Кіріспе

Херингтің тең иннервация заңы стереоскопиялық жануарлардағы көздің сакадтық қозғалысының конъюгациясын түсіндіру үшін қолданылады. Заңға сәйкес, сакадтардың конъюгациясы туа біткен байланыстарға байланысты, онда әр көздің қозғалысына жауапты көз бұлшықеттері тең иннервацияланады. Сондай-ақ, заң көздің монокулярлық қозғалысының іс жүзінде конъюгаттық нұсқасы және дизъюнктивті (немесе вергенциялық) көз қозғалысының қосындысы екенін көрсетеді. Эвальд Херинг бұл заңды 19 ғасырда ұсынған, бірақ заңның негізгі принциптері одан да ертерек келеді. Аристотель осы құбылыс туралы пікір білдірген, ал Птолемей мұндай физиологиялық заңның пайдалы болу себебін түсіндірген. 11 ғасыр ғалымы Ибн әл-Хайтам «Оптика кітабында» көздердің бірге және тең қозғалатынын, көру осінің қызығушылық тудыратын нысанға жинақталынатынын айтқан. Херингтің тең иннервация заңы Иоганн Петер Мюллердің стимулы арқылы жақсы түсініледі, онда бақылаушы бір көзде қозғалған нүктені қайтадан қарастырады. Нүктені қайтадан қарастырудың ең оңай жолы – тек қана қате көзді қозғау. Бірақ Херинг заңы екі көздің де тең мөлшерде қозғалуы керек екенін болжайды, сондықтан нысанға қайтадан қарастыру үшін конъюнктивті және дизъюнктивті көз қозғалыстарының комбинациясы қажет. Ярбус эксперименттік жолмен бинокулярлық көз қозғалысының негізінен сакадтар мен вергенцияның комбинациясынан тұратынын көрсетті. Дегенмен, қазір Херинг заңынан елеулі ауытқулар да болатыны белгілі. Бұл теория Герман фон Гельмгольц ұсынған теорияға қайшы келеді, онда конъюгация үйренген, үйлестірілген жауап екені және көздің қозғалысы жеке бақыланады делінеді. Гельмгольцтің көзқарасы бүгінде көбінесе хамелеон сияқты тәуелсіз көз бақылауы ретінде пародияланады, бірақ Гельмгольц бұл теорияны ешқашан қорғамаған. Олардың келіспеушілігі бинокулярлық үйлестірілген көз қозғалысының туа біткен және үйренген аспектісіне байланысты болды. Гельмгольцтің аргументтері негізінен Листинг заңымен байланысты және бұлшық еттердің екі көзге әртүрлі әсер ететін көздің орналасуы бар деген факт ретінде қарапайымдастырылуы мүмкін. Осылайша, Херинг заңы бастапқы түрінде дұрыс бола алмайды, өйткені ол көздердің әртүрлі мөлшерде қозғалуына әкеледі, бұл екеуі де ешқашан болмайды деп келісті. Кейін Херинг өзінің заңын өзгертіп, көздер бірдей иннервация алғандай әрекет етеді деп мәлімдеді. Херинг заңының қаншалықты дұрыс екені, немесе жоқ екені бүгінгі күні де талқыланып отыр, өйткені вергенциялық көз қозғалысының нақты физиологиялық негіздері әлі анықталған жоқ.