Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вессобрунн аббаттығы (Kloster Wessobrunn) – Германияның Бавариясындағы Вейльхайм қаласының жанында орналасқан бенедикттік монастырь. Ол әйгілі Вессобрунн дұғасының және 18 ғасырдағы барокко стиліндегі мүсінше жасаушылар мен сылақшылар мектебінің туған жері ретінде белгілі.
Wessobrunn Abbey (Kloster Wessobrunn) was a Benedictine monastery near Weilheim in Bavaria, Germany. It is celebrated as the home of the famous Wessobrunn Prayer and also of a Baroque school of stucco workers and plasterers in the 18th century.
Тарих
Монастырь 753 жылы салынған. Аңыз бойынша, Баварияның герцогы Тассило III жақын маңда аң аулап жүргенде үш бұлақ көргендігі айтылады, оны оның қызметшісі Веззо келесі күні табады. (Атауы Веззоның немесе Веззо бұлағының атауынан шыққан.) Үш бұлақ әлі де көрініп тұр, бірақ оқиғаның рас екенін көрсететін басқа ешқандай дәлел жоқ. Монастырды негізін қалаушылар Ротт есімді жергілікті ақсүйектер отбасы болған деседі. Алғашқы монахтар Нидералтайх аббаттығынан келген. Шіркеу Әулие Петр мен Паулға арналған. Екінші абат Адельмардың (799–831) басқару кезеңінде монастырь Бриксен епархиясынан Аугсбург епархиясына көшірілді. 788 жылы Вессобрунн Каролинг империясының императорлық аббаттығына айналды (яғни, басқа аймақтық биліктерге тәуелсіз және тек монархияға жауапты). 900 жылға қарай ол Аугсбург епископының меншігіне өтті. 955 жылы аббатты венгрлер қиратты, сол кезде абат Тьенте және оның алты монахы шейіт болды, ал қалған үшеуі қасиетті реликвиялармен бірге Андехске қашты. 1065 жылға дейін бұл жерді канондар басқарды, содан кейін провст Адалберо Әулие Бенедикт ережесін қайта орнатып, 1110 жылы қайтыс болғанға дейін абат ретінде басқарды. Оның абаттығының алғашқы жылында монастырь шіркеуі қайта салынды және Аугсбург епискобы Эмбрико оны киеледі. Адалберодан кейін Сигихард (1110–28) абат болды, оның тұсында 1128 жылы айналасындағы ел үшін жеке шіркеу салынды, ол Әулие Иоанн Баптистке арналды. Ғұрыпты Блаженді Вальто (1129–57) кезінде Вессобрунн рухани және материалдық жағынан өркендеудің алғашқы дәуірін бастан өткерді. Ол бірнеше ерекше әдемі ғимараттар салуға жауапты болды. Вальто тұсында 1100 және 1220 жылдар аралығында аббатқа қосылған монастырь Блаженді Вульфхильдис пен Димоттың мекені ретінде танымал болды. 1220 жылы немесе шамамен шіркеу өртеніп, монастырь кешені сол кезде кеңінен қайта жаңартылды. 1401 жылы Вессобрунн абаттарына паптық белгілерді беру құқығы берілді. Ұлы өркендеудің жаңа дәуірі бұрын Тегернзее аббаттығында монах болған және қасиетті гимндердің авторы ретінде танымал болған Ульрих Стоклиннің (1438–43) билікке келуімен басталды. Абат Генрих Зак (1498–1508) монастырьде баспахана ашты. 1680 жылы абат Леонард Вайс (1671–96) шіркеу мен монастырьді барокко стилінде қайта құруды бастады. Ол 1684 жылы Бавария конгрегациясын құруға да белсенді қатысты және оның аббаттығын оған қосты. Аббат 1803 жылы Баварияның секуляризациясы кезінде таратылды, ол белгілі бір Де Монтоның меншігіне өтті. 1810 жылдан бастап бұл жер өрттен зақымданған жақын маңдағы Вейльхайм қаласын қайта құру үшін құрылыс материалдарына кеңінен қолданылды. 1861 жылы қалған жерді профессор Иоганн Непомук Сепп сатып алып, сақтап қалды. 1900 жылы оны барон фон Крамер Клет сатып алды.
The monastery was founded in 753. According to legend, it was founded after Duke Tassilo III of Bavaria, while hunting nearby, had a vision of three springs, which his servant Wezzo duly discovered the next day. (The name means Wesso or Wezzo's spring(s)). The three springs are still to be seen, but there is otherwise no evidence of the truth of the story. It is likely that the founders were a local noble family called Rott. The first monks came from Niederaltaich Abbey under Ilsung, the first abbot. The church was dedicated to Saints Peter and Paul. During the rule of the second abbot, Adelmar (799–831), the monastery was transferred from the Diocese of Brixen to that of Augsburg. In 788 Wessobrunn became a Carolingian Empire Imperial abbey (i. e., independent of other terrorial lordships and answerable only to the monarchy) In about 900 it became a property of the Bishop of Augsburg. In 955 the abbey was destroyed by the Hungarians, on which occasion Abbot Thiente and six of his monks suffered martyrdom, while the remaining three fled to Andechs with the sacred relics. The site was then occupied by canons until 1065, when the provost Adalbero restored the Rule of St. Benedict and governed as abbot until his death in 1110. In the first year of his abbacy the monastic church was rebuilt and was dedicated by Bishop Embrico of Augsburg. Adalbero was succeeded by Sigihard (1110–28), during whose reign a separate church was built for the people of the surrounding area, dedicated to Saint John the Baptist in 1128. Under Blessed Waltho (1129–57) Wessobrunn enjoyed its first era of great spiritual and temporal prosperity. He was responsible for a number of unusually fine buildings. Also under Waltho the nunnery attached to the abbey between about 1100 and 1220 was of note as the home of Blessed Wulfhildis and Diemoth. In or around 1220 the church burnt down, and the monastery complex was extensively rebuilt at this time. In 1401 the abbots of Wessobrunn were granted the right of pontifical insignia. A new era of great prosperity began with the accession of Ulrich Stocklin (1438–43), who had previously been a monk at Tegernsee Abbey and acquired considerable fame as a writer of sacred hymns. Abbot Heinrich Zach (1498–1508) installed a printing press at the monastery. In 1680 Abbot Leonard Weiss (1671–96) began the rebuilding of the church and monastery on a far more lavish scale in the Baroque style, using the abbey's own stuccoists. He was also instrumental in the formation of the Bavarian Congregation in 1684 and joined his abbey to it. The abbey was dissolved in 1803 in the course of the secularisation of Bavaria, when it came into the possession of a certain De Montot. From 1810 the site was extensively exploited for building materials to rebuild the nearby town of Weilheim, which had been damaged in a fire. What remained in 1861 was saved by Professor Johann Nepomuk Sepp, who bought the site and preserved it. In 1900 it was acquired by Baron von Cramer Klett.
Әдеби шығармашылық
16 ғасырдан бастап 1803 жылы Вессобруннның секуляризациялануына дейін оның монахтары үздіксіз сирек кездесетін әдеби қызмет көрсетті, ал олардың кейбіреулері Германияның әртүрлі мектептерінде авторлар мен ұстаздар ретінде танымал болды. Ең белгілілері: тарихшылар Стефан Леопольдер (1532 ж. қайтыс болды) және Кёльстин Лютнер (1759 ж. қайтыс болды); теологтар Томас Рингмайр (1652 ж. қайтыс болды), Томас Эрхард (1743 ж. қайтыс болды), Вермунд Айсвогль (1761 ж. қайтыс болды), Альфонс Кампи (1769 ж. қайтыс болды), Ульрих Миттермайр (1770 ж. қайтыс болды), Виргиль Седльмайр (1772 ж. қайтыс болды), Симперт Шварцхубер (1795 ж. қайтыс болды); канонисттер Грегор Зальвейн (1766 ж. қайтыс болды) және Йохан Клейнмайерн (Вессобруннның соңғы аббаты; 1810 ж. қайтыс болды); кітапханашы және ғалым Ансельм Эллингер (1816 ж. қайтыс болды). Олардың ішінде Лютнер, Кампи, Айсвогль және Миттермайр 1751 жылы жарық көрген Киелі кітаптың үлкен конкордансын шығаруға қатысты.
From the 16th century to the secularisation of Wessobrunn in 1803, its monks displayed a continuous rare literary activity and some of them acquired fame as authors and teachers in various schools of Germany. Among the best known are: the historians Stephan Leopolder (d. 1532) and Cölestin Leutner (d. 1759); the theologians Thomas Ringmayr (d. 1652), Thomas Erhard (d. 1743), Veremund Eisvogl (d. 1761), Alphonse Campi (d. 1769), Ulrich Mittermayr (d. 1770), Virgil Sedlmayr (d. 1772), Sympert Schwarzhuber (d. 1795); the canonists Gregor Zallwein (d. 1766) and Johann Kleinmayern (the last abbot of Wessobrunn; d. 1810); and the librarian and scientist Anselm Ellinger (d. 1816). Among these Leutner, Campi, Eisvogl, and Mittermayr collaborated in the edition of a large concordance of the Bible which was published in 1751.
Вессобрунн дұғасы
Бұл танымал христиан әдебиеті Вессобруннда жазылмаған, бірақ ғасырлар бойы монастырь кітапханасында сақталып келді. Кітапхана секуляризация кезінде Бавария мемлекеттік кітапханасына берілді, қазіргі таңда қолжазба сонда орналасқан.
This famous piece of Christian literature was not produced at Wessobrunn itself but was preserved in the monastic library for centuries, until at the secularisation the library contents were transferred to the Bavarian State Library, where the manuscript is now located.