Кіріспе

Ирланд тілінің диалектісі – Мунстер ирланд тілі (аты – [[An Caighdean Oifigiuil]) – Ирланд тілінің Мунстер провинциясында қолданылатын диалектісі. Мунстердегі Гелтахт аймақтары Керри округінің батысындағы Дингл түбегінде, Керри округінің оңтүстігіндегі Айвераг түбегінде, Корк округінің батыс жағалауындағы Кеп-Клир аралында, Маскерри-Вестте; Cúil Aodha, Ballingeary, Ballyvourney, Kilnamartyra және Renaree орталық Корк округінде, сондай-ақ Уотерфорд округінің батысындағы Гелтахт-на-Диздегі an Rinn және an Sean Phobal аудандарында орналасқан.

Тарих

Дингл түбегінің солтүстігі мен батысы (Корка Дюйбхне) – бүгінде Мунстерде ирланд тілінің қауымдастықтың көпшілігінің күнделікті қолданыстағы тілі ретінде сақталған жалғыз аймақ. Дегенмен, бұл тіл Мунстердегі басқа ресми Gaeltachtaí-де аз ғана бөлік халықтың күнделікті сөйлеу тілі болып табылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ирланд тілі Мунстердің барлық аймағында қолданылған, ал Мунстер ирланд тілі Коннахт және Ленстердің Килкенни, Вексфорд, Оңтүстік Галвей және Аран аралдары сияқты оған шектес аймақтарына да әсер еткен. Мунстер ирланд тілі 20-ғасырдың басындағы гаэль тілінің қайта жандануында маңызды рөл атқарды. Белгілі автор Пидар Уа Лаогхайр Мунстер диалектісінде жазып, өзінің «Седна» романын жас ұрпаққа үлгілі ирланд тілін көрсету үшін жазғанын айтқан.

Пейг Сайерс сауатсыз болған, бірақ оның «Пейг» атты автобиографиясы да Мунстер диалектісінде жазылған және тез арада маңызды туындыға айналды. Мюрис О Суиллеабхайнның «Fiche Blian ag Fás» және Томас О Криомхтайнның «An tOileánach» атты автобиографиялары да Мунстердің маңызды туындылары болып саналады.

Белгілі ораторлар

Мунстер ирланд тілінде ән шырқатын белгілі ирланд әншілері: Ниоклас Тойбин, Элизабет Кронин, Лабрас О Кадхла, Муирен Ник Амхлоиб, Сеан де Хора, Диармуид О Суиллеабхайн, Сеосаймин Ни Беаглаоих және Маир Ни Чейлеахаир.