Кіріспе

1953 жылғы Ту туралы заң – Австралия Парламентінің Австралияның ресми Ұлттық Туын және Австралияның Қызыл Туын анықтайтын заңы.

Актінің сипаттамасы

Заңда Австралияның ұлттық туының және Австралияның қызыл туының (сонымен қатар Австралияның сауда туы деп те аталады) түстері мен құрылыс ерекшеліктері белгіленеді. 5 және 6-баптар генерал-губернаторға «Австралияның тулары мен белгілерін» тағайындау, жарлықтар шығару және туларды қолдану қағидаларын бекіту үшін заңдық құқықтар береді. 8-бапта заңның «жеке тұлғаның Ұлыбритания туын көтеру құқығына немесе мүмкіндігіне» әсер етпейтіні қамтамасыз етілген. Заңның бастапқы нұсқасында А кестесінде елеулі қателік болған. Орталық жұлдыздың сыртқы диаметрі тудың енінің үш сегізден білігі деп көрсетілген, ал шын мәнінде ол тудың енінің үш оннан білігін құрайды. 1954 жылы заңға түзетулер енгізіліп, бұл қателік жойылды.

1998 жылғы Туларды өзгерту туралы заң

1998 жылғы Туларды өзгерту туралы заң 1996 жылғы Австралия федералды сайлауынан кейін, республикалық қозғалыстың күшті болған кезеңінде қабылданды. Үкімет және оппозициялық партиялар бұл мәселені саяси бағдарламаларының маңызды бөлігі ретінде қарастырып, шешуге ниет білдірді. 1998 жылғы Туларды өзгерту туралы заң Тулар туралы заңның 3-тарауына толықтыру енгізіп, қазіргі Австралия Ұлттық туының тек Өкілдер палатасына сайлауға құқығы бар штаттар мен аумақтардың сайлаушыларының көпшілігі келісімімен ғана алмастырылуын бекітті. Заңды қолдаушылар оны "Австралия Ұлттық туын өзгерту рәсімін анықтауға жасалған алғашқы маңызды парламенттік қадам" және "оның қорғалуын қамтамасыз ету" ретінде насихаттады.

Парламент талқылауы

Өкілдер палатасында 1996 жылғы Туларды өзгерту туралы заң жобасын талқылау кезінде Рейд округінен сайланған депутат Лори Фергюсон заңнаманы қолдағанмен, "Заң жобасы референдум идеясын бекіткенімен, халықтан ұлттық әнұранға енгізілген өзгерістер бойынша кеңес алу сияқты тәсілмен кеңес алынатын болады, бірақ заң жобасының бір кемшілігі – ол өзгерістерді қарастыру үшін ұзақ мерзімді процедураны белгілемейді" деген алаңдаулық білдірді. Болашақ парламент бұл түзетуді жоюы немесе тіпті назарға алмауы мүмкін екенін айта келе, "теориялық тұрғыдан алғанда, бұл үміттерге лайықты емес, себебі жаңа үкімет оны кез келген уақытта өзгерте алады" деді.

Австралиялық туы туралы қоғамның ұсынысы

1998 жылғы түзетуден кейін Австралия Ту қоғамы 1953 жылғы Ту туралы заңды қарау үшін парламенттік комиссия құруды талап ететін азаматтардың петициясына жауап ретінде Ұлттық тіл, мереке және Ту туралы заң жобасын ұсынды. Ол Австралия Ұлттық Туы деп жариялап, 1900 жылғы Австралия Ұлттық Конституция Заңына (IMP) өзгерістер енгізуді ұсынады. Ұсынылған заңнамалық және конституциялық түзетулерге сәйкес, Ту туралы заң күшінде қалады және Австралия Ұлттық Туының құрылысын анықтайды, оның негізгі элементтері конституцияда сипатталады. Бұл, жобаның толық немесе ішінара қаралу процесіне қатысты халық егемендігі мәселесін шешеді. Аталған заң жобасы, жалпы сайлау құқығы негізінде қолданыстағы ту мен бір немесе бірнеше балама арасынан таңдау үшін дереу дауыс беруді көздейтін 3-тармақшаның (2) және (3) бөлімдеріндегі қазіргі заң ережелерінің конституциялықтығына қарсы айтылатын маңызды құқықтық пікірлерге сүйенеді. Төменгі қосқышта орналасқан элемент "ірі ақ Одақтастық жұлдызы" деп аталатындықтан, бұл танымал геральдикалық символдың қабырғаларының саны Австралия Федерациясының құрамына енетін мүшеліктер өзгерген кезде қалыпты заңнама арқылы өзгертілуі мүмкін, қазіргі талап бойынша өткізілетін референдумды қажет етпейді, бұл "аномалиялық және қымбат" кедергі ретінде сынға ұшыраған.