Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының кемесі

HMS Legion – Корольдік әскери-теңіз флотының L класты эсминеці. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызметке түсіп, қысқа, бірақ құбылмалы карьераға ие болды, Ұлыбританияның жағалау суларында және Жерорта теңізінде қызмет етті. 1942 жылы Мальтаға жасалған әуе шабуылы кезінде батып кетті. Кеме 1941 жылдың қараша айында Глостершир графтығының Челтенхам муниципалды ауданының британдық азаматтық қауымдастығымен қабылданып алынған.

Құрылыс және іске қосу

Легионға 1938 жылғы 31 наурызда Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Хоторн Лесли және Компанияның кемежайларынан 1937 жылғы Әскери-теңіз бағалаулары бойынша тапсырыс берілді. Ол 1938 жылғы 1 қарашада салына бастады және бір жылдан астам соң, 1939 жылғы 26 желтоқсанда суға түсірілді. 1940 жылы оның бас қарулары L класының тағы үш кемесімен бірге өзгертілді. Екі 4 дюймдік HA орнатылысы қосылды және осы төрт кеме әуе шабуылына қарсы эсминецтер ретінде қайта жіктелді. Ол 1940 жылғы 19 желтоқсанда жалпы құны 445 684 фунт стерлингке тапсырылды, бұл құнға Әскери-теңіз министрлігі ұсынған қару-жарақ және байланыс құралдары кірмеді. Сынақтар барысында бірнеше кемшіліктер анықталды, нәтижесінде кеме 1941 жылдың қаңтарына дейін Шотландиядағы Гринкокта жөндеуде болды. Оның командалық офицері, 1942 жылы суға батқанға дейін, капитан Ричард (Дик) Джессел болды.

Үй сулары

Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, «Легион» 11-ші эскорт тобының құрамында Гринноктағы Батыс бағыттар командасына тағайындалды. Ол конвойлерді қорғау міндетін орындады, сонымен қатар айналмалы антенналық массивті пайдаланып, 286М типіндегі модификацияланған радарды сынақтан өткізді. Ақпан айында ол Солтүстік-Батыс бағыты арқылы әскери конвойлерді сүйемелдеді. 1 наурызда Лофотен аралдарына жасақшылардың шабуылын қолдау үшін теңізге шықты. Осы міндеттерді сәтті орындағаннан кейін ол 14-ші эскорт тобына қосылды. 13 сәуірде Солтүстік-Батыс бағытында неміс суасты қайығы U 108 торпедалаған қарулы сауда крейсерінен аман қалғандарды құтқарып алды. «Легион» 177 адамды құтқарып алды, бірақ тағы 40 адам «Раджпутанамен» бірге суға кетті. Апрель айының қалған бөлігі конвойлерді сүйемелдеумен өтті. Мамыр айында ол Германияның «Бисмарк» ұрыс кемесін іздеу үшін Отандық флоттың бас кемелерін тексерді, бірақ Исландияда отын толықтыруға мәжбүр болды, сондықтан неміс ұрыс кемесінің батуына куә болған жоқ. Содан кейін «Легион» конвойлерді сүйемелдеу міндетіне қайта оралды. 22 маусымда «Легион» және оның туыс кемесі Мальтаға ұшақ жеткізу операциясы үшін авианосецті Гибралтарға сүйемелдеді. Бірнеше күннен кейін (26 маусымда) ол және басқа эсминецтер Гибралтардан Мальтаға ұшақ жеткізіп жатқан авианосецті, шайқас крейсерін және крейсерді сүйемелдеді. Бұл операция ай соңында «Furious» авианосецімен қайталанды. Шілдеде «Легион» Гринокке оралып, Батыс бағыттары арқылы эскорт міндетін қайта бастады. 20 тамызда ол Ұлыбританияға бағыт алған OG 71 конвойының эскортын күшейту үшін жөнелтілді, конвой U 559, U 201 және U 564 суасты қайықтарынан шабуылға ұшырады. Эскорт күштері шабуылдаушыларды ығыстыра алды, ал конвой 25 тамызда Ливерпульге жетті.

Мальталық конвойлар

Қыркүйекте ол және оның флотилиясы Гибралтарға оралды және Мальтаға ұшақ жеткізуші капиталдық кемелерді сүйемелдеуді қайта бастады. 24 қыркүйекте ол "Халберд" операциясының конвойларын қорғады. Операция кезінде кемелерге қарсы ауыр әуе шабуылы жасалды, бірақ олар жолымен жалғастырды. "Халбердтен" кейін Гибралтарға оралғанда, "Легион" және тереңдік зарядтарымен итальяндық "Адуа" суасты кемесіне шабуыл жасап, батырды. Қазан айы Мальтаға конвойларды сүйемелдеумен өтті. 23 қазанда U 205 кемесіне сәтсіз шабуыл жасады, содан кейін U 563 кемесі торпедалағаннан кейін аман қалғандарды құтқарып алды. Бұл оқиға Капе Спарталдың батысында болды.

HMS Ark Royal кемесінің батуы

Қарашада "Легион" 4-ші эсминецтер бригадасына бекітілді және Мальтаға көбірек конвойларды сүйемелдеді. 13 қарашада "U 205" қайығы шабуыл жасады, ал "Легион" тиімсіз қарсы шабуылға көшті. Осы уақытта, 1941 жылы жасалған "Арк Роял" кемесі "U 81" қайығының торпедасымен зақымданып, қалыпты қызметін тоқтатты. "Легион" және оның туыс кемесі апатқа ұшыраған кемеге жақындап, 1560 құтқарылғанды қабылдады. Кейін "Легион" "Арк Роялға" оралып, зақымды жою жұмыстарына маңызды қызметкерлерді жеткізді.

Жерорта теңізіндегі іс-қимыл

Ark Royal сүйретіп әкету кезінде батып кеткеннен кейін, «Легион» Гибралтарға оралып, 24 қарашада келді. Желтоқсан айында ол Жерорта теңіз флотының құрамына кіру үшін Александрияға ауыстырылды. 13 желтоқсанда ол итальяндық крейсерлер «Альберто ди Джуссано» және «Альберико да Барбианоны» ұстап алған кезде флоттың құрамында болды. Екеуі де келесі шайқаста, яғни Бон мүйісі шайқасында батып кетті. «Цигно» торпедалық қайығы қашып құтылуға үлкерді. Осы жетістіктен кейін кеме «К» күшімен бірге Жерорта теңізінің орталық бөлігіндегі әскери операцияларды қолдау мақсатында Остік конвойларға шабуыл жасау үшін жұмылдырылды. 17 желтоқсанда Сирттің бірінші шайқасына айналған ұрыс кезінде әуе шабуылына ұшырады. Содан кейін ол 19 желтоқсанда «С» күшімен Александрияға оралды. Су асты қайықтарға қарсы тосқауыл кемелерге портқа кіруге мүмкіндік беру үшін көтерілген кезде, итальяндық «Скире» су асты қайығы және үш адамдық торпедалар қауіпсіз бекініске енуге үлкерді. Олар жарылғыш заттарды орнатып, соғыс кемелеріне және «Савона» танкеріне ауыр зақым келтірді. 28 желтоқсанда «Легион» және U 75 су асты қайығы (1940 жылы құрастырылған) Мерса-Матрух маңында екі жарым сағаттық іздеуден кейін батып кеткен тауарлық кеменің құрбаны болды. «Легион» 1942 жылғы қаңтар айы бойы конвойларды сүйемелдеуді жалғастырды. 17 қаңтарда ол Бардиядан солтүстікке қарай U 133 су асты қайығына (1941 жылы құрастырылған) шабуылға ұшырады. Зақымданудан құтылса да, «Гуркха» батып кетті. 27 қаңтарда ол Мальтада ASDIC (сонар) жабдығын жөндеді. Бұл жұмыс ақпанның ортасына дейін жалғасты, содан кейін ол 22-ші эсминецтер флотилиясына ауыстырылды. Конвойларды сүйемелдеу жұмысы жалғасты. Оның конвойына итальяндық флот кемелері шабуыл жасағанда, Сирттің екінші шайқасы басталды, онда «Легион» торпедалық шабуыл жасады. Итальяндықтар одан әрі торпедалық шабуылға ұшырамас үшін кері шегінді.

Суға бату және бөлшектену

23 наурызда "Легион" сауда кемелерін қадағалауға жіберілді. Осы операция кезінде кемелер әуе шабуылына ұшырады және "Легион" жақын жерге түскен снарядтан зақымдалды. Сәтті зақымды басқару арқасында кеме батпай, бір қозғалтқышта Мальтаға жетіп, жағаға тірелді. 25 наурызда кеме докқа сүйретіліп, келесі күні "Бойлер-Уорф" жанында бекітілді. Жөндеу күтіп тұрғанда доктар әуе шабуылының нысанасы болды. "Легион" екі бомбаға ұшырап, алдыңғы бөліміндегі жарылғыш заттар жарылғанда, одан да ауыр зақым алды. Кеме аударылып, порпта батып кетті, оның мостигі мен түтін құбыры жағалауда қалды. 1943 жылы кеме екіге бөлініп, оны қайтадан суға көтеруге әрекеттер жасалды. Бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме сол жердегідей бөлшектелді. Бұл жұмыс 1946 жылға дейін аяқталмады.