Кіріспе
Венгриялық кино өндіруші Габриэль Паскаль (шын аты Габор Лехел; 4 маусым 1894 – 6 шілде 1954) – ең танымал фильмдері Ұлыбританияда түсірілген венгриялық кино өндіруші және режиссер. Паскаль Джордж Бернард Шоудың пьесаларын экранға сәтті шығарған алғашқы кино өндіруші болды. Оның ең табысты туындысы – "Пигмалион" (1938) фильмі, осы фильм үшін Паскаль өндіруші ретінде «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Шоу пьесаларының кейінгі бейімделулеріне «Майор Барбара» (1941), «Цезарь мен Клеопатра» (1945) және «Андрокл мен арыстан» (1952) кірді.
Gabriel Pascal (born Gábor Lehel; 4 June 1894 – 6 July 1954) was a Hungarian film producer and director whose best known films were made in the United Kingdom. Pascal was the first film producer to successfully bring the plays of George Bernard Shaw to the screen. His most successful production was Pygmalion (1938), for which Pascal received an Academy Award nomination as its producer. Later adaptations of Shaw plays included Major Barbara (1941), Caesar and Cleopatra (1945) and Androcles and the Lion (1952).
Ерте мансап
Жас кезінде Паскаль Венгрияда жылқы бағып жұмыс істеді. Күн сайын жылқыларын орман арқылы өзенге жетелеп, Паскаль Венгрия далаларында жалаңаш, ердің үстінде отырып атқа отыруды әдетке айналдырды. Бір күні ол кездейсоқ түрде түсірілім алаңында, ашық ауада жалаңаш күйінде пайда болып, көзге түсті. Фильмнің режиссері оны камераға түсіру үшін сол күйінде қайталап мінуді сұрады, сонымен ол топқа қосылды. Көп ұзамай ол өзінің фильмдерін түсіре бастады. Паскальдің тағы бір маңызды кездесуі Жерорта теңізінің жағалауында болды. Одан әлдеқайда үлкен Жорж Бернард Шоу теңізде жалаңаш жүзіп, белдікке ілінген болатын. Олар сөйлесіп, Шоу жағада тұрған жас Паскальге киімдерін шешіп, суға түсуге батылдады. Паскальдің дереу келісіміне Шоу әсерленді, осылай олардың достығы басталды. Шоу Паскальдің өнерге деген жастық құлшынысын және батылдығын бағалап, бір күні ақшасы болмағанда оны қонаққа шақырды. Бұл кездейсоқ кездесу Паскальдің болашақ мансабында шешуші рөл атқарды. Паскаль өзінің продюсерлік карьерасын Италияда үнсіз фильмдер түсіруден бастады, олар Берлиндегі UFA студиясы арқылы Германияға таратылды. Оның режиссерлік дебюті – "Populi Morituri" фильмі болды, онда ол басты рөлді де ойнады. Кейін ол Германияда комедиялар түсірді.
Мехер Баба және Үндістан
1934 жылы Голливудқа сапар барысында Паскальге парфюмер өндірушінің әйелі, принцесса Норина Матчабелли Мехер Бабаның іліміне негізделген киножоба туралы хабарласты. Паскаль бұл жобаға қатты қызығушылық танытып, жазушылар Хай Крафт пен Карл Фоллмёльерді сценарийді дамытуға шақырды, тіпті жобаны Мехер Бабамен одан әрі талқылау үшін Үндістанға сапар жасады. Бірақ Паскаль Үндістанға келген кезде Мехер Баба фильмді аяқтауға асықпағандай көрінді, оны кейінге қалдыруға болатынын айтты. Ол Паскальді өзімен бірге Үндістанды аралауға шақырды. Көптеген қарапайым адамдар мұндай ұсыныстан бас тартқан болар еді, бірақ Паскаль шығыс аскетінің қатал өміріне белсенді түрде бейімделіп, тіпті батыс киімдерін шығыс киімдеріне ауыстырды. Ол Мехер Бабаға жақын болды және өмірінің соңына дейін онымен хат алмасып тұрды. Мехер Баба Паскальді "Феникс" деп, кейде "Қара пантера" деп атады. Паскаль өмірінің соңына дейін ұстазы Мехер Бабамен тығыз хат алмасып тұрды; ол онымен соңғы рет 1952 жылы Нью-Йорктің Скарсдейл қаласында кездесті. Тіпті соңғы кездесуінде де олар Мехер Бабаға арналған Паскаль жоспарлаған фильмдерді талқылады. Ричард Аттенбороның "Ганди" фильмінен отыз жыл бұрын Паскаль Үндістанның премьер-министрі Джавахарлал Нерумен Гандидің өмірінен фильм түсіру туралы жазбаша келісімге келді.
Шоумен ынтымақтастық
Паскаль Үндістаннан АҚШ-қа кемемен қайтып келді, ақшасыз бірақ жігеріңді жоймады. Ол Сан-Францискоға қонды, онда не істеу керегін анықтау үшін біраз уақыт өткізді. Ол бірнеше жыл бұрын танысқан драматург Джордж Бернард Шоуға жүгінуге шешім қабылдады. Сол кездесуде Шоу жас Паскальдің өнер мен киноға деген құштарлығына тәнті болғандықтан, оған толық ақшасы болмағанда келіп тұруын айтқан еді. Паскаль Шоуды іздеді, алдымен Нью-Йоркке пойыздың дәретханасында жасырынып барды, содан кейін теңіз капитанын Англияға дейін апаруға көндірді. Ол Шоуды өзінің пьесаларына құқық беруге көндірді, бастапқыда «Пигмалионды» (1938) фильм түрінде шығарды. Фильм халықаралық деңгейде үлкен жетістікке ие болды, сыншылар да, көрермендер де жоғары бағалады. Паскаль Шоуды «Пигмалионды» мюзиклге айналдыруға көндіруге тырысты, бірақ ашуланған Шоу бұрын «Шоколадты сарбаз» (Шоудың «Қару және адам» пьесасы негізінде) операеттасымен болған жаман тәжірибесіне байланысты оған тыйым салды. Паскаль Шоуды сценарийлерін киноға бейімдеуге көндірген жалғыз адам болды, ол Шоудан ешкімге қол жеткізе алмаған жеңілдіктер алды. Паскаль «Пигмалион» үшін (кейіннен Лернер мен Лоуэ «My Fair Lady» мюзиклінде қолданған) «Испаниядағы жаңбыр көбінесе жазықта жауады» деген фразаны ойлап тапты. Шоу Паскальды гений деп атап, осы фразаны сценарийге қосты. 1938 жылы «Time» журналы Паскальді Адольф Гитлер мен Рим папасымен бірге әлемдегі ең танымал адамдардың бірі деп жариялады. Ол «Пигмалионнан» (1941) кейін «Майор Барбара» (1941) фильмін өндірді және режиссерлік жасады. «Майор Барбара» нацистердің әуе шабуылы кезінде Лондонда түсірілді. Әуе шабуылы кезінде актерлар мен түсірілім тобы бомбадан сақтану үшін бомбалау орындарына тығылып отыруға мәжбүр болды. Паскаль түсірілімді тоқтатпады, фильм жоспарланған мерзімде аяқталды. Паскаль көбірек шығындарға баруды ұнатты: Шоу пьесасы бойынша түсірілген келесі фильмі «Цезарь мен Клеопатра» (1945) сол кездегі ең қымбат британдық фильм болды. Бұл фильм қаржылық және сындық тұрғыдан сәтсіз аяқталды. Паскаль фильмге дұрыс түс беру үшін Мысырдан құм әкелуді талап етті. Осы кезеңде Шоумен жұмыс істеу қиынға соқты. «Пигмалионның» сахнадан экранға ауысқанда қысқартылған нұсқасынан кейін драматург өзінің пьесаларын қысқартуға көбірек қарсылық көрсетті. Шоу осы кезеңде Паскальді мақтауға көшті. 1946 жылы ол былай деп жазды: Паскаль «Андрокл мен арыстанды» (1952) өндірді, бірақ сол кезде ол қатерлі ісіктен зардап шегіп жатты.
Pascal produced Androcles and the Lion (1952), but by this time he was suffering from cancer.
Өлім
1954 жылдың шілдесінде Паскаль қатерлі ісіктен қайтыс болды.