Кіріспе
Рим-католик шіркеуіндегі бұрынғы лауазымдар. Палатин (көпше түрі: Палатини), латын тілінде "сарайлық" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау Католик шіркеуіндегі түрлі діни қызметтерге, әсіресе Папаның сарайындағы жоғары лауазымды шенеуніктерге берілген.
Palatinus (plural: Palatini), Latin for "palatial", were designations for various ecclesiastical offices in the Catholic Church, primarily of certain high officials in the papal court.
Ортағасырлық Палатин судьялары
Орта ғасырларда judices palatini (папалық сарайдың судьялары) папаның үйіндегі жоғары әкімшілік лауазымдарды атқарды; папалардың уақытша билігінің артуымен олардың маңызы зор болды. Осы judices palatini-дің бастылары primicerius notariorum және secundarius notariorum, папалық нотариустардың (notarii) екі басқарушысы болды, олар ресми құжаттарды дайындауды бақылап, сот тергеулерін жүргізіп, мүдделі тараптар папалық сотқа ерікті түрде ұсынған заңдық мәселелер бойынша сот билігін жүзеге асырды; олар папалық канцелярияның және Латеран сарайының архивтерінің жоғары лауазымды қызметкерлері еді. Номенкулятор немесе админикулятор (алғашқыда, мүмкін, екі бөлек лауазым болған), папаға келіп түскен өтініштерді қабылдап, олар бойынша шешім қабылдады. (Тоғызыншы ғасырдың барысында номенкуляторды римдік жазушылар мектебінің басқарушысы немесе протоскриниарий алмастырды.) Аркарий және сакелларий – папаның Латеран сарайындағы қазынаның сақтаушылары, ақша түсімі мен төлеміне жауапты жоғары қаржылық лауазымдар еді. Вестарий үшінші қаржылық лауазымды атқарды. Primicerius defensorum және secundicerius defensorum, дефенсорлардың басқарушылары ретінде, жесірлерге, жетімдерге, тұтқындарға және басқа да мұқтаж адамдарға көмектесіп, оларды қорғады, сондай-ақ қайырымдылық мекемелеріне бақылау жасады. Бұл лауазымдардың барлығы IV ғасырдың соңында, папалық үйдің құрылуымен қатар пайда болды. Олардың функциялары Римде де, Рим шіркеуінің алыс жерлердегі иеліктеріндегі (патримония) папалықтың орталық басқаруының барлық саласын қамтыды. Judices palatini сонымен қатар папаның елшілері ретінде де жұмыс істеді; олар папаның жеке қатысуымен өткен салтанатты шерулерде және басқа да маңызды шіркеу рәсімдерінде де белгілі бір міндеттерді атқарды. Олардың билігі он бірінші ғасырдың ортасына дейін сақталды, онда он бірінші ғасырдың басындағы қиындықтардан кейін басталған папалық басқару реформалары кардиналдарды Рим куриясында бұрын judices palatini атқарған лауазымға орналастырды, ал соңғылары біртіндеп жойылып кетті.
chief were the primicerius notariorum and secundarius notariorum, the two superintendents of the papal notarii (notaries), who superintended the preparation of official documents, conducted judicial investigations and exercised jurisdiction in legal matters voluntarily submitted by the interested parties to the papal court; they were the highest officers of the papal Chancery and of the archives of the Lateran Palace. the nomenculator or adminiculator (originally perhaps two distinct officials), who took charge of, and decided upon, petitions to the pope. (The nomenculator was superseded in the course of the ninth century by the protoscriniarius, or superintendent of the Roman public schools for scribes.) The arcarius and sacellarius were the highest financial officers, custodians of the treasures of the pope's Lateran Palace, who had charge of the receipt and payment of moneys. The vestararius was the third financial office. The primicerius defensorum and secundicerius defensorum, being superintendents of the defensores, who aided and protected widows, orphans, captives and other needy persons, had the supervision of charitable institutions. These various offices developed from the end of the fourth century, with the formation of the papal household. Their functions covered the whole central administration of the papacy, both at Rome and in the outlying possessions (patrimonia) of the Roman Church. The judices palatini were also employed as papal envoys; they also had definite duties in the solemn processions and other great church ceremonies at which the pope was present in person. Their authority continued down until the middle of the eleventh century, when the reforms of the papal administration, inaugurated after the troubles of the tenth century, placed the Cardinals in that position at the Roman curia, which the judices palatini had previously occupied, and the latter gradually disappeared.
Жаңадан пайда болған
Француз патшалары мен неміс императорлары тұсында comites palatini, граф-палатиндер болды, олар бастапқыда патшалықтың өкілдері ретінде палатаның Жоғары Соттарында төрағалық етті. Германияда Отон I (931–73) тұсында граф-палатиндерге императорлық жерлер мен кірістерді қадағалау міндеті жүктелді, сондай-ақ олар императорлық судьялар да болды. Император Карл IV (1346–78) енгізген осы атақты алған сот қызметкерлерінің түрлі өкілеттіктері болды, олардың бір бөлігі соттық, бір бөлігі әкімшілік болып бөлінді. Ортағасырлық Польшада Палатин (Palatinus) бастапқыда патша сарайындағы ең жоғары лауазым болды. Кейіннен әр жергілікті князьдың өз Палатині болды, көбінесе герцогтіктің нақты билеушісі. Патшалықтың ішінара қайта бірігуімен герцогтік Палатиндер өз орнында қалды және Король бағынышты княздықтарды (кейіннен Палатинаттар, Palatinatus деп аталды) басқарды. Бұл лауазым Воевода (Dux Exercituum, Herzog) лауазымымен біріктірілді. Палатиннің ұлы Воеводжиц (Palatinida) атағын алып, әкесінің қайтысымен Палатин болып тағайындалған, бірақ бұл лауазымдар ешқашан ресми түрде мұрагерлік болып саналмады және патшаның өмір бойына берген құқығы ретінде сақталды. ХХ ғасырдың басында палатиналдық отбасылар (rodziny wojewodzińskie, Палатиндердің ұрпақтары) Польша аристократиясының ең жоғары тобы болып қала берді.