Кіріспе

Корольдік әуе күштері маршалы (1913–2004)

Корольдік әуе күштері маршалы сэр Джон Гренди (8 ақпан 1913 – 2 қаңтар 2004) – Корольдік әуе күштерінің жоғары шенді офицері. Ол Ұлыбритания шайқасында күресіп, эскадрильяға қолбасшылық еткен және әуе штабының бастығы лауазымына жеткен жалғыз офицер болды. Бұл қызметінде ол RAF-тің Парсы шығанағы мен Таяқ Шығыстан шығуын аяқтады, F 111 шабуылдық ұшағына тапсырыс берді, кейіннен оны тоқтатып, Ұлыбританияның ядролық тежеушілік міндетін Корольдік теңіз күштеріне жүктеді.

Корольдік әуе күштері мансабы

Фрэнсис Гренди мен оның әйелі Нелл Грендидің ұлы, Гренди Нортвуд дайындық мектебінде және Лондон университетінің колледжінде білім алды. 1931 жылдың 11 қыркүйегінде Корольдік әуе күштеріне сынақ мерзімінде ұшқыш офицер ретінде қабылданып, 1932 жылдың тамызында Хорнчерч әуежайындағы 54-ші эскадрильяда "Булдог" ұшақтарында ұшқыш болып қызмет етті. 1932 жылдың 11 қыркүйегінде ұшқыш офицер шенісінде бекітіліп, 1933 жылдың 11 маусымында ұшқыш офицер шеніне көтерілді. 1935 жылдың сәуірінде 604 (Мидлсекс графтығы) эскадрильясының адъютанты болып RAF Хендонға тағайындалды және 1936 жылдың қаңтарында Орталық ұшу мектебіндегі нұсқаушылар курсын аяқтады. 1937 жылдың қаңтарында Лондон университетінің әуе эскадрильясына адъютант болып жіберілді, ал бір айдан кейін Ұлыбритания шайқасы кезінде Хёрч Фентон әуежайынан "Харрикейн" ұшақтарымен 249-шы эскадрильяға қолбасшылық етті. Оның эскадрильясы Ұлыбритания шайқасында неміс ұшақтарын басқа эскадрильялардан көп атып түсірді, ал оның бір ұшқышы Виктория кресімен марапатталды. Грендидің өзі 1940 жылдың қыркүйегінде атып түсіріліп, ауруханаға жатты. 1941 жылдың қарашасында RAF Duxford-қа жіберілді, онда ұшу операцияларына жетекшілік етті. 1943 жылдың 1 қаңтарындағы хабарламада есімдері тізілді. 1943 жылдың ақпанында Грендиге Триполи портын қорғауға арналған 210-шы топ RAF-тің қолбасшысы болып тағайындалды, ал 1945 жылдың ақпанында 341-ші қанаттың командирі болып Қиыр Шығыста жапондықтарға қарсы күресті. 1945 жылдың қыркүйегінде 232-ші топтың штабындағы Аға әуе штабы офицері болды. Соғыстан кейін Гренди 1946 жылдан бастап Әуе министрлігінде Оперативтік дайындық департаментінің директорының орынбасары болды және 1949 жылдың қаңтарында Брюссельде әуе атташесі қызметін атқарды. 1950 жылдың қарашасында Жорықшылар қолбасшылығының солтүстік секторына офицерлік қолбасшы болып тағайындалды. 1957 жылдың басында Императорлық қорғаныс колледжінде оқыды, содан кейін 1957 жылдың қыркүйегінде "Граппл" операциясының (сутекті бомбаны сынау бағдарламасы) командирі болды. 1958 жылдың қазанында Әуе штабының көмекші бастығы (операциялар) болып тағайындалды. 1961 жылдың 7 қаңтарында әуе маршалының міндетін атқарушы қызметіне көтеріліп, 1961 жылдың қаңтарында Германиядағы Корольдік әуе күштерінің Бас қолбасшысы және Екінші тактикалық әуе күштерінің қолбасшысы болды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін 1963 жылдың 1 қыркүйегінде Бас бомбалаушылар қолбасшысы болып тағайындалды. 1964 жылы туған күніне орай Бати орденінің кавалері болды, ал 1965 жылдың 28 мамырында Индонезия-Малайзия қақтығысының соңғы кезеңдерінде Қиыр Шығыс қолбасшысы болды. 1965 жылдың 1 сәуірінде әуе шебері болып тағайындалды. 1967 жылғы Жаңа жыл құрметіне Бати орденінің Ұлы кресімен марапатталды және Малайзияның Корольдікті қорғаушы орденінің құрметті командирі болып тағайындалды. Гренди сол жылдың 1 сәуірінде Әуе штабының бастығы болды. Ол Ұлыбритания шайқасында күрескен және эскадрильяға қолбасшылық еткен, содан кейін Әуе штабының бастығы лауазымына жеткен жалғыз офицер болды. Әуе штабының бастығы ретінде RAF-тің Парсы шығанағы мен Қиыр Шығыстан кетуінің соңғы кезеңдерін жүзеге асырды, F 111 соққы ұшағының тапсырысын және кейіннен оны жоюды қадағалады, сондай-ақ Ұлыбританияның ядролық қорқыту рөлін Корольдік теңіз күштеріне тапсырды. 1971 жылдың 31 наурызында зейнетке шықты.

Кейінгі жұмыстар

Гранди 1973 жылдың 3 қазанынан 1978 жылдың 30 мамырына дейін Гибралтар губернаторы қызметін атқарды, ал 1978 жылдың 11 тамызынан 1988 жылдың 9 ақпанына дейін Виндзор замкісінің констеблі және губернаторы болды. 1974 жылдың 31 қаңтарында ол Әулие Жоханның құрметті орденінің рыцары, ал 1988 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Корольдік Викториан орденінің үлкен крестімен марапатталды. Ол сонымен қатар Императорлық соғыс мұражайының қамқорлар кеңесінің төрағасы болды. 2004 жылдың 2 қаңтарында Слау қаласындағы Вексхэм Парк ауруханасында инсульт салдарынан қайтыс болды. Оның хоббилерінің қатарында гольф және Корольдік яхта эскадрильясының мүшелігі болды.