Азаматтық және қылмыстық істерде сотқа жүгіну өнері

Кіріспе

Азаматтық және қылмыстық құқық саласында сотқа жүгіну

Құқықтық жазу фактілердің жағдайларын талдау және заңдық меморандумдар мен шағымдар сияқты құжаттарда аргументтерді ұсынуды қамтиды. Құқықтық жазудың бір түрі – заңдық мәселенің немесе проблеманың объективті талдауын жасау. Құқықтық жазудың тағы бір түрі – убедительный, белгілі бір құқықтық позицияны қолдайтын адвокаттарға арналған. Құқықтық жазудың тағы бір түрі – келісімшарттар мен өсиеттер сияқты заңдық құжаттарды дайындауды қамтиды.

Билік

Заң жазуы билікке көп сенеді. Көптеген заң жазбаларында автор өз пікірлерін және мәлімдемелерін биліктің сілтемелерімен негіздеуі керек. Бұл басқа ешқандай жазу түрінде қолданылмаған ерекше және күрделі сілтеме жасау жүйесі арқылы іске асырылады. Американдық заңдық сілтемелердің стандартты әдістері екі бәсекелес нұсқаулықпен анықталады: ALWD Сілтеме нұсқаулығы: Сілтеме жасаудың кәсіби жүйесі және The Bluebook: Бірыңғай Сілтеме жүйесі. АҚШ және басқа елдерде әртүрлі әдістер қолданылуы мүмкін.

Прецеденттер

Заң жазуы авторитеттен өзгеше, прецеденттерге басымдық береді. Мысалы, келісімшарт дайындауға міндетті заңгер, егер бұрын осындай келісімшарт жасаған болса, жаңа жағдай үшін ескі келісімшартты аз өзгерістермен қайта пайдаланады. Немесе, сотқа шағымдану жөніндегі сәтті өтініш дайындаған заңгер, сол немесе оған ұқсас өтінішті басқа да істерде қолдануы мүмкін. Көптеген заңгерлер жазбаша құжаттарды осылайша пайдаланып, қайта пайдаланады және мұндай қайта пайдалануға болатын құжаттарды үлгілер деп, не сирек жағдайда нысандар деп атайды.

Формальдық

Бұл ерекшеліктер заң жазуын формальды етеді. Бұл формальдылық ұзақ сөйлемдер, күрделі құрылымдар, архаикалық және аса формальды лексика түрінде көрінеді, сондай-ақ оқырманның қажеттіліктерін екінші орынға ықпалдайтын мазмұнға баса назар аудару арқылы. Кейбір заң құжаттарының маңыздылығы мен қолданылу жағдайларын ескере отырып, заң жазудың белгілі бір деңгейдегі формальдылығы қажет және орынды. Дегенмен, заң жазудағы барлық формальдылық ақталуы керек емес. Формальдылық ашықтық пен нақтылықты қамтамасыз ететін жағдайларда ол қажетті. Егер формальдылық оқырманның түсінуіне кедеріл келтірсе, онда ол аз қажет. Әсіресе, заң мазмұны заңгер емес адамдарға жеткізілуі керек болғанда, формальдылыққа қарағанда айқын қарым-қатынасқа басымдық беру керек. Кез келген заң құжатының формальдылық деңгейін анықтауда аудиторияның қажеттіліктері мен күтілімдерін бағалау маңызды. Мысалы, соттың жоғары инстанциясына апелляциялық шағымда ресми стильді қолдану қажет – бұл сотқа және қаралып отырған құқықтық мәселеге тиісті құрмет көрсетуді білдіреді. Басшыға жолданған кеңсеішілік заңдық хабарлама, сот құжаты емес, ішкі шешім қабылдау құралы болғандықтан, ресми емес, бірақ күнделікті тілде емес болуы мүмкін. Ал дос-тұрғынға және клиентке заң мәселесінің жай-күйін хабарлайтын электрондық хат тиімді түрде бейресми болуы керек. Транзакциялық құжаттар – заңдық жобалау – ұқсас континумда орналасады. Екі ірі корпорация арасындағы 150 беттік келісімшарт, екі тарапты да заңгерлер өкілдік ететін жағдайда, жоғары деңгейде формальды болуы керек – және сонымен қатар дәл, нақты және қауіпсіз болуы керек (бұл әрқашан жоғары формальдылықпен үйлесімді бола бермейді). Шағын кеңсе кеңістігін пайдаланатын шағын компания үшін коммерциялық жалдау шарты ықтимал түрде әлдеқайда қысқа болады және аз күрделілік қажет етеді, бірақ бәрібір белгілі бір деңгейде формальды болуы мүмкін. Алайда, аудандық қауымдастық мүшелеріне келесі кеңес отырысында дауыс беру артықшылықтарын белгілеуге мүмкіндік беретін өкілеттік туралы мәлімдеме мүмкіндігінше қарапайым болуы керек. Егер бейресмилік осы мақсатқа қол жеткізуге көмектесетін болса, онда ол ақталады. АҚШ-тың көптеген заң мектептері заңның техникалық күрделілігін және осы күрделіліктің жиі талап ететін орынды формальдылықты мойындайды, бірақ түсініктілікке, қарапайымдыққа және тікелейлікке баса назар аудара отырып, заң жазуды оқытады. Дегенмен, көптеген заңгерлер, мерзімдермен және үлкен жұмыс жүктемесімен айналысқандықтан, аналитикалық және транзакциялық құжаттарда үлгіге негізделген, ескірген және аса формальды жазу стиліне көшіп барады. Бұл түсінікті, бірақ кейде қажетсіз формальды заң жазу стилін жалғастырады. Соңғы уақытта заң жазудың негізгі бөліктерін автоматтандыруға мүмкіндік беретін әртүрлі құралдар жасалды. Мысалы, транзакциялық заңгерлер жазу кезінде белгілі бір формальдылықтарды тексеру үшін автоматтандырылған құралдарды пайдалана алады, ал сот процесіне қатысушыларға өтініштер мен қысқаша құжаттар үшін заңдық нормативтік актілерге сілтемелер мен цитаталарды тексеруге көмектесетін құралдар бар.

These features tend to make legal writing formal. This formality can take the form of long sentences, complex constructions, archaic and hyper formal vocabulary, and a focus on content to the exclusion of reader needs. Some of this formality in legal writing is necessary and desirable, given the importance of some legal documents and the seriousness of the circumstances in which some legal documents are used. Yet not all formality in legal writing is justified. To the extent that formality produces transparency and precision, it is desirable. To the extent that formality hinders reader comprehension, it is less desirable. In particular, when legal content must be conveyed to nonlawyers, formality should give way to clear communication. What is crucial in setting the level of formality in any legal document is assessing the needs and expectations of the audience. For example, an appellate brief to the highest court in a jurisdiction calls for a formal style—this shows proper respect for the court and for the legal matter at issue. An interoffice legal memorandum to a supervisor can probably be less formal—though not colloquial—because it is an in house decision making tool, not a court document. And an email message to a friend and client, updating the status of a legal matter, is appropriately informal. Transaction documents—legal drafting—fall on a similar continuum. A 150 page merger agreement between two large corporations, in which both sides are represented by counsel, will be highly formal—and should also be accurate, precise, and airtight (features not always compatible with high formality). A commercial lease for a small company using a small office space will likely be much shorter and will require less complexity, but may still be somewhat formal. But a proxy statement allowing the members of a neighborhood association to designate their voting preferences for the next board meeting ought to be as plain as can be. If informality aids that goal, it is justified. Many U. S. law schools teach legal writing in a way that acknowledges the technical complexity inherent in law and the justified formality that complexity often requires, but with an emphasis on clarity, simplicity, and directness. Yet many practicing lawyers, busy as they are with deadlines and heavy workloads, often resort to a template based, outdated, hyperformal writing style in both analytical and transactional documents. This is understandable, but it sometimes unfortunately perpetuates an unnecessarily formal legal writing style. Recently a variety of tools have been produced to allow writers to automate core parts of legal writing. For example, automated tools may be used by transactional lawyers to check certain formalities while writing, and tools exist to help litigators verify citations and quotations to legal authority for motions and briefs.

Санаты

Құқықтық жазу екі кең санатқа бөлінеді: (i) құқықтық талдау және (ii) құқықтық құжаттарды дайындау. Құқықтық талдау екі түрлі болады: (1) болжамдық талдау және (2) сендіруге бағытталған талдау. АҚШ-та көптеген заң мектептерінде студенттер құқықтық жазуды үйренуі қажет; курстар мыналарға бағытталған: (1) болжамдық талдау, яғни адвокаттың клиенті үшін белгілі бір іс-әрекеттің нәтижесін болжайтын есеп (оң немесе теріс); және (2) сендіруге бағытталған талдау, мысалы, өтініштер мен қысқаша баяндамалар. Заң мектептерінде осы курстар кеңінен оқытылмаса да, құқықтық құжаттарды дайындау курстары бар; құқықтық жазудың басқа түрлері шағымдарды жазуға немесе сендірудің салааралық аспектілеріне назар аударады.

Прогноздық құқықтық талдау

Құқықтық меморандум – болжамдық құқықтық талдаудың ең көп таралған түрі; оған клиенттік хат немесе құқықтық пікір қосылуы мүмкін. Құқықтық меморандум, сұрақпен байланысты билік органдарын және осы құқықтық сұрақ туындаған тиісті фактілерді талдау арқылы құқықтық мәселенің нәтижесін болжайды. Ол нәтиже болжаудың негізін түсіндіріп, қолданады және кеңес пен ұсыныстармен аяқталады. Құқықтық меморандум сондай-ақ, берілген құқықтық мәселе бойынша жасалған зерттеулердің тіркелмесі болып табылады. Дәстүр бойынша және құқық саласының мамандарының күтілуін қанағаттандыру үшін, ол ресми түрде құрылымдалып, жазылады.

Құқықтық талдаудың сенімділігі

Күшті құжат, өтініш немесе қысқаша мақала, дауды шешетін органға автордың клиенті үшін дауды оңтайлы шешуге көндіруге бағытталған. Өтініштер мен қысқаша мақалалар көбінесе судьяларға, бірақ сондай-ақ делдалдарға, төрешілерге және басқа да тұлғаларға ұсынылады. Бұған қоса, сендіру мақсатындағы хат даудың қарсы тарапын көндіруге тырысуы мүмкін. Сендіруге бағытталған жазу ең жоғары риторикалық стильде болады. Сондықтан, қысқаша мақала құқықтық мәселелерді баяндаса, құқықтық нормаларды сипаттаса және оларды мәселеге қолданса – меморандум сияқты – қысқаша мақаланың қолдану бөлімі аргумент түрінде беріледі. Автор заңдық мәселені шешудің бір жолын қорғайды және бейтарап талдау жасамайды.

Құқықтық жобалау

Заң жобалау міндетті заң мәтінін құрайды. Оған қабылданған заңдар, мысалы, заңдар, ережелер мен қағидалар; келісімшарттар (жеке және мемлекеттік); өсиеттамалар мен трасттар сияқты жеке құқықтық құжаттар; хабарламалар мен нұсқаулар сияқты ресми құқықтық құжаттар кіреді. Заң жобалауға заңдық нормаға сілтеме жасау қажет емес және әдетте ерекше стильде жазылмайды.

Плагиат

Объективті талдау немесе көндіріш құжат жазу кезінде, оның ішінде меморандум немесе қысқаша мақала, заңгерлер көптеген басқа жазушыларға қолданылатын плагиат ережелеріне сәйкес жазады, ал көшірілген материалдарды түпнұсқа деп көрсетуге қатысты қосымша этикалық жауапкершілік бар. Заңдық меморандумдар мен қысқаша мақалаларда цитаталар мен дереккөздер дұрыс көрсетілуі тиіс; бірақ заң кеңсесінде заңгер басқа заңгерлердің мәтіндерінен авторлық құқығын көрсетпестен, бұрынғы қысқаша мақалада қолданылған, жақсы құрастырылған және сәтті аргументтерді алуы мүмкін. Академиялық жұмыстарда, әсіресе заң ғылымының мақалаларында, семинарлық жұмыстарда және автордың жеке ойларын көрсетуге бағытталған басқа да жазбаларда плагиатқа қатаң тыйым салынған. Шарттар сияқты заңдық құжаттарды жасау басқаша, себебі басқа заңдық жазу түрлерінен айырмашылығы, оларда формалық кітаптардан, заңдық пікірлерден және басқа құжаттардан алынған тіл мен тармақтарды авторлық құқығын көрсетпестен пайдалану қалыпты жағдай. Заңгерлер шарттар, өсиеттер және сот шешімдері сияқты құжаттарды жасағанда стандартты құжаттарды қолданады. Басқа заңдық құжаттардан сөз тіркестерін немесе абзацтарды пайдалану мен басқа жағдайларда көшіру немесе құжатты толығымен көшіру арасындағы басты айырмашылық – заңгерлердің өз мақсаттары үшін бейімдеп, өзгертетін ортақ тармақтар жиынтығын пайдалануында.

Қарапайым тіл қозғалысы

Заңдық жазудағы қарапайым тіл қозғалысы заңдық құжаттардағы күрделі тіл мен терминологияны болдырмауға, заңдық жазуды түсініктірек және қолжетімдірек етуге бағытталған күш-жігерді қамтиды. Бұл қозғалыстың мақсаттарының бірі – заң саласында нақты мағынасы бар, бірақ басқа жағдайларда басқаша түсінілетін арнайы терминдерге тәуелділікті азайту.