Кіріспе

Өнер социологиясы – өнер мен эстетиканың қоғамдық өлшемдерін зерттейтін социологияның бір саласы. Тарих бойында өнер социологиясын зерттеу – өнердің әлеуметтік тарихын зерттеу, түрлі қоғамдардың белгілі бір суретшілердің қалыптасуына қалай әсер еткенін қарастыру. Өнер социологиясының көрнекті ғалымдары: Пьер Бурдье, Вера Золберг, Говард С. Беккер, Арнольд Хаузер және Харрисон Уайт.

Қадамдар

1970 жылы жарық көрген «Мағына және көркемдік: өнер әлеуметтануына қарай» атты кітабында Ханна Дейнхард бір тұжырымды ұсынады: «Өнер әлеуметтануының бастапқы сұрағы – мынау: белгілі бір уақыт пен қоғамдағы адам қызметінің нәтижесі ретінде туындаған, сол уақытқа, қоғамға немесе белгілі бір мақсатқа арналған өнер туындылары қалай өз уақытынан асып, басқа дәуірлер мен қоғамдарда мәнді және көркемдік құндылыққа ие болып көрінеді? Олар міндетті түрде «өнер туындылары» ретінде жасалмаған болса да, мұның себебі неде? Екінші жағынан, оларды жасаған дәуір мен қоғам туындыларда қалай көрініс табады?» Басқа көзқарастар өнер туындыларының жасалуына әлеуметтік және экономикалық жағдайлардың ықпалын қарастырады, бұл соңғы онжылдықтарда өнер тарихындағы маңызды зерттеулердің бірі болып табылады. Мысалы, зерттеулер суретшілердің жынысы мен ұлтының мұражай көрмелеріне қосылуына және оқулықтарға енгізілуіне қатысты рөлін қарастырды. Өнерді қолдаушылар мен тұтынушылардың, сондай-ақ суретшілердің өзінің рөлі де зерттелді. Өнер коллекцияларының және коллекционерлердің географиялық орналасуының өнер әлемінде коллекционерлердің беделі мен танымалдылығына әсер ететіні анықталды. Сонымен қатар, өнерді жинау тарихына және туындылардың жасалуы мен қазіргі орналасқан жері арасындағы кезеңге қызығушылық артып келеді, бұл қарапайым тарихи мәліметтермен шектелмейді. Жақындағы зерттеулерде суретшінің беделіне көрмелердегі басқа суретшілермен байланысының әсерін анықтау үшін әлеуметтік желілерді талдау сияқты жаңа әдістер қолданылуда.