Кіріспе

Париждің Пигаль ауданындағы театр, Париж театры. Le Théâtre du Grand Guignol (lə teɑtʁ dy ɡʁɑ̃ ɡiɲɔl: "Ұлы қуыршақ театры") – Grand Guignol деп белгілі болған, Париждің Пигаль ауданындағы (7, cité Chaptal) театр. 1897 жылы ашылып, 1962 жылы жабылғанға дейін ол натуралистік қорқыныш қойылымдарына маманданған. Оның атауы көбінесе графикалық, аморальді қорқыныш ойын-сауығын білдіретін жалпы термин ретінде қолданылады. Бұл жанр Елизавета және Якоб театрынан бастап (мысалы, Шекспирдің «Тит Андроник», Вебстердің «Малфи герцогинясы» және «Ақ шайтан» пьесалары), бүгінгі кездегі қанды фильмдерге дейін танымал.

Театр

Le Théâtre du Grand Guignol 1897 жылы Оскар Метьенье құрды, ол оны натуралистік қойылымдарға арналған алап ретінде жоспарлаған. 293 орындықпен, бұл Париждің ең кішкентай залы болды. Бұрынғы шіркеу болғандықтан, театрдың бұрынғы тарихы ложаларда көрінетін – олар сырханаларға ұқсас – және оркестр үстіндегі періштелерде айқын байқалатын. Архитектура қиындықтар туғызғанымен, бастапқыда мәселе болған дизайн, ақырында театрды таныстыруға көмектесті. Ғимараттың қабырғаларына шашыраңқы орналастырылған түссіз жиһаз бен готикалық құрылыстар кірген бойдан қорқыныш сезімін тудырады. Адамдар бұл театрға әдеттегідей спектакль көру үшін емес, ерекше тәжірибе алу үшін келді. "Le Théâtre du Grand Guignol" көрермендері қойылымдардың қорқынышына шыдады, себебі олар күшті "сезімдерді" бастан кешіргісі келді. Көптеген адамдар осы қойылымдарға сексуалдық қызығу сезімін басу үшін келді. Театр өзінің атын Гвиньолға қарызды, ол Лионның дәстүрлі қуыршақ кейіпкері болып табылады және саяси пікірлерді "Панч және Джуди" стилімен үйлестірді.

Маңызды адамдар

Оскар Метье – Гранд Гвиньольдің негізін қалаушы және алғашқы директоры болды. Оның басшылығымен театр басқа театрларда қойылмайтын, қоғамдық санада лайықсыз саналатын адамдар туралы пьесалар қойды: проституткалар, қылмыскерлер, көше балалары және Париждің әлеуметтік сатысының төменгі жағындағы басқа да адамдар. Андре Антуан Театр Либрдің негізін қалаушы және Метьенің әріптесі болды. Оның театры Метьенің Гранд Гвиньоль театрын құруына үлгі болды. Макс Мори 1898 жылдан 1914 жылға дейін директор болып қызмет етті. Мори театрдың назарын қорқынышқа толы қойылымдарға аударды, солар арқылы театр танымал болды, ал қойылымның сәттілігін көрермендердің қорқыныштан есінен айырылуының санымен бағалады; әр кеште орташа есеппен екі адам есінен танып қалатын. Мори Андре де Лордты ашты, ол театр үшін ең маңызды драматург атанды. Де Лорд 1901 жылдан 1926 жылға дейін театрдың бас драматургы болды. Ол Гранд Гвиньоль үшін кем дегенде 100 пьеса жазды, мысалы, «Қарлы әйел», «Соңғы қиындық», «Ақылсыздар үйіндегі қылмыс» және тағы да басқалар. Ол тәжірибелі психолог Альфред Бинемен бірлесіп, театрдың сүйікті және жиі қайта оралатын тақырыбы – ақыл-естің жоқтығы туралы пьесалар жазды. Камиль Чоиси 1914 жылдан 1930 жылға дейін директор болып қызмет етті. Ол арнайы эффектілер мен декорациялар саласындағы білімімен театрдың ерекше стиліне үлес қосты. Гранд Гвиньольдің ең танымал актрисаларының бірі болды. 1917 жылдан 1930 жылдарға дейін ол көбінесе құрбан рөлінде ойнады және «дүниедегі ең көп өлтірілген әйел» деп танылды. Гранд Гвиньольдегі мансабында Максаның кейіпкерлері кемінде 60 түрлі тәсілмен 10 000-нан астам рет өлтірілді және кем дегенде 3000 рет зорланды. Шарль Нонон – театрдың соңғы директоры болды.