Кіріспе

Cirque d'Hiver ("Қысқы цирк"), 110 rue Amelot мекенжайында (rue des Filles Calvaires және rue Amelot көшелерінің қиылысында, Париж 11-ші округі), цирктер, дрессаж көрсетулер, музыкалық концерттер және басқа да шаралар үшін маңызды орын болып табылады, оның ішінде түрік күресі және тіпті сән көрсетулері де өткізілген. Театр архитекторы Жак Игнас Хиторфтың жобасы бойынша 1852 жылдың 11 желтоқсанында император Наполеон III-імен "Цирк Наполеон" ретінде ашылды. Жюль Этьен Пасделюптың оркестрлік концерттері 1861 жылдың 27 қазанында "Цирк Наполеонда" басталды және жиырма жылдан астам уақыт бойы жалғасты. 1870 жылы театр "Қысқы цирк" деп қайта аталды. Ең жақын метро станциясы – Filles du Calvaire.

Тарих

Цирк – 20 қабырғалы овал көпбұрыш, бұрыштарында коринфтік бағаналар орналасқан. Ол овал сақинаны қоршап тұрған овал ғимарат тәрізді көрінеді, ал оның ішінде көрермендер үшін тік тіктеп орналасқан орындықтар бар. Бұл шағын жабық Колизейге ұқсайды. Төмен бұрышты шатыры күмбез сияқты өздігінен тұрады, сондықтан шатыр астындағыдай орталық тіреу жоқ, ол көрістің бұзылуына немесе іс-қимылға кедеріл келтірмейді. Ғимаратты архитектор Жак Игнас Хитторф жобалаған және ол француз императоры Наполеон III-ге құрмет көрсету мақсатында «Cirque Napoléon» деп аталды. Суретші Джеймс Прадье сыртқы барельефтерді Амазонкалар бейнесінде жасауға шақырылды, ал Франсиск Дюрет және Астянакс Скевола Бозио атқа отырған жауынгерлердің панельдерін ойып шығарды. Басты кәсіпкер – Луи Дежан, ол Champs Élysées алаңының бойында жыл сайын орнатылатын «Cirque d'Été» («Жазғы цирк») иесі. Дежан кешкі цирк қойылымдары, жарықтармен сәнделген, көрермендер шаң мен танбарк еденінің иісінен алысқа шығарылған кезде, Париждің барлық тұрғындары үшін әсем киім киюге мүмкіндік беретініне сенді және ол өзінің көрегендігі үшін лайықты сыйлық алды. Екінші империяның соңында «Цирк д’Ивер» «Ұлттық цирк» деп аталды және оны Виктор Франкони басқарды. 1873 жылы оған қазіргі атауы берілді. Анри де Тулуз-Лотрек Цирк д’Ивердегі репетициялар мен қойылымдардан жиі шабыттанды, ал Жорж Серат батыс кескіндемесі тарихындағы ең ұлы аяқталмаған туындыларының бірі – «Цирк» картинасында орта таптың көрермендерімен кешкі қойылымды бейнеледі (1890–91, Орсе мұражайы). Франконидің ұлы Чарльз 1897–1907 жылдары басшылыққа келді. 1934 жылдан бері ол Буглионе бауырлары мен олардың мұрагерлері басқаратын «Цирк д’Ивер Буглионе» болып табылады. Бастапқы конфигурация 4000 орынға есептелген, бірақ қазір өрт қауіпсіздігі талаптарына байланысты 2090-ға дейін азайтылды. 1919 жылдың 15–17 наурызында «Цирк д’Иверде» Америка легионының құрылтайлық жиналысы өтті. Америка легионы бастапқыда Бірінші дүниежүзілік соғыстың американдық ардагерлері үшін құрылған, кейіннен мүшелігін кеңейтіп, келесі қақтығыстардың ардагерлерін де қабылдады. Қазір ол АҚШ-тағы ең ірі ардагерлер ұйымы. 1955 жылдың тамызында «Цирк д’Иверде» Ричард Аведон «Довима мен пілдер» атты сән үлгісінің әйгілі суретін түсірді, ол Диордың еденге дейін жететін кешкі көйлегін көрсетуге арналған, бұл ғасырдың ең танымал сән суреттерінің бірі. 1995 жылы парижтік дизайнер Тьерри Мюглер өзінің фирмасының 20 жылдығын тойлау үшін цирк аренасында арнайы сән көрсетілімін өткізді. Шараға қатысушылардың арасында Джеймс Браун, Типпи Хедрен және онжылдықтың көптеген үздік супермодельдері, соның ішінде Наоми Кэмпбелл болды. Британдық дизайнер Кэтрин Хамнетт өзінің әдеттегі көңілді сән көрсетімдерін өткізу үшін де осы жерді таңдады.

Қысқы цирк көркем әдебиетте

1956 жылы Кэрол Рид «Трапеция» фильмін түсірді. Ол ішінара «Қысқы цирк» сарайында түсірілді. Элизабет Бишоп «Қысқы цирк» атты өлең жазды.