Кіріспе

Құсбақалар түрлері

Үндістанның шатырлы құсбақасы (Pangshura tecta) – Geoemydidae тұқымдасына жататын құсбақалар түрі. Оны қабықтың ең жоғарғы бөлігіндегі ерекше "шатыры" арқылы тануға болады. Ол Оңтүстік Азияның ірі өзендерінде таралған. Үндістан субконтинентінде жиі ұсталатын үй жануары.

Сипаттама

Қаптамасы жоғары көтерілген, тектиформалы, кеудесі үшінші омыртқа қалқанында түйінмен аяқталады; артқы жиегі тісті немесе өте аз тісті; жамбас қалқаны кішкентай, төртбұрышты немесе трапеция тәрізді; бірінші омыртқаның пішіні өте өзгермелі, әдетте жартылай жетілгенде алға қарай кеңейтілген тік бүйірлік жиектері болады, ересекте алдыңғы жағы тар және иісті бүйірлік жиектері бар; екінші омыртқа екіншісімен бірдей ұзындықта немесе сәл ұзын, көбінесе артқы жағы дөңгелек; үшінші омыртқа артқы жағынан ұзын созылған төртінші омыртқаның ұшымен жанасады; бесінші омыртқа басқаларына қарағанда кең. Пластрон үлкен, жасөспірімдерде күшті бұрыштармен, алдыңғы жағы тік, артқы жағы бұрышты кесілген; пластрондық қалқандардың пропорциялары өте өзгермелі; жоғарғы және иық қалқандары арасындағы тігіс тік бұрыш құрайды; қолтық және шақыр қалқандары үлкен. Басы орташа; мұрын қысқа, сәл үшкір және ілгері шығыңқы; жауырыны тісті жиектері бар, жоғарғы жауырыны ортасында ойық жоқ; жоғарғы жауырынының альвеолалық бетіндегі орталық қыр сыртқы жиектен гөрі ішкі жиекке жақын; орбиталар арасында сүйекті мұрын тесіктері; төменгі жауырының симфизіндегі ені орбита диаметрінен кіші. Алдыңғы аяқтарында ірі көлденең қабыршақтар бар. Қаптамасы зәйтүн түсті, жасөспірімдерінде, әсіресе алғашқы үш омыртқаның артқы жиегінде қара дақтар болады; сары омыртқа жолағы және тар сары жиек; ересектегі қаптама біркелкі; пластрон қызғылт сары немесе қызыл, қара дақтармен немесе қоңыр, әр қалқанның алдыңғы және бүйір жиегі сары түсті, бір данада біркелкі сары. Басы қара түсті; жауырыны мен коронасының бүйірлері апельсин түсті; мойны қара фонда көптеген сары сызықтармен; аяқтары күңгірт зәйтүн, сары дақтармен. Қаптаманың ұзындығы шамамен 9 дюймға жетеді.

Тіршілік ету ортасы

Бұл тыныш суда тіршілік ететін бақа, тыныш өзендерде, каналдарда, ескі арналарда, көлдерде және адам жасаған су резервуарларында кездеседі. Сонымен қатар, тұзды жағалау суларында да таралған. Жұмсақ түбі және көптеген су өсімдіктері оған қолайлы ортаны құрайды. Ол таңертеңгі күнде күнге күйінуді жақсы көреді. Күнге күйіну бақаның дене температурасын сақтауға, сондай-ақ D витаминін өндіруге көмектеседі.

Өсіру

Еркек P. tecta қазан айында, көбейту маусымы басталар алдында, қалың құйрығының ұшында кішкентай бүршік пайда етеді және наурыз айында одан айырылады. Бұл бүршік, әйелдермен жұптасу кезінде олардың клоакалық тесігін зерттеуге көмектесуі мүмкін. Жұптасу кезінде еркек әйелдің қабырғасымен жүзіп, оны айналып өтеді. Ұя салу қазан, желтоқсан, қаңтар және ақпан айларында, сондай-ақ ақпан мен наурыз айларында байқалған; жұмыртқалар қаңтар және наурызда табылған. Бангладеште P. tecta екі бөлек кезеңде жұмыртқалай алады: желтоқсанның басынан қаңтардың ортасына дейін және ақпанның ортасынан наурыздың соңына дейін. Әдетте, ұяның тереңдігі 14–20 см болады. Бір жұмыртқа тобында 3–14 сопақ (35–45 x 21–29 мм) жұмыртқа болады. 15 (50–51 x 20–21 мм) ақ жұмыртқадан тұратын, шайқалу кезінде көгілдір түске боялатын жұмыртқа тобы туралы да хабарлар бар. Табиғи инкубация кезеңі 70–144 күнге созылады. Жаңа туған шаянның қабығы 34,1–35,2 мм, салмағы 7 г. Бұл түр – барлық жейтін жануар, су гиацинттері мен беде сияқты су өсімдіктерімен, сондай-ақ қабылдақтар мен бұқақтар сияқты жануарлармен қоректенеді, сонымен қатар өліктерді де жейді.

Тарату

Пангшура тектасы Пакистан, Солтүстік және Оңтүстік Үндістан, сондай-ақ Бангладеш аумағындағы Ганг, Брахмапутра, Индус және Маханади өзендерінің су алаптарында қоныстанды.