Кіріспе

1975 жылы Чадта Томбалбае үкіметін құлатқан төңкеріс астанасы Нджаменада зор қуанышпен қарсы алынды. Феликс Маллум жаңа Жоғарғы әскери кеңестің (Conseil Supérieur Militaire немесе CSM) төрағасы болды, және жаңа режимнің алғашқы күндері көптеген саяси тұтқындар босатылғандықтан мерекелік түрде тойланды. Оның үкіметіне солтүстік және шығыс Чадтан келген мұсылмандар көбірек қатысты, бірақ этникалық және аймақтық басымдық оңтүстік өңірлердің қолында қала берді.

Экономикалық саясат

Көп ұзамай оның орнын баскан үкімет Томбалбайдың көптеген жағымсыз саясатын кері қайтарды. Мысалы, CSM сыртқы құрғақшылықтан зардап шеккендерге көмек көрсетуді тең және тиімді етуге тырысты, салықтар мен мемлекеттік шығыстарды азайту сияқты көптеген экономикалық реформаларды әзірлеу жоспарларын жасады, сондай-ақ мақта өндірісін көтеру үшін қолданылған кейбір қатал шаралардан бас тартты.

Саяси бақылау және оппозиция

Реформаторлар да, білікті әкімшілер де емес, жаңа әскери басшылар Томбалбайды құлатып, қысқа ғана билік, заңдылық және халықтың қолдауын алғаннан кейін, оны ұзақ сақтай алмады. Көптеген қалалық чадтықтардың үміттері жаңа үкіметтің, тіпті кез келген үкіметтің мүмкіндігінен асып түсті. Сонымен қатар, жаңа басшылардың көпшілігі оңтүстік әскери офицерлері екені және олар өздерін жаңашыл емес, уақытша басқарушылар ретінде қарастырғаны, ал Томбалбайдың жақын достарының көбі жазаланбағаны көп ұзамай анық болды. Өкіметтік өкілеттігінің барлық кезеңі бойында CSM елорданың күшейіп келе жатқан радикалды кәсіби одақтарының, студенттердің және қала тұрғындарының қолдауын ала алмады. Үкімет Чад жұмысшыларының ұлттық одағын (Union Nationale de Travailleurs du Tchad немесе UNTT) тоқтатты және ереуілдерге тыйым салды, бірақ 1975 жылдан 1978 жылға дейін еңбек және қалалық наразылықтар жалғасты. CSM құрылған күнінің бірінші жылдығында Маллумға бірнеше жоғары лауазымды шенеуніктер мен көрермендерді жарақаттаған граната тасталды. Одан бір жыл өткен соң, 1977 жылдың наурыз айында CSM Н’Джаменадағы бірнеше әскери бөлімдерде болған қысқа мерзімді бүліктердің басшыларын дереу жазалап өлтірді.

Сыртқы қатынастар және күшейіп келе жатқан келіспеушіліктер

Алайда, Маллум үкіметінің негізгі кемшіліктері Франция, Ливия және ФРОЛИНАТ-пен байланыстарында ең анық байқалды. Офиске келген алғашқы айларда Маллум шығыстағы бірнеше көтерілісші топтарды жаңа үкіметке қосылуға көндірді. Солтүстікте, дерде (Oueddei Kichidemi) 1975 жылдың тамызында Ливиядан жер аударылып оралды. Бірақ оның ұлы Гукуни Уэддей оның немесе үкіметтің шақыруларына жауап беруден бас тартты және оппозицияда қалды. 1972 жылы Хиссен Хабре мен Гукунидің ФРОЛИНАТ-тағы солтүстік өкілдерін ұсыну үшін құрған Солтүстік Қарулы Күштерінің Командалық Кеңесі (Conseil de Commandement des Forces Armées du Nord немесе CCFAN), француз археологын босату мәселесі бойынша CSM-мен келіссөздер жүргізуден бас тартқаннан кейін, Франция көтерілісшілермен тікелей келісімдер жасауға кірісті. Маллум үкіметі бұл жағдайға наразылық білдіріп, 1975 жылдың соңында, Чадтың әскери жағдайы нашарлап бара жатқан кезде, 1500 француз әскерінің елден кетуін талап етті. 1976 және 1977 жылдары Ливия көтерілісшілерге бұрынғыдан гөрі әлдеқайда көп қару-жарақ пен логистикалық қолдау көрсеткендіктен, әскери күштердің тепе-теңдігі ФРОЛИНАТ пайдасына өзгерді. Файя Ларжо 1976 жылы екі рет қоршауға алынды, ал 1977 жылдың маусым айында Бардай CCFAN-ның бақылауына көшті.

Гүкуни мен Хабре

Ливиядағы белсенділіктің күрт өсуі Гүкуни мен Хабре арасындағы CCFAN ішіндегі билік күресін де ширықтырды. 1971 жылы Хабре Гүкунидің бүлікшілеріне қосылу үшін Томбалбай үкіметіндегі префект орынбасары лауазымын тастады. Гүкуни мен Хабре, екі түрлі және бәсекелесетін кланның амбициялық тубу басшылары, алдымен CCFAN-да, кейін бүкіл Чадта қатал қарсыластарға айналды. CCFAN-да ер адамдарды бөліп тұрған басты мәселелер Ливиямен қарым-қатынас және кешірілген кешендік мәселе болды. Хабре Аозу жолағындағы Ливияның барлық ниеттеріне күшпен қарсылық көрсетті және келісімшарт талаптарының көп бөлігі орындалғаннан кейін де француз кепілдісін ұстап тұруды жақтады. Гүкуни болса, басымдық Ливияның көмегі шешуші болатын CSM-мен қақтығысқа бағытталуы керек деп санды және кепілдікке алудың жеткілікті нәтиже бергенін айтты. Хабре 1976 жылы одан бөлініп, бірнеше жүз ізбасарымен Бата және Бильтин префектураларында күреске шықты, ал өзінің тобы үшін Солтүстік Қарулы Күштері (FAN) деген атауын сақтап қалды. Гүкуни мен оның ізбасарлары үстемдік танытты (CCFAN 1977 жылдың қаңтарында француз билігіне кепілдікті қайтарды). 1977 жылы CSM-нің әскери жағдайы нашарлаған сайын, Маллумның көтерілісші топтар мен басшыларға жасаған саяси ұсыныстары одан да икемді бола бастады. Қыркүйекте Маллум мен Хабре Хартумда ресми одақ туралы келіссөздерді бастау үшін кездесті. Олардың күш-жігері нәтижесінде мұқият жасалған келісім, 1978 жылдың тамызында Ұлттық Біріккен Үкіметтің негізін құраған Негізгі Хартия жасалды. Маллум жаңа үкіметтің президенті болып тағайындалды, ал Хабре премьер-министр ретінде колониялық егемендіктен кейінгі үкіметте атқарушы лауазымға ие болған алғашқы маңызды көтерілісші болды. Хабренің Нджаменада билікке келуі Гүкуни мен басқа көтерілісші басшыларға үкімет 1978 жылы майдандағы сәтсіздіктерден кейін келіссөздерге шынайы дайын екенін көрсету үшін жасалды. Ақпан айында Файя Ларжо Фролинаттың бақылауына көшті, соның салдарынан елдің шамамен жартысы қолдан шықты. Содан кейін Маллум Ливияның оңтүстігіндегі Сабхаға атысты тоқтату туралы келіссөздер жүргізу үшін ұшып барды, бірақ наурыз айында келісімге қол қойылған кезде де Фролинаттың ұстанымы қатаңдады. Гүкуни үш азат ету армиясының барлығының өзінің басшылығымен жаңа Халықтық Қарулы Күштерге (Forces Armées Populaires немесе FAP) біріккенін және олардың мақсаты "Франция 1960 жылдың 11 тамызынан бастап Чадқа таңған диктаторлық неоколониалды режимді" құлату болып қалатынын мәлімдеді. FAP астанаға қарай жылжуын жалғастырды, бірақ Ати маңында француз әскери күштерімен және Чад Қарулы Күштерінің бөлімшелерімен (Forces Armées Tchadiennes немесе FAT) болған ірі шайқастарда тоқтатылды. Маллум Фролинат басшылығының талаптарын жұмсартатынына немесе мүмкін қайтадан бөлінетініне үміттенді.