Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неаполь ауданы, Италия
Quarter of Naples, Italy
Позиллипо (poˈzillipo;) — Оңтүстік Италиядағы Неапольдің мәуелі тұрғын ауданы, Неаполь шығанағының солтүстік жағалауында орналасқан. Біздің заманымыздан бұрынғы I ғасырдан бастап Неаполь шығанағында жағалаудың ең көркейтін жерлерінде римдік элитасы салған виллалар көбейді. Олар осы аймақты сүйікті демалыс орны ретінде таңдаған. Рим императорларының сарайлық вилласының және Сеян туннелінің қалдықтарын бүгінде Паузилипон археологиялық паркінде және басқа жерлерде көруге болады.
Posillipo (poˈzillipo; ) is an affluent residential quarter of Naples, southern Italy, located along the northern coast of the Gulf of Naples. From the 1st century BC the Bay of Naples witnessed the rise of villas constructed by elite Romans along the most panoramic points of the coast, who had chosen the area as a favourite vacation spot. The remains of some of these, around the imperial pleasure villa of the Roman emperors, as well as the Tunnel of Sejanus can be seen today in the Parco archeologico del Pausilypon, or Pausilypon Archaeological Park, and elsewhere.
География
Позиллипо – Неаполь шығанағының батыс жағындағы тік жарлармен қоршалған, шағын бұғаздары бар 6 шақырымға жуық ұзындықтағы тасты түбек. Осы кішкентай порлар Гайола аралы және Маречиаро сияқты жеке, аталатын елді мекендердің орталықтары болып табылады.
Posillipo is a rocky peninsula about 6 km long surrounded by cliffs with a few small coves with breakwaters at the western end of the Bay of Naples. These small harbours are the nuclei for separate, named communities such as Gaiola Island and Marechiaro.
Ежелгі дәуір
Позиллипо ежелгі грек және рим деректерінде еске алынады. Ұлы Грецияның құрамындағы ежелгі гректер оны алғаш рет Паусилипон деп атады, бұл "уайымнан тынығу" деген мағынаны білдіреді. Француз гомертанушысы Виктор Берар Позиллипоны Гомердің циклоптарының жері деп санайды. Біздің заманымыздан бұрынғы I ғасырдан бастап, Кампанияның әдемі жағалауы бай римдіктерді зәулім виллалар салып, демалыс орындарына айналдырды. Ежелгі Паусилипонның ең көрінетін қираған орындарының бірі – кейіннен императорлық виллаға айналған Ведий Поллионың вилласы. Ақын Овидий вилланы "қала сияқты" деп сипаттаған. Ол құлдарды жазалау үшін ламандармен толтырылған ойыққа тастағандығы мәлім, бұл өте жағымсыз өлім түрі болды, себебі лама "құрбанның денесіне жабысып, тісті тілімен етке тесік салып, қанды сорып алатын еді". Алайда, император Август Поллиоға барып, құлдың жазалануын көргеннен кейін, Поллиоға қарсы шара қолданып, құлды құтқарды. Бұл оқиға дәуірдің жазбаларында кеңінен қамтылған (толық мәлімет үшін Vedius Pollio туралы қараңыз). Ведий б.з.д. 15 жылы қайтыс болды және, мүмкін, өзінің мүліктерінің көп бөлігін, соның ішінде вилланы император Августқа мұра етуге мәжбүр болды. Август Ведийдің Римдегі сарайын бұзғанмен, Паусилипон қайта жаңартылып, сарайға айналды, ол кем дегенде Адриан заманына дейін императорлық меншікте болды.
Posillipo is mentioned in ancient Greek and Roman sources. As part of Magna Graecia, the Ancient Greeks first named it Pausílypon, meaning "respite from worry". The French Homeric scholar Victor Bérard identified Posillipo as the land of Homer's Cyclopes. From the 1st century BC the beautiful coastline of Campania attracted wealthy Romans as a place to build elaborate and grand villas as retreats. Of ancient Pausilypon the most visible ruins are those of the notorious villa of Vedius Pollio, later to become an imperial villa. The villa was described by the poet Ovid as "like a city". Most notoriously, he kept a pool of lampreys into which slaves who incurred his displeasure would be thrown as food, a particularly unpleasant means of death, since the lamprey "clamps its mouth on the victim and bores a dentated tongue into the flesh to ingest blood". However, the emperor, Augustus, on visiting Pollio and witnessing the condemnation of a slave, took action against Pollio and saved the slave, an incident widely documented in writings of the era (see Vedius Pollio for more details). Vedius died in 15 BC and was probably forced to bequeath a large part of his estates, including the villa, to the emperor Augustus. Although Augustus had Vedius' mansion in Rome razed, Pausilypon was rebuilt and extended to become a palace, which remained in imperial possession at least until the time of Hadrian.
Ерте заманауи кезең
XVII ғасырда императорлық вилла орналасқан жер Маза отбасының меншігіне өтті, олар бірнеше буын бойы археологиямен қызығушылық танытты. Франческо Мария Маза (шамамен 1680 ж.) «В. Поллио бассейні» және «Бақыт храмы» деп аталатын жазулардың авторы болды, бұл нысандар 1913 жылға дейін сол жерде сақталған. Бірақ Маза коллекциясы тарап кетті, ал археология ғылымына келген залал өтелмейтін еді, себебі ешқашан каталог жасалмаған. Позилипаннан табылған бірнеше өнер туындылары испан коллекционерлеріне тиді және, әрине, Испаниядағы римдік ескерткіштердің арасында бар. Көптеген құнды заттар Мергеллинаға апарылып, Медина герцогының вилласындағы басқа да сәндік заттардың арасында жоғалып кетті.
In the 17th century the property of the site of the imperial villa passed to the family Maza who, for several generations, showed an interest in archaeology and Francesco Maria Maza (c. 1680) was the author of inscriptions which he affixed to the so called 'Piscine of V. Pollio' and to the 'Temple of Fortune' which were in situ as late as 1913. However the Maza collection was dispersed and the loss to archaeological science was irreparable as a catalogue had never been prepared. Several objects of art from Posillipan sites found their way into the hands of Spanish collectors, and are still no doubt among the Roman antiquities in Spain. Many fine pieces were taken to Mergellina and lost among the other ornaments of the villa of the Duke of Medina.
19 ғасыр
1820 жылы мүліктің оңтүстік бөлігін танымал неаполитандық археолог, кавалере Гульельмо Бечи сатып алды, және оның есімі жарты ғасырдан астам уақыт бойы Вилламен байланысты болды. Ол көптеген қазба жұмыстарын жүргізді, бірақ нәтижелерін жариялаған жоқ. 1841 жылы "Сейан туннелінен" теңізге қарай төменге түсетін ежелгі жолдың батысындағы көршілес жерде жүйелі қазба жұмыстары басталды. Вилланың сол бөлігіндегі басты ғимараттар – Театр, Одеон және теңізге қарап тұрған Портик қалдықтары көп ұзамай табылды. Сонымен қатар, су құбырының қалдықтарымен бірге "ғибадатхана" деп аталатын тіктөртбұрышты ғимарат та табылған еді. 1870 жыл шамасында Маркиз дель Туфо поццолана карьерін ашып, рим дәуірінде мүліктің оңтүстік жағындағы кең, үздіксіз террасаның орталық бөлігін тазартты. Террасаның үстіндегі төбеде тұрған ғимараттар, оның ішінде моншалардың оңтүстік бөлігі де беткейден теңізге құлап кетті.
In 1820 the southern portion of the property was purchased by a well known Neapolitan archaeologist, cavaliere Guglielmo Bechi, and his name was associated with the Villa for more than half a century. He did much excavation, but again without publication of results. In 1841 more methodical excavations were begun on the adjoining property to the west of the ancient lane that led down the valley from the "Tunnel of Sejanus" to the sea. The principal buildings of that part of the Villa were soon brought to light; the Theatre, an Odeon, and the remains of a Portico overlooking the sea. An oblong building called the temple was also found along with the remains of an aqueduct. In about 1870 the Marchese del Tufo opened a quarry for pozzolana clearing away the central part of what had been a broad continuous terrace along the south front of the property in Roman times. The buildings that stood on the hillside above the terrace, including the southern part of the baths, fell down the slope into the sea.
Римдік Паусилипон
Археологиялық парк қаладағы және Посилипо жағалауындағы ең көркем жерлердің бірі. Ең маңызды нысандардың ішінде "Сейан үңгірі", Гайола су асты паркі, Паусилипон императорлық вилласы (одеон, театр) және Рухтар сарайы бар.
The archaeological park is one of the most beautiful places in the city and along the coast of Posillipo. Among the most important sites are the "cave of Sejanus", the underwater park of Gaiola, the imperial villa of Pausilypon (including the odeon, theatre) and the Palace of the Spirits.
Императорлық вилла
Ведиус Поллионың римдік вилласының қираған қалдықтары, сондай-ақ Император вилласы деп белгілі, Неаполь шығанағының соңындағы жартасты мүйісте 2000 орындық театрды қамтиды. Вилланың кейбір бөлмелерінде қабырға безендірулерінің іздерін көруге болады, ал оның теңіз құрылыстары мен балық шараптары қазір көршілес су астындағы Гайола паркінің бір бөлігіне айналды. Вилла б.з.б. бірінші ғасырда Публий Ведий Поллиомен салынған. 15 жылы қайтыс болғаннан кейін вилла Августқа мұра болып өтті және кем дегенде Адрианға дейін оның ізбасарларына императорлық меншікте болды, мұны мөрленген су құбыры куәландырады. Әртүрлі жерлерде сумен жабдықтау құбырларының болуы (гидравликалық цементпен қапталған) нысандардың сәнін көрсетеді. Соррентодағы Джордж Валет археологиялық мұражайында вилланың макеті сақталған.
The ruins of the Roman villa of Vedius Pollio, also known as the Imperial Villa, include a 2000 seat theatre on the rocky promontory at the end of the Bay of Naples. Some of the villa's rooms can be seen with traces of the wall decorations while its marine structures and fish ponds are now part of the neighbouring submerged Gaiola Park. The villa was built in the first century BC by Publius Vedius Pollio. On his death in 15 BC, the villa was bequeathed to Augustus, and remained in imperial possession for his successors at least until Hadrian, as witnessed by a stamped water pipe. In various points the presence of water supply pipes (coated with hydraulic mortar) show the opulence of the facilities. The George Vallet Archaeological museum in Sorrento has a model of the villa.
Сеян туннелі
Императорлық вилланың қираған жерлеріне келушілердің қазіргі уақытта қолжетімділігі Сеян туннелі арқылы жүзеге асырылады. 770 метрлік Grotta di Seiano немесе «Сеян үңгірі» Позиллипо төбесінің астынан өтеді және императорлық вилланы, сондай-ақ жақын маңдағы басқа да патриций виллаларын Флегрей далаларымен, Путеоли (Поццуоли) және Кума қалалары мен портымен байланыстырды. Ол атын император Тиберийдің префекті Луций Элий Сеянға (Сеян) қарызды, ол дәстүр бойынша бірінші ғасырда оның кеңейтілуін тапсырған; алғашқы туннельді 50 жыл бұрын архитектор Кокцей Аукт Агриппаның бұйрығымен салған. Шығыс кіреберісі археологиялық саябақтың ішіндегі жартасқа қашалған, ал батыс кіреберісі жартастың екі жағын қаптаған opus reticulatum монументальді аркасынан тұрды, екі шеті де шамамен 14 метр биіктікте болды. Туннельдің биіктігі, ені және ұзындығы оны үлкен инженерлік жетістікке айналдырды, сонымен қатар ол шағын халыққа қызмет еткенін ескерсек, керемет құрылыс болып саналды. Үлкен көлемдегі тау жыныстарын алып тастау қажет болды, бірақ олардың бір бөлігі виллаларды салу үшін құрылыс материалы ретінде пайдаланылды. Туннельді салу позоланды топырақтың туфпен кезектесуімен қиындыққа тап болды, сондықтан туннельдің көп бөлігі opus reticulatum таспен және содан кейін осы қабырғалардың үстіне күмбездермен жабылуы қажет болды. Жұмыс күніне 5–7 метр жылдамдықпен жүргізілді, бұл секциялар арасындағы біріктірулерден көрінеді. Туннель жоспарында тік сызықты емес, бірақ сол кездегі техникалық мүмкіндіктерді ескере отырып, екі жақтан келген жұмысшылардың кездескен жерінде шағын ауытқулар болды, олардың туралау қателіктері өте аз болды. Онда үш қосымша бүйірлік туннельдер бар, олар шығанақтың үстінен көтерілген ашылулармен аяқталады, бұл жарық пен желдетуді қамтамасыз етеді. Ғалымдар бұл туннельді білгенімен (мысалы, поляк жазушысы Адам Мицкевичтің 1834 жылы жарық көрген «Пан Тадеуш» эпосында айтылған), ол ғасырлар бойы қолданыстан шығып қалды. 1841 жылы жаңа жол салу жұмыстары кезінде ол қайта ашылды және Екі Сицилияның Фердинанд II-сі оны дереу жарыққа шығарып, келушілерге қолайлы етіп берді, осылайша ол туристік орынға айналды. Ежелгі қабырғаларды жөндеу және нығайту үшін қосымша қаптамалар мен аркалар салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Багноли тұрғындары үшін бомбалаудан қорғаныш алаңы ретінде пайдаланылды; соғыс және 1950 жылдардағы тау көшкіні оны қайтадан қарапайым күйге түсірді, содан бері ол қайта жаңартылды.
Access for visitors to the ruins of the imperial villa is currently through the Tunnel of Sejanus. The extraordinary 770 metre long Grotta di Seiano or "cave of Sejanus" passes beneath the Posillipo hill and connected the imperial villa and other patrician villas nearby with the Phlegraean Fields and the towns and ports of Puteoli (Pozzuoli) and Cumae. It owes its name to Lucius Aelius Seianus (Sejanus), prefect of the emperor Tiberius, who according to tradition commissioned its enlargement in the first century AD; the first tunnel was built 50 years earlier by architect Cocceius Auctus at the behest of Agrippa. The eastern entrance is cut into the rock cliff within the archaeological park while the western entrance was a monumental arch with opus reticulatum lining the cliff sides, and both ends being of about 14 m height. The height, width and length of the tunnel made it a great engineering achievement and an extravagant one considering it served only a small population. An enormous volume of rock alone had to be removed though some served as building material for the villas. The tunnelling was complicated by the alternation of pozzolanic earth with tufa necessitating the elaborate lining of most of the tunnel with stonework of opus reticulatum and then with vaulting on top of these walls. Work progressed at 5–7 m per day as indicated by the joints between sections. It was not perfectly straight in plan but included small deviations near the centre where the tunnellers from each end met after remarkably small inaccuracies of alignment given the techniques of the time. It had three secondary side tunnels ending in openings overhanging the bay to provide light and ventilation. Although known about by scholars (for example it is referred to in the Polish writer Adam Mickiewicz's epic Pan Tadeusz published in 1834), it had fallen into disuse over the centuries. it was rediscovered during works for a new road in 1841 and immediately brought to light and made passable by Ferdinand II of the Two Sicilies, becoming a tourist destination. Additional lining and arches were built to repair and reinforce the ancient walls. During World War II, it was used as an air raid shelter for the inhabitants of Bagnoli; the war and landslides during the 1950s took it back to a state of neglect since when it was restored.
Басқа көрікті жерлер
Басқа римдік үйлердің қалдықтарын жағалау бойындағы Марехиарода немесе Калата Понтичеллода – Иониялық бағананың негізі мен кірпіштен жасалған ойыс бар жерде көруге болады. Гайолаға қарай жартаста "Рухтар үйінің" қалдықтары сақталған, ол "Виллароса" деп те аталады. Бұл вилланың нимфеімі болған және б.з.б. I ғасырда салынған. Жағалаудың батыс жағында "Вергилий мектебінің" шекарасы орналасқан, онда "пайғамбардың" сиқырлы өнермен айналысқанына сенген. Осы виллалардың көркемдігі мен зәулімдігі Джордж Валлет археологиялық мұражайында көрсетілген. Жағалаудағы виллаларды сумен жабдықтаған римдік акведук – Серрино акведугінің немесе Аква Аугустаның бір тармағы. Ол 1882 жылы Позилипоның Жаңа үңгірі трамвай жолы үшін қазылғанда табылған. Үңгір ішіндегі ежелгі жазбалар оның Феликс Полио вилласын және басқаларын сумен қамтамасыз еткенін растайды, негізінен нимфеум мен моншаларға арналған.
The remains of other Roman houses can be seen in Marechiaro along the beach, or at Calata Ponticello where there is an Ionic column base and a brick niche. On the cliff towards Gaiola are the remains of the "House of the Spirits" also called "Villarosa" which was the nymphaeum of the villa and also built in the first century BC. Further along the coast to the west is the perimeter of the "School of Virgil" where it was believed that the "prophet" practised magical arts. The grandeur and luxury of these villas are documented in the George Vallet Archaeological museum. The Roman aqueduct supplying the coastal villas was a branch of the Serino aqueduct or Aqua Augusta and was discovered in 1882 when the Grotta Nuova di Posillipo was made for a tramway through the hill. Ancient inscriptions found inside the tunnel verify that it fed the villa of Felix Pollio, among others, mainly intended for the nymphaeum and the baths.
Қазіргі заманғы даму
1812-1824 жылдар аралығында Позилипо арқылы жол салынғанға дейін бұл аймақ көбінесе дамытылмаған күйде қалды. Бұл жол Мергелина портынан теңіз деңгейінен басталып, жағалау бойымен, шамамен жағалауға параллель бағытта жоталайды. Позиллипоның көркем мектебін Антони Сминк Питлу құрды, ол осы аймақтың теңіз жағалау пейзаждарын суреттеді. Император вилласының қираған бөліктерінің су астындағы тұстарын және бай әрі алуан түрлі теңіз және жағалау табиғи ортасын қайықпен жасалатын саяхаттар арқылы көруге болады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері бұл аймақ тым көп салынған, бірақ онда бірнеше маңызды тарихи ғимараттар мен ескерткіштер сақталған. Олардың арасында Италия президенті Неапольде болып тұрғандағы резиденциясы – Вилла Розебери де бар. Бұдан басқа, онда өз Отаны үшін қаза тапқандарға арналған Мавзолей, Мавзолей Шилицци орналасқан.
The area remained largely undeveloped until a road, via Posillipo, was built between 1812 and 1824. That road starts at sea level at the Mergellina harbour and moves up the coast, roughly parallel to the shore. The artistic School of Posillipo was started by Antonie Sminck Pitloo, painting marine shore landscapes from the area. The submerged parts of the ruins of the imperial villa and the rich and diverse marine and coastal natural environment can be seen via boat excursions. The area has been heavily overbuilt since the end of World War II, but contains some notable historical buildings and landmarks. Among these is the Villa Rosebery, the Italian President's residence during his stays in Naples. It also contains a Mausoleum to those who died for their country, the Mausoleo Schilizzi.
Спорт
Посильипо Неаполь қаласының су поло командасына, Circolo Nautico Posillipo-ға атын берген. Бұл аудан 1933 және 1962 жылдар аралығында Неаполь Гран-присін қабылдаған сол аттас трассаның орналасқан жері болды.
Posillipo has given its name to Naples' waterpolo team, Circolo Nautico Posillipo. The neighbourhood was seat of the homonymous circuit which hosted the Grand Prix of Naples between 1933 and 1962.
Танымал тұрғындар
Позиллипо – итальян композиторы және пианиношы Франко Альфаноның туған жері. Жас кәсіпкер және қаржы сарапшысы Джузеппе Ангрисани 2015 жылға дейін Позиллипода тұрды, содан кейін Монакода және Люксембургте мансабын бастады. Бидай саудагері Франко Амброзио 2009 жылы қайтыс болғанға дейін Позиллипода өмір сүрді. Август. Джордж Норман Дуглас (1868–1952) – шотланд саяхатшысы және романда жазушы. 1897 жылы ол Позиллиподағы Вилла Майяда тұрды. Адриан. Джанбатиста Базиле 1575 жылы Позиллипода дүниеге келді. Оның алғашқы туындыларының бірі – «Le Avventurose Disavventure» (Қиындыққа толы оқиғалар) 1611 жылы жарық көрді. «Көмірлер» романының авторы Сандор Марай 1948–1952 жылдары Позиллипода тұрды; оның «Сан Геннароның қаны» («San Gennaro vére») романы Неаполь қаласында өтеді. Римдік ақын Вергилий, ең танымал «Энеида» авторы, осы жерде тұрған болуы мүмкін. Ведиус Поллио. Сигизмунд Тальберг. Итальяндық опера режиссері Доменико Барбая 1841 жылы осы жерде қайтыс болды. Оскар Уайльд 1897 жылы Позиллипода тұрғанда «Reading Gaol балладасын» аяқтады.
Posillipo is the birthplace of Franco Alfano, the Italian composer and pianist best known for completing Turandot. Giuseppe Angrisani, young entrepreneur and finance expert, lived in Posillipo until 2015, when he started his career in Monaco and then Luxembourg. Franco Ambrosio, the wheat magnate, lived in Posillipo until his death in 2009. Augustus. George Norman Douglas (1868–1952) Scottish travel and novel writer. In 1897 lived in Villa Maya, Posillipo. Hadrian. Giambattista Basile was born in Posillipo in 1575. It is also the setting of one of his first works Le Avventurose Disavventure (The Adventurous Misadventures) published in 1611. Sándor Márai, the author of Embers, lived in Posillipo between 1948 and 1952; his novel "San Gennaro vére" ("Blood of San Gennaro") is set in Naples. It may well also have been the residence of Virgil, the Roman poet of, most famously, the 'Aeneid'. Vedius Pollio. Sigismund Thalberg. Domenico Barbaia, Italian opera impresario died here in 1841. Oscar Wilde completed "The Ballad of Reading Gaol" while residing in Posillipo in 1897.