Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде танымал болған жапондық империалистік ұран – "сегіз тәж, бір шатыр", яғни "барлық әлем бір шатыр астында"; 八紘一宇; Хакко ичу немесе хакко иу (Шинджай: 八紘為宇, 八紘爲宇) – Жапон империясының "дүниежүзінің сегіз жағын біріктіруге" діни құқығы бар екенін білдіретін жапондық саяси ұран. Бұл ұран империяның идеологиясының негізін құрады. Ол Екінші Қытай-Жапон соғысынан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін кеңінен танылды және 1940 жылғы 8 қаңтарда премьер-министр Фумимаро Коноэнің сөйлеген сөзі арқылы танымал болды.
"eight crown cords, one roof", i. e. "all the world under one roof"; 八紘一宇; Hakkō ichiu or hakkō iu (Shinjitai: 八紘為宇, 八紘爲宇) was a Japanese political slogan meaning the divine right of the Empire of Japan to "unify the eight corners of the world." The slogan formed the basis of the empire's ideology. It was prominent from the Second Sino Japanese War to World War II and was popularized in a speech by Prime Minister Fumimaro Konoe on January 8, 1940.
Өмірбаян
Бұл терминді 20 ғасырдың басында Ничирен буддалық белсендісі және ұлтшыл Танака Чигаку жасаған. Ол оны Нихон Шоки жылнамасындағы император Дзиммудің таққа отыру кезінде айтқан деген сөздердің бір бөлігінен құрастырған. Императордың толық мәлімдемесі: (八紘を掩うて宇と為さん) (түпнұсқада: 掩八紘而爲宇), және "Мен сегіз бағытты қамтып, оларды өз мекенім етемін" дегенді білдіреді. (八紘) термині, "сегіз тәж баулары" (тәж баулары – дәстүрлі қытай стиліндегі тәждің (冕冠) ілінген әшекейлері) мағынасын білдіреді, ол (八方) яғни "сегіз бағыт" үшін метафора болған. Оның бастапқы әмбебаптық мағынасына қарамастан, "ичи соку иссай, иссай соку ичи" (бір бүтінмен ажырамас және керісінше) принципіне сәйкес, Танака оны империализмді ақтау ретінде түсіндірді. Бұл империалистік қайта түсіндірудің таралуын тоқтату үшін Нишиданың шәкірті Кояма Ивао (1905–1993), Гүлдік Безендіру Сутрасынан алған нәрселерді пайдаланып, соңғы екі таңбаны ("оларды өз мекенім етемін") "қосылуға немесе орын табуға" ауыстыруды ұсынды. Бірақ бұл ұсыныс ұлтшыл оңшыл әскери топтар тарапынан қабылданбады.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші Қытай-Жапон соғысы аяқталмай созылып жатқанда, жапон үкіметі елдің рухани орталығына көбірек жүгінді, соғыс рухын сақтау үшін. Осы уақытта жапон баспасөзінде соғысты "қасиетті соғыс" (聖戦) деп сипаттау, қазіргі қақтығысты елдің қасиетті бастауларымен байланыстыру көріне бастады. 1940 жылы Қытайдағы Жапония соғысына саяси қолдау көрсету үшін Императорлық басқаруға көмек көрсету қауымдастығы құрылды. Хакко ичиу термині кеңінен таралып, Жапонияның құдайдан берілген тегіне сәйкес кеңею идеясын толық қамтыды. Бұл, дәстүрлі санамен 1940 жылы болған Джиммудің билікке көтерілуінің 2600 жылдығын тойлауға дайындықпен байланысты болды. Әңгімелерде Джимму Жапонияда бес ру тауып, оларды "бір отбасының ағайындылары" етіп біріктіргендігі айтылады.
Насихаттау мақсаттары
1941 жылдың желтоқсан айында Жапония одақтастарға соғыс жариялағаннан кейін одақтас үкіметтер бірнеше үгіт фильмдерін жасап, хакко ичуді жапондықтардың бүкіл әлемді жаулап алу ниетінің дәлелі ретінде көрсетті. Жапондықтар басып алынған халықтардың қолдауын жеңіп алу үшін "Азия – азиялықтар үшін!" сияқты ұрандарды қолданды және Азия елдерін империалистік державалардан босату қажеттігін баса көрсетті. Қытайдағы соғыстағы сәтсіздіктің кінәсін британдықтар мен американдықтардың Оңтүстік-Шығыс Азиядағы колонияларын пайдалануына жалады, тіпті Қытайға КСРО-дан әлдеқайда көп көмек келгеніне қарамастан. Кейбір жерлерде жергілікті тұрғындар жапон әскерлерін құшақ жайып қарсы алды, британдықтарды, француздықтарды және басқа отаршылдарды қуды. Сол кездегі басшылар бұл ұғымды "жалпыға ортақ бауырластық" деп аударғанмен, шын мәнінде жапондықтардың "европалықтармен тең, бірақ Азия халықтарына біз жетекшіміз" деген мағынаны білдіретіні кеңінен танылды. Осылайша, хакко ичу жапондық үстемдіктің эвфемизмі ретінде қарастырылды. Шындығында, жапондықтардың қатыгездігі мен нәсілшілдігі басып алынған халықтарды жапон империалистерін батыс империалистерімен бірдей, тіпті кейде одан да нашар деп қарауға итерді.
Достасқандардың шешімі
Хаққо ичиу – әлемнің барлық түкпір-түкпірін бір басшының билігіне біріктіру, немесе әлемді бір отбасы етіп жасау.
Салдары
Тынық мұхиты соғысы аяқталғаннан бері, кейбір адамдар "хакко ичиу" ұранын тарихи ревизионизмнің бір бөлігі ретінде қарастырды. "Хакко ичиу" ескерткіші 1958 жылы "Бейбітшілік мұнарасы" деп қайта аталды; 平和の塔; Heiwa no tou және қазірге дейін тұр. Жапонның жеңілісінен кейін, АҚШ әскерінің талабы бойынша "хакко ичиу" жазуы мұнарадан алынып тасталды. Мұнара 1964 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының шырағдандыру эстафетасының бастапқы нүктесі болды. Олимпиададан кейін, бүкіл әлемнің жапон императорлық отбасына қызығушылығы артып, жергілікті туризм қауымдастығы Миядзаки префектурасына "хакко ичиу" әріптерін қайта орнату туралы сәтті өтініш жасады.