Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пиза мен Генуя арасындағы теңіз шайқасы; Генуяның шешуші жеңісі.
Naval battle between Pisa and Genoa; decisive Genoan victory
Өмірбаян
13 ғасырда Генуя Республикасы Қырымдағы көптеген елді мекендерді бағындырды, сол жерде Генуялық Каффа колониясы құрылды. Палеологтар әулеті тұсында жаңарған Византия империясымен жасасқан одақ Генуяның байлығы мен күшін арттырды, сонымен бірге Венеция және Пиза саудасын кемсітті. Византия империясы Генуяға еркін сауда құқығының көп бөлігін берді. 1282 жылы Пиза Корсиканың саудасы мен басқаруын өз бақылауына алуға тырысты, сол кезде Синарка судьясы Синучелло Генуяға қарсы бүлік көтеріп, Пизадан қолдау сұрады. 1282 жылдың тамызында Генуя флотының бір бөлігі Арно өзенінің жанында Пиза саудасын блокадалады. Морозини подставы және оның лейтенанттары Уголино делла Герардеска мен Андреотто Сарацено басқарған пизалықтар бірігіп шықты. Архиепископ флотты баталағанда, оның архиепископтық таяғындағы күміс крест құлап кетті, бірақ пизалықтардың немқұрайдылығы салдарынан бұл жорасты ескермеді, олар жел болса, Құдайдың көмегіне мұқтаж емес екендерін мәлімдеді. Пиза флоты Генуяның бірінші қатарына қарсы ортағасырлық дәстүр бойынша тарандап, кемеге шабуылдап, қатарласып алға жылжыды. Генуяның Закария эскадрильясы пизалықтардың қанатына шабуыл жасап, жеңіс Генуяға шешілді. Пиза флоты дерлік жойылды, подставы тұтқындалды, ал Уголино бірнеше кемемен қашып кетті.
In the 13th century, the Republic of Genoa conquered numerous settlements in Crimea, where the Genoese colony of Caffa was established. The alliance with the restored Byzantine Empire under the Palaiologos dynasty increased the wealth and power of Genoa and simultaneously decreased Venetian and Pisan commerce. The Byzantine Empire had granted most of their free trading rights to Genoa. In 1282, Pisa tried to gain control of the commerce and administration of Corsica, when Sinucello, the judge of Cinarca, revolted against Genoa and asked for Pisan support. In August 1282, part of the Genoese fleet blockaded Pisan commerce near the River Arno. The Pisans, commanded by the Podestà Morosini and his lieutenants Ugolino della Gherardesca and Andreotto Saraceno, came out in a single body. While the Archbishop was blessing the fleet, the silver cross of his archiepiscopal staff fell off, but the omen was disregarded by the irreverence of the Pisans, who declared that if they had the wind they could do without divine help. The Pisan fleet advanced in line abreast to meet the first line of the Genoese, fighting according to the medieval custom of ramming and boarding. The victory was decided for Genoa by the squadron of Zaccaria, which fell on the flank of the Pisans. Their fleet was nearly annihilated, the Podestà was captured and Ugolino fled with a few vessels.
Салдары
Пизаға Флоренция мен Лукка да шабуыл жасады, және ол бұл апаттан ешқашан қалпына келе алмады. Екі жыл өткен соң Генуя қаланың теңізге шығу жолы болған Порто-Пизаноны басып алып, портын толықтырып қойды. Пиза енді Жерорта теңізіндегі маңызды теңіз күші және Тоскана аймағындағы күшті держава ретіндегі рөлін жоғалтты (кейіннен қанағаттандырылмай, 1406 жылы Флоренцияның басып алуына ұшырады). Одан кейін граф Уголино бірнеше ұлдары мен немерелерімен бірге аштықтан қайтыс болды, бұл оқиға Дантенің "Тозақ" поэмасының 33-шы кантосында суреттелген. Бұл шайқаста тұтқынға түскен танымал тұлғалардың бірі – Марко Полоның саяхаттары туралы "Иль Миллионе" атты еңбегін бірге жазған Рустикелло да Пиза болды.
Pisa was also attacked by Florence and Lucca, and it was never able to recover from the disaster. Two years later, Genoa took Porto Pisano, the city's access to the sea, and filled up the harbour. Pisa lost its role as a major Mediterranean naval power and a regional power of Tuscany (being overshadowed and finally conquered in 1406 by Florence). Count Ugolino was afterwards starved to death, along with several of his sons and grandsons, an event recounted in the 33rd canto of Dante's Inferno. One famous captive of the battle was Rustichello da Pisa, who co wrote Marco Polo's account of his travels, Il Milione.