Кіріспе

Пауль Маршалл (9 сәуір 1929 – 12 тамыз 2019) – американдық жазушы, ең әйгілі туындысы – 1959 жылы жарық көрген «Қоңыр қыз, қоңыр үйлер» романы. 1992 жылы 63 жасында Маршалл Макартур стипендиясын алды.

Өмір және мансап

Маршалл Нью-Йорктің Бруклин қаласында Валенса Паулин Берк болып дүниеге келді. 1929 жылдың 9 сәуірінде Адриана Виола Клемент Берк пен Сэм Берк отбасында. Маршаллдың әкесі 1919 жылы Кариб теңізіндегі Барбадос аралынан Нью-Йоркке көшіп келген. Ол бала кезінде отбасын тастап, діни сектаға қосылып, әйелін және балаларын жалғыз қалдырды. Маршалл өзінің мансабына анасының тілге қатысты көзқарасының қаншалықты әсер еткені туралы былай деп жазды: «Тіл – анам мен оның достары үшін қолжетімді ең арзан ем болды. Ол оларға өзіне сенуге және өз құндылықтарын арттыруға көмектесті. Олар тіл арқылы жұмыстағы қорлықтарды жеңе алды. Түсіне алмайтын әлемге тап болғанда, тілге тығынатын». Ақын Пол Лоренс Данбарға әсерленген Маршалл 12-13 жасында Паулин есімін Паульге (сұмсақ «е» әрпімен) өзгертті. Ол Бушвик орта мектебінде оқыды, содан кейін Нью-Йорк қалалық университетінің Хантер колледжіне әлеуметтік жұмыскер мамандығын меңгеру үшін түсті. Оқу кезінде ауырып, бір жыл демалыс алды, осы уақытта ол ағылшын әдебиеті мамандығын таңдады. 1953 жылы Бруклин колледжінде бакалавр, ал 1955 жылы Хантер колледжінде магистр дәрежесін алды. Колледжді бітіргеннен кейін Маршалл африкалық американдықтарға арналған «Our World» атты ұлттық журналда жазды. Ол өзінің жазу тәртібін осы журналға қарыздар екенін айтты және бұл оның алғашқы романы «Brown Girl, Brownstones» романын жазуына көмектесті. 1950 жылы психолог Кеннет Маршаллға тұрмысқа шықты, 1963 жылы ажырасты. 1970 жылдары Гаитилік бизнесмен Нури Менардқа үйленді. Мансабының басында өлеңдер жазған, бірақ кейін прозаға қайта оралды. Оның тұңғыш романы 1959 жылы жарық көрді. «Brown Girl, Brownstones» кішкентай қара иммигранттар қауымдастығында өскен Селина Бойс туралы әңгімелейді. Кейіннен «The Chosen Place, the Timeless People» (1969) романын жариялады, оны «New York Times Book Review» журналы «қара американдықтар жазған төрт немесе бес ең әсерлі романның бірі» деп атады, ал «Praisesong for the Widow» (1983) романы 1984 жылы Before Columbus Foundation American Book Award сыйлығын жеңіп алды. 2021 жылы кітап «McSweeney’s» баспасынан «Of the Diaspora» сериясының бөлігі ретінде қайта басылды, кіріспесін Опал Палмер Адиса жазды. Маршалл Вирджиния Комонвелл университетінде, Калифорния университетінде (Беркли), Айова жазушылар шеберханасында және Йель университетінде сабақ берді, содан кейін Нью-Йорк университетінде әдебиет және мәдениет кафедрасының Хелен Гулд Шеппард профессоры болды. 1993 жылы Бейтс колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды. Ол Вирджиния штатының Ричмонд қаласында тұрды. Ол Макартур стипендиясын және Дос Пассос әдебиет сыйлығын жеңіп алды. 1994 жылы Нью-Йорк қалалық кітапханасы оны «Әдеби арыстан» деп атады. 2001 жылы Маршаллдың есімі Бруклиндегі Ботаникалық бақтағы «Атақтылар жолына» жазылды. Оның «Triangular Road» атты мемуары 2009 жылы жарық көрді. 2010 жылы Пауль Маршалл Анисфилд Вольф кітап сыйлығының «Өмірлік жетістіктері үшін» сыйлығын жеңіп алды. Ол 2019 жылдың 12 тамызында Вирджиния штатының Ричмонд қаласында қайтыс болды, соңғы жылдары деменциямен ауырған. Мэри Хелен Вашингтонның Маршалл туралы өмірбаяны Йель университетінің баспасында жарыққа дайындалып жатыр.

Цитата

Мен қазір дәстүрлі романды өткен заманның қалдығы деп есептеудің әдетке айналғанын түсінемін, бірақ мен үшін ол әлі де өте маңызды форма. Ол маған ұнайтын, толыққанды, жанды суреттемелер жазуға ғана емес, сонымен қатар кейіпкерлерімнің ішкі әлемін және оларды қоршаған әлемді терең зерттеуге мүмкіндік береді.