілгенге дейін оның "А" статусын сақтап қалу туралы шешім қабылданды.
SUHAKAM was accredited as a full "A status" member of the Asia Pacific Forum (APF), the regional network of NHRIs, and has since been reaccredited by the International Co ordinating Committee of National Human Rights Institutions (ICC) to which the APF now defers on accreditation. In 2008 SUHAKAM was asked by the accreditation subcommittee of the ICC to explain in writing within a year, evidence to establish its continued conformity with the Paris Principles, failure of which would result in a status downgrade from A to B and would disqualify them from attending sessions hosted by the UN Human Rights Council. The ICC sought to encourage the Government of Malaysia to amend the body's founding laws and make it more independent. However, when SUHAKAM was reviewed by the ICC in November 2009, it was decided to retain its A status pending a further review to be carried out in 2010, with particular attention to the process for selecting members of the commission.
" Сухакам " АҚ-ның қолданылуына өкінді
2008 жылғы 9 мамырда SUHAKAM сөз бостандығын шектеу үшін "Қозбылыс туралы" заңның қолданылуына алаңдаушылық білдірді. Датук Н. Сива Субраманиям (pmp) Конституцияда бекітілген негізгі бостандықтар, оның ішінде сөз бостандығы және бейбіт жиналыс бостандығы қорғалуы тиіс деді. Сондай-ақ ол Malaysia Today жаңалық порталының редакторы Раджа Петра Камарудиннің тұтқындалуы мен сотқа берілуіне қатысты пікір білдіріп: "SUHAKAM Раджа Петраға Ішкі қауіпсіздік заңы (Малазия) бойынша айып тағылғанына өкінеді, себебі бұл сөз бостандығына, яғни негізгі адам құқығына нұқсан келтіреді. Бұл жағдайда заңның қолданылуы негізсіз, азаматтық сотта заңдық шаралар қолдануға болатын еді".
On 9 May 2008, SUHAKAM stated that it was concerned by the Sedition Act being used to curb freedom of speech. Datuk N. Siva Subramaniam (pmp)said the fundamental freedom enshrined in the Constitution, including the freedom of speech and freedom of peaceful assembly, must be safeguarded and he also made comments on the arrest and charging of the editor of the news portal Malaysia Today, Raja Petra Kamarudin saying "SUHAKAM regrets that Raja Petra was charged under the Internal Security Act (Malaysia), as this is an infringement on the freedom of speech which is a fundamental human right. The use of the Act in this case is unjustified as civil remedies could have been sought in a Court of Law".
Малайзиядағы балалардың некеге тұруына қатысты
Suhakam төрағасы Разали Исмаил Малайзияда балалардың қайта-қайта некеге тұруын айыптап, оны "адам құқықтарының бұзылуы және кедейліктің шешімі емес" деп атады. Сухакам кәмелетке толмаған балалардың, әсіресе кедей отбасылардан шыққандардың некелеріне қарсы. Бұл практика балаларға қатысты әділетсіз және ата-аналарға балаларын неке арқылы сатуға мүмкіндік береді. 2018 жылғы мәліметтерге сәйкес, Малайзияда балалардың некесі әлі де кездеседі, көбінесе балаларды тауарға айналдырып, осылайша кедейліктен шығу құралы ретінде қолданылады. Разали сондай-ақ әйелдер, отбасы және қоғам даму министрлігін кедей балаларға арналған әлеуметтік қорғау бағдарламаларын басымдыққа айналдыруға шақырды.
Suhakam Chairman Razali Ismail condemns the recurrence of child marriage in Malaysia, calling it "a violation of human rights and not a solution to poverty". Suhakam is against marriages involving underage children, especially those coming from the poor families. This practice is unfair to the children involved and provided a method for parents to sell their children through marriage. As of 2018, child marriage is still practiced in Malaysia, often as a means of getting out of poverty by turning children into commodities. Razali also called upon the women, family and community development ministry to make social protection programmes for poor children a priority.