Кіріспе

Жаңа собор (Neuer Dom), сонымен қатар Таза Концепция соборы (Mariä Empfängnis Dom; Mariendom) деп те аталады, ол Австрияның Линц қаласында орналасқан Рим-католик соборы. Неоготикалық шіркеу – Австриядағы ең үлкен, бірақ ең биік емес шіркеу.

Тарих

Құрылыс жоспарларын 1855 жылы епископ Франц Йозеф Рудигьер бастады. Бірінші тас 1862 жылдың 1 мамырында Антон Брукнердің «Preiset den Herrn» мерекелік кантатасы орындалған кезде салтанатты түрде қаланды. 1924 жылы епископ Йоханнес Мария Гфелльнер аяқталған ғимаратты Таза ұғым кафедралық соборы ретінде киеледі. Кельн архиепископтығының бас құрылысшысы Винченц Штац салған жобалар француздық жоғары готика стилінде жасалған. 20 000 адамға арналған бұл собор Австриядағы ең үлкен (ұзындығы 130 метр, ал жер ауданы 5170 шаршы метр) шіркеу, бірақ ең биігі емес. Бастапқыда жоспарланған биік шпильге рұқсат берілмеді, себебі сол кезде Австрия-Мажарстанда Венадағы Сент-Стефан соборының оңтүстік мұнарасынан биік ешбір ғимаратқа рұқсат етілмеген. 134,6 метр биіктіктегі Жаңа собор Вена соборынан екі метрге төмен. Собордың әсем әйнек терезелері ерекше көзге түседі. Ең танымал – Линц терезесі, ол Линц қаласының тарихын бейнелейді. Терезелерде собор құрылысына қаржы жұмсаған демеушілердің портреттері де бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әсіресе собордың оңтүстік жағындағы бірнеше терезелер зақымданды. Бұрынғы терезелерді қалпына келтірудің орнына, олардың орнына заманауи өнерді көрсететін жаңа терезелер қойылды. Сондай-ақ, шіркеудің жерлеу қуысында орналасқан тума сахнасы, оның мүсіндерін С. Остерридер жасаған, епископ Рудигиердің регалиясы және 1968 жылы даниялық танымал орган жасаушы Маркуссен & Сон компаниясы жасаған үлкен орган («Рудигиер органы») да назар аударуға лайық.

Саясат

2006 жылдың қазан айында Католик шіркеуі Жаңа собордағы Энгельберт Доллфуссқа арналған ескерткіштік ағаш кескініне плакет қосты, бұл ÖVP партиясында қызу пікірталас тудырды. Плакетте шіркеу, Австрия Католик епископтары конференциясының шешімімен, бастапқы кескінен өзін алшақтатқанын және болашақта партиялық саясаттан бас тартатынын жариялады. 1933 жылы Австрия канцлерінің міндетін атқарушы Доллфусс ресми бұзушылықтарға сілтеме жасап парламентті таратып жіберді. Бұл Австрия Азамат соғысына және диктатура орнауына әкеп соқты.

Қоңыраулар

Соборда мұнарада орналасқан, 2 деңгейге ілінген жеті айналмалы қоңырау бар. Олардың барлығы 1901 жылы Антон Гэгг құйған. Төменгі деңгейде "Иммакулата" деп аталатын ең үлкен қоңырау немесе борд бар, оның салмағы 8 тонна, ал жоғарғы деңгейде қалған қоңыраулар орналасқан. Бұрын борд басқа қоңыраулармен бірге жоғарғы қабатта ілінген, бірақ қоңырау жүйесі аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң, мұнараның тым көп дірілдеуіне байланысты оны бір қабатқа төмендетуге тура келді. Ең үлкен 3 қоңырау сонымен қатар сағат қоңыраулары ретінде де қолданылады; Питер әр жарым сағат сайын соғып тұрады, ал Иосиф және бордтон "Иммакулата" толық сағаттың санына сай кезегімен соғып тұрады. Австрияда қоңыраулар әрқашан үлкенінен кішісіне қарай нөмірленеді, 1-қоңырау әрқашан тенор немесе борд болып табылады. № Фамилия құю жылы Шеберхана Өлшемдері Номиналды деңгей1Иммакулата1901Антон Гэгг, Линц8,120 кгf0 Төменгі2Иосиф3,930 кгa 0Жоғарғы3Питер2,370 кгc1 4Пильгер1,640 кгd1 5Агнес940 кгf1 6Максимилиан480 кгa 17Михаэль290 кгc2