Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоршаған орта Канададағы федералды және провинциялық деңгейдегі министрліктердің қарауында, қазіргі уақыттағы ең жоғары мемлекеттік лауазымды қоршаған ортаны қорғау жөніндегі министр – Стивен Гилбо. Канаданың кең аумағы мен жағалау жолағы кез келген климаттық өзгерістерге өте сезімтал, сондықтан елдегі кез келген қазіргі климаттық өзгерістер ұлттық мәселе болып табылады. Адамның әрекетінен туындаған және осы ортаға әсер ететін факторлардың ішінде, Канада экономикасын қолдайтын мұнай және газ өндіру, кен өндіру, орман шаруашылығы және балық аулау сияқты салалардың үлкен әсері бар. 1990 мен 2015 жылдар аралығында Канададағы парниктік газдар эмиссиясының артуына негізінен кен өндіру, мұнай және газ өндіру мен тасымалдаудан шығатын эмиссияның көбеюі себеп болды. 2011 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Канаданың қоршаған ортасын әлемдегі ең жақсы деп таныды. ХХ және ХХІ ғасырлардағы климаттың өзгеруін жеңілдету үшін бірнеше мемлекеттік бағдарламалар жасалды, мысалы, «Бір тонналық шақыру». 2005 жылдың соңында Канада Монреаль қаласында (Квебек провинциясы) Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттық өзгерістер жөніндегі конференциясын қабылдады. Канадада жүздеген экологиялық ұйым құрылды.
The environment is the subject of ministries at the federal and provincial level in Canada, with the current highest environmental government official being the national Minister of the Environment Steven Guilbeault. Canada's large landmass and coastline make it very susceptible to any climate changes, so any contemporary changes of climate in the country are of national concern. Of the factors caused by human intervention that can affect this environment, activities that sustain the economy of Canada such as oil and gas extraction, mining, forestry and fishing are influential. The increase in greenhouse gas emissions in Canada between 1990 and 2015 was mainly due to larger emissions from mining, oil, and gas extraction and transport. In 2011 United Nations said Canada's environment was the best in the world. Several governmental programs have been created to mitigate 20th and 21st century climate change, such as the One Tonne Challenge. In late 2005 Canada hosted the United Nations Climate Change Conference in Montreal, Quebec. Hundreds of environmental organizations have been founded in Canada.
Экологиялық саяси билік
2019 жылдың 21 қазанында Канадада Федералды сайлау өтті, нәтижесінде Канада Либералдық партиясы (КЛП) 157 депутатпен азшылық үкімет құруға қол жеткізді. Билік тепе-теңдігін Канаданың Консервативтік партиясы (ККП) 121 депутатпен, Квебек блогы (КБ) 32 депутатпен және Жаңа демократиялық партия (ЖДП) 24 депутатпен ұстайды. Канададағы үкімет заң қабылдау үшін кем дегенде 170 депутатты қажет етеді, сондықтан КЛП-ге қоршаған ортаны қорғау заңдарын қабылдау үшін жоғарыда аталған партиялардың кем дегенде біреуінің қолдауы қажет болады. 2019 жылғы партиялық бағдарламаларға сүйене отырып, бірнеше саяси нәтижелер мүмкін. КЛП-нің көміртегі салығын сақтау мүмкіндігі бар, өйткені ЖДП және КБ оның бір түрін қолдайды. Сонымен қатар, бір рет қолданылатын пластиктерге тыйым салу, орманды қайта өсіру жоспарын жасау және Канаданың кейбір құрлықтары мен мұхиттарын ресми түрде қорғауды КЛП және ЖДП де қолдайды. Сондай-ақ, КЛП, ЖДП және КБ табиғи отынға берілетін субсидияларды тоқтату туралы уәдені қолдайды. Барлық партиялар 2016 жылғы Париж климаттық келісіміне бейілді екенін мәлімдесе де, құбыржол жоспарлары күшінде қалады, себебі КЛП және ККП кейбір құбыржолдарды қолдайды (Британдық Колумбиядағы СЖЖ жобасына қатысты ЖДП-нің ұстанымы нақты емес). 2021 жылы COP26 кезінде өткізілген сауалнама бойынша канадалықтардың 25%-ы климаттың өзгеруіне қатысты халықаралық конференциялар климаттың өзгеруімен күресуге пайдалы деп санайды.
On October 21, 2019 Canada held a Federal election which resulted in the Liberal Party of Canada (LPC) being able to form a minority government with 157 deputies. The balance of power is held by the Conservative Party of Canada (CPC) at 121 deputies, the Bloc Québécois (BQ) at 32 deputies, and the New Democratic Party (NDP) at 24 deputies. A government in Canada requires at least 170 deputies to pass legislation, therefore the LPC will need at least one of the above mentioned parties to pass environmental legislation. Based on the 2019 party platforms a few policy outcomes become possible. The LPC's carbon tax has a chance of remaining since both the NDP and the BQ support a version of it. Meanwhile, a ban on single use plastics, forming a reforestation plan and formally protecting some of Canada's land and oceans is supported by both the LPC and the NDP. Also, a promise to end fossil fuel subsidies is supported by the LPC, the NDP, and the BQ. While all parties have said that they were committed to the 2016 Paris Climate Agreement, pipeline plans remain because the LPC and the CPC both support some pipelines (with NDP ambiguity regarding an LNG project in British Columbia). In 2021, amid the COP26, a poll concluded that 25% of Canadians believed that international conferences on climate change were useful to fight climate change.
Қоршаған орта ландшафты
Канаданың экологиялық ландшафты 15 құрлықтық және 5 теңіздік экозона, 53 экопровинция, 194 экорегион және 1021 экорайон арқылы жіктеледі. Канадада орман аймақтары кең түрленеді (әсіресе Британдық Колумбия және Альбертада), және әлемдегі барлық орман жерлерінің 9% (347 миллион гектар) және әлемдегі бореальді орман жерлерінің 24% -ы осы елде орналасқан. Канадада сегіз орман аймағы бар: Акадия, Бореаль, Каролина (Жапырақты), Жағалау, Колумбия, Ұлы көлдер – Сент-Лоуренс, Таулы және Субальпілік. Ерекше жануарларға келсек, бобр 1975 жылы тері саудасындағы тарихи маңызы үшін Канаданың ресми символы болды. Сонымен қатар, Канада қазы, лось және ақ аюлары да ерекше жануарлар қатарына жатады.
The environmental landscape of Canada can be classified through its 15 terrestrial and 5 marine ecozones, 53 ecoprovinces, 194 ecoregions, and 1021 ecodistricts. Canada has a variety of forest regions (especially throughout British Columbia and Alberta), possessing 9% (347 million hectares) of the world's total forest land and 24% of the world's boreal forest land. There are eight forest regions in Canada: Acadian, Boreal, Carolinian (Deciduous), Coast, Columbia, Great Lakes St Lawrence, Montane, and Subalpine. In terms of iconic wildlife, the beaver became Canada's official emblem in 1975 for its historical significance in the fur trade. Other iconic wildlife include the Canada goose, the moose, and the polar bear.
Экологиялық білім беру
Білім беру – экологиялық жағдайды жақсартудың маңызды факторы. Сондықтан, Канадада адамдар қоршаған орта туралы көбірек білуге болатын түрлі орталықтар мен мекемелерді табу оңай. Мысалы, Онтарио Министрлігі оқушыларды мектепте ғана емес, сонымен қатар күнделікті өмірде де тұрақты болашақты құруға үйрететін бағдарлама әзірледі. Қоршаған ортаға қызығушылық танытқандар үшін осы салада білімін тереңдетуге және зерттеулер жүргізуге мүмкіндік беретін түрлі қауымдастықтар бар. Бұл мекеменің мақсаты – әртүрлі көзқарастардан толыққанды ақпарат беру. Канаданың Экологиялық мансап орталығы (ECO) Канададағы орта білімнен кейінгі экологиялық білім беруден бастап, Royal Roads Университетінен Экологиялық тәжірибелер бойынша бакалавр дәрежесін алуға дейін студенттерге көптеген бағдарламалар ұсынады, сондай-ақ ересектерге арналған сертификаттарды да ұсынады. Басты мақсаты – экологиялық салада кәсіби мамандарды даярлау. Тағы бір қауымдастық – Канаданың Экологиялық білім беру және коммуникация желісі (EECOM) – экологиялық оқу үшін құрылған желі.
Education is a key factor to improve the environmental situation. Therefore, in Canada is easy to find different centers and institutions in which people can learn more about the environment. For instance, the Ministry of Ontario has developed a program that consists of teaching students to create a sustainable future, not only at school but also in their daily life. There are different associations in which those who are interested in the environment can learn and go more deeply in this area. The aim of this institution is to provide more information from different perspectives. Environmental careers center of Canada (ECO) offers many different kinds of programs, from post secondary Environmental Education in Canada to undergraduates students who have also the possibility to study a bachelor's degree in Environmental Practices from Royal Roads University and propose certificates for adults as well. The main purpose is to create environmental professionals. Another association is The Canadian Network for Environmental Education and Communication (EECOM) is a network for environmental learning