Кіріспе

Австралия армиясының жаяу әскер бригадасы 1917–1946 жылдары

16-шы бригада – Австралия армиясының жаяу әскер бригадасы. Алғаш рет 1912 жылы міндетті оқу жоспары бойынша оқуды ұйымдастыру үшін милициялық құрама ретінде құрылған. Кейіннен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бірінші Австралия императорлық күшінің бір бөлігі ретінде қайта құрылды. Бригаданың өмір сүру мерзімі қысқа болды, ол батыс майданындағы шайқастарға жіберілмес бұрын, шамамен алты айдан кейін таратылды. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін қайта құрылған бригада 1940 жылдың басында Таяу Шығысқа жөнелтілді, содан кейін 1941 жылы Батыс Шөлде және Грецияда әрекеттерге қатысты. 1942 жылы Жапонияның соғысқа қосылуына жауап ретінде Австралияға қайтарылды, кейіннен Кокода жолындағы науқанда және Папуадағы Буна-Гонада маңызды рөл атқарды. 1943 жылдың басында Австралияға қайтарылған 16-шы бригада қайта ұйымдастырылды және таратылған құрамалардан көптеген жаңа әскерлер келді, бірақ соғыстың соңына дейін жауынгерлік операцияларға қайта қатыспады. 1944–1945 жылдары бригада Жаңа Гвинеядағы Аитапе-Вейвак науқанына қатысты. Соғыстан кейін бригада 1946 жылы таратылды. Бүгінде оның атын 2002 жылдың 2 сәуірінде құрылған 16-шы авиациялық бригада сақтап жүр.

Соғысқа дейінгі жылдар

1912 жылы Австралияда міндетті оқу жүйесі енгізілген кезде, барлығы 23 милиция бригадасы, көбінесе төрт батальоннан тұратыны жоспарланды. Олар Австралияның алты әскери округіне бөлінді. Осы кезде 16-бригада 3-әскери округ құрамына кірді. Бригада құрамындағы бөлімшелердің оқу лагерлері Оңтүстік Викторияның түрлі аймақтарында орналасқан, оның ішінде Ньюмаркет, Солтүстік Мельбурн, Оңтүстік Карлтон, Коллингвуд, Фицрой, Шығыс Мельбурн және Футскрей қалаларында болды. Бригаданың құрамына кіретін батальондар реттік нөмірмен белгіленді: 61-ші, 62-ші, 63-ші және 64-ші.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бригада қысқа мерзімге толыққандай еріктілерден тұратын күш ретінде қайта құрылды. Батыс майданына орналастырылған бес дивизияны толықтыру үшін тағы бір дивизия құру туралы британдықтардың өтініші бойынша, 16-шы жаяу әскер бригадасы 1917 жылдың 17 наурызында Англияда, Солсбери жазығындағы оқу алаңында 6-шы дивизия құрамында құрылды. Бригаданың көп бөлігі Британияда жазылып жатқан сауыққан әскерлерден құралды. Бұл бөлім ешқандай әрекетке қатыспады және АИФ-тегі адам жетіспеушілігі салдарынан Булькур және Мессен шайқастарынан кейін қыркүйек айында таратылды. Осыдан кейін бригаданың құрамы АИФ-тің Теңізартқы оқу бригадасына ауыстырылды, ал соңғы бөлімдер 1917 жылдың 19 қазанында аттанды. Бригаданың пулемет ротасы кейін 23-ші пулемет ротасы болып қайта аталды және ақырында 3-ші пулемет батальонына қосылды, ол 3-ші дивизия құрамында қызмет етті. Соғыс аралық жылдары милиция құрамында бар болғаны 15 жаяу әскер бригадасы құрылды, сондықтан 16-шы бригада осы кезеңде қайта құрылған жоқ.

Екінші дүниежүзілік соғыс

16-шы жаяу әскер бригадасы 1939 жылдың 13 қазанында қайтадан 6-шы дивизия құрамына енді. Штаб-пәтері Жаңа Оңтүстік Уэльстің Паддингтон қаласындағы Виктория казармасында орналасқаннан кейін, бригада келесі айда Инглбернге көшті. Құрамында 2/1-ші, 2/2-ші, 2/3-ші және 2/4-ші – төрт жаяу әскер батальоны бар бригада, Екінші Австралия императорлық күшінің (2-ші AIF) толыққанды еріктілерден құралған алғашқы бөлімшесі болды. Алғашқы жаттығулардан кейін бригада 1940 жылдың қаңтарында Таяу Шығысқа аттанды және келесі айда Палестинадағы Юлис қаласына жетті. Австралия армиясы британ армиясының бригада құрылымын үлгі етіп қайта ұйымдастырылғандықтан, мамыр айында бригада үш батальонға дейін қысқартылды. Осының нәтижесінде 2/4-ші батальон 19-шы бригадаға берілді. 16-шы бригада Хелван қаласына (Египет) көшіп, жабдықтарының қалған бөлігін алғанға дейін жаттығулар жалғасты. Қазан және қараша айларында дивизиялық жаттығулар өтті, содан кейін 6-шы дивизия Ливияға жөнелтілді. 1941 жылдың қаңтарында бригада Батыс шөлдегі науқанға қатысып, Бардия маңында итальяндықтардан басып алғанда алғаш рет шайқасқа түсті. Ай соңында Тобрукты басып алу одан әрі жалғасты, онда 16-шы бригада қалып қойды, ал 6-шы дивизияның қалған екі бригадасы – 17-ші және 19-шы бригадалар Дерна мен Бенгази маңындағы басқа да әрекеттерге қатысты. Наурыз айында дивизия күтілетін неміс шабуылына қарсы тұру үшін Грекияға жөнелтілуге дайындалып, Амирия маңында жиналды. Грекия шайқасы кезінде 16-шы бригада Серияны басып алып, содан кейін Верия асуында бекінді. Неміс шабуылы басталғанда, 2/1-ші батальон арттық күштерді қамтамасыз етті, ал бригада Жаңа Зеландияның 4-ші бригадасымен бірге шегінді. Темпе шатқалындағы неміс прорывы одан әрі шегінуге әкелді, оның барысында 2/2-ші және 2/3-ші батальондар Анзак корпусының Лариса арқылы шегінуіне байланысты арттық күштерді қамтамасыз етті. Бұдан кейін бригадаға эвакуация жасау бұйырылды және оның бөлімдері теңіз арқылы Каламатадан шығарылды. Бригаданың көп бөлігі Мысырға қайтарылды, содан кейін Палестинада қайта құрылды, бірақ бригаданың бөлімдері Критке қонды. 2/1-ші батальон толығымен қондырылып, Ретимодағы әуежайды қорғауға орналастырылды, ал 2/2-ші және 2/3-ші батальондардың бөлімдері 16-шы бригаданың қосымша батальонын құрады. Крит шайқасының қысқа мерзімінде 2/1-ші батальон көп бөлігі жойылды және көптегені тұтқынға алынды. 2/1-ші батальон 1941 жылдың маусымында Палестинада қайта құрылды, ал 2/3-ші батальон Сирия-Ливан науқанына қатысу үшін бригададан бөлініп, 17-ші бригадамен бірге қызмет етті. Осы кезеңде 2/6-шы және 2/7-ші батальондар қысқа мерзімге бригаданың бағынысында болды. 1941 жылдың соңында 16-шы бригада Мысырда және кейін Сирияда гарнизондық міндеттерді орындады. 1942 жылдың басында Жапонияның соғысқа кіргенінен кейін Австралия үкіметі 6-шы дивизияны Австралияға қайтаруды сұрады, ақпан айында бригада Палестинадағы Бейт-Жиржаға аттанды. Сапар барысында 16-шы және 17-ші бригадалар Цейлонға бұрылып, мүмкін болатын жапон шабуылынан қорғану үшін қонды. 16-шы бригада 1942 жылдың шілдесіне дейін Хорана маңындағы аумақты қорғады, содан кейін Австралияға қайтып келді. Одан кейін демалыс берілді, содан кейін бригада Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Уоллгроувта шоғырланды. Келесі айда жапондықтар Порт-Морсбиге қарай алға жылжуын жалғастырғанда, 16-шы бригада қаланы қорғау үшін асыққан түрде жөнелтілді. Жапондықтардың алға жылжуы Имита жотасында тоқтатылды, ал стратегиялық жағдай оларға қарсы бұрылғанда, олар шегіне бастады. Қазан айында 16-шы бригада 25-ші бригадаға қосылып, Кокодаға қарай қуып жетеді. Олардың алғашқы шайқасы Эора сағасы маңында болды, содан кейін бригада 25-ші бригада басып алған Кокоданы айналып өтті, австралиялықтар солтүстікке қарай Уайропиге қарай аттанды. Бригаданың келесі шайқасы Оиви-Горари маңында болды. Бригаданың көп бөлігі Оиви маңындағы жапондықтарға шабуыл жасағанда, 2/1-ші батальон бөлініп, 25-ші бригадамен бірге жапондықтардың артқы жағына шабуыл жасау үшін флангтық маневр жасады. Бригада жапондықтардың солтүстік жағалауларына қарай алға жылжуын жалғастырды, Санананда маңындағы қатты бекінілген позициялармен кездесті. 1942 жылдың желтоқсанына қарай аурулар мен жарақаттардан қатты зардап шеккен 16-шы бригада Порт-Морсбиге әуе арқылы қайтарылды, ал 1943 жылдың қаңтарында Австралияға оралды. Бригаданың жеке құрамына демалыс берілді, содан кейін Квинсленд штатының Атертон таулы аймағындағы Вондеклада қайта құрылды. Австралиядағы ұзақ жаттығулар кезеңінен кейін 30-шы бригададан үлкен күшейтулер алынды, ол таратылды. Осы кезеңде Тынық мұхитындағы Австралия әскерлерінің рөлі төмендеді, өйткені АҚШ осы күш-жігердің басым бөлігін өз мойнына алды. Нәтижесінде, 16-шы бригада соғыстың соңғы кезеңдерінде ғана қайтадан шайқасқа қатысты. 1944 жылдың желтоқсанында бригада Жаңа Гвинеядағы Айтеп-Уэвак науқанына қатысты, онда австралиялықтар Айтепте база құрған АҚШ күштерінен ізін басқанда, олар 6-шы дивизияның қалған бөлігімен бірге Уэвакқа және содан кейін Торричелли тауларына қарай жылжыды. 1944 және 1945 жылдары аумақты бақылауға алу үшін бірқатар жауынгерлік қимылдар мен шағын шайқастар болды.