Ұлыбританиядағы ұлттық табиғатты қорғау жүйесінің қалыптасуы

Кіріспе

Британдық идея ретінде ұлттық қорғауды басқару жүйесінің бастауын Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әлемді жақсырақ ету қажеттігіне байланысты туған сезімге дейін із баруға болады. Ғалым ботаник Артур Тансли ғылыми құндылығы мен сұлулығы негізінде ұйымдастырылған табиғатты қорғауды ұсынған еді. Ол 1935 жылы экожүйе тұжырымын алға тартқан, және табиғатты қорғауға қатысты маңызды бірқатар идеялар одан туындады. Соғыстан кейінгі жылдары ол «Экологиялық зерттеулер кеңесі» мен «Ұлттық жабайы табиғат қызметі» құрылатынына үміттенді. Осы тұрғыда, ұлттық стандарттар идеясы қорғауды басқаруға негізделген болуы мүмкін, Табиғатты қорғау кеңесінің (NCC) құрылуымен және оның 1977 жылы жарияланған мекендер мен түрлердің кең ауқымды зерттеуі – «Табиғатты қорғау туралы шолу» арқылы байланысты. Осы уақыттан бастап, қорғауды басқару жүйелерінің ортақ мақсаты адамдар мен адам емес жаратылыстар арасындағы экологиялық қақтығыстарды өзара бейімделу жүйесіне айналдыру екендігі туралы жалпы келісім қалыптасты. NCC ұлттық ресурсты басқару бойынша алғашқы нұсқауларында жердің сипаттамасы, басқару мақсаттары және басқару мақсаттарын практикалық тұрғыдан түсіндіруге арналған ережелі бөлімдері бар стандартты нысан келтірілген. Соңғы бөлімде күзетшілерге ең жақсы тәжірибелерді сақтауға көмектесу үшін жұмыс тізімдеріне басымдық берілді. Нұсқаулардың басты кемшілігі – жұмсалған күш пен ресурстардың құнын бағалауға арналған бизнес философиясының болмауы. Ұлыбританияның бірінші толыққанды қорғауды басқару жүйесі (CMS), мақсаттарды практикалық шаралармен байланыстырып, мониторинг нәтижелерінен кері байланыс алды. Ол Майк Александр (Скомер аралы ұлттық табиғи қорығының күзетшісі), Тим Рид (Бірлескен табиғатты қорғау комитетінің қызметкері) және Джеймс Перринс (Йорк университетінің экологиялық/IT саласының түлегі) төңірегінде қалыптасты. 1980 жылдардағы осы бастама Ұлыбританияның негізгі табиғатты қорғау агенттіктерінің CMS консорциумын құруына әкелді, ол басқару мақсаттарын жоспарланған операциялық шаралармен байланыстыратын реляциялық деректер базасын жасады. Толық ақпарат алу үшін CMS веб-сайтына кіріңіз. Деректер базасында барлық іс-шаралар, әсіресе өнімділік көрсеткіштеріне сәйкес мониторинг нәтижелері тіркелді. Жылдар бойы бағдарламалық жасақтама пайдаланушы интерфейсі жағынан айтарлықтай жақсарды, бірақ дерек моделі әлі де «Advanced Revelation» (Arev) бағдарламасымен жасалған бастапқы бағдарламадағыдай. NCC төрт елдік агенттіктермен алмастырылса да, Ұлыбританияда CMS-тің кеңінен қолданылуы тұрғысынан алғанда, MS Access-ке орнатылған қазіргі нұсқасы де-факто ұлттық қорғауды басқару жүйесі болып табылады. CMS қолданылуы кеңейе келе, ол пайдаланушылар арасындағы практикалық білім алмасу үшін дәлелдерге негізделген үздік тәжірибелердің кітапханасы ретінде пайдалануға бастайды.

As a British idea the concept of a national conservation management system may be traced to an upsurge of sentiment after the Second World War that the world should be made a better place. It was the botanist Arthur Tansley who pleaded for organised nature conservation on the double ground of scientific value and beauty. He had advanced the concept of the ecosystem in 1935, and a number of key ideas of relevance to nature conservation stem from this. In the immediate post war years, he hoped for an 'Ecological Research Council', and a 'National Wildlife Service'. In this context, the idea of national standards of conservation management can be traced to the formation of the Nature Conservancy Council (NCC), and its great survey of habitats and species, the Nature Conservation Review, published in 1977. From this time there was general agreement that the common purpose of conservation management systems was to transform situations of ecological confrontation between humans and non humans into a system of mutual accommodation. The NCC's first guidelines for managing its national resource was a pro forma to accommodate a description of the site, the goals of management, and a prescriptive section, in which the objectives of management were to be interpreted in a practical manner. Central to the latter section were lists of codified jobs to help wardens abide by best practice. The major shortcoming of the guidelines was the lack of a business philosophy to track value for the inputs of effort and resources. Britain's first proper conservation management system (CMS), which tied objectives to practical interventions with feedback from monitoring outcomes, coalesced around Mike Alexander (Warden of Skomer Island National Nature Reserve), Tim Read (staff member of the Joint Nature Conservation Committee) and James Perrins (an environmental/IT graduate of York University). This initiative in the 1980s led to the setting up of the CMS Consortium by the UK's main conservation agencies, which produced a relational database for linking management objectives with scheduled on site operational inputs. See the CMS website for more information. The database recorded all actions, particularly the results of monitoring against performance indicators. Over the years the software has improved greatly with respect to the user/screen interface, but the data model is still very much the same as in the original programme, which was produced with 'Advanced Revelation' (Arev). Although the NCC has been replaced by four country agencies, in terms of the widespread uptake of the CMS across the UK, the current version, mounted on MS Access, is now, de facto, a national conservation management system. As its use becomes more widespread CMS plans are beginning to function as an evidence based library of best practice for exchanging practical know how between users.