Кіріспе

Жедел гистологиялық кесу процедурасы

Тоңазытылған кесу процедурасы – бұл патологиялық зертханада үлгіні жылдам микроскопиялық талдау үшін жүргізілетін процедура. Ол көбінесе онкологиялық хирургияда қолданылады. Бұл процедураның техникалық атауы – криосекция. Тоңазытылған тіндердің жұқа бөліктерін суықтап кесетін микротомдық құрылғы – криотома деп аталады. Тоңазытылған кесіндіден алынған препараттардың сапасы формалинде бекітілген, парафинге сіңдірілген тіндерді өңдеуге қарағанда төмен болады. Көптеген жағдайларда диагноз қою мүмкін болғанымен, дәлірек диагноз қою үшін көптеген жағдайларда тіндерді бекіту және өңдеу әдісі артықшылыққа ие. Операция кезіндегі консультация – патологтың барлық араласуын қамтитын атау, ол тоңазытылған кесінді ғана емес, сонымен қатар үлгінің жалпы бағалауын, үлгіде алынған цитологиялық препараттарды тексеруді (мысалы, тамшылы басылымдар), және арнайы зерттеулер үшін үлгіні бөліп алуды (мысалы, молекулалық патология әдістері, ағын цитометриясы) қамтиды. Патологтың берген баяндамасы көбінесе "қатерсіз" немесе "қатерлі" диагнозымен шектеледі және операция жасап жатқан хирургқа интерком арқылы жеткізіледі. Бұрын расталған қатерлі ісікке операция жасағанда, патологтың басты мақсаты – хирургқа резекция шегінде қалдық қатерлі ісік бар-жоқ екенін хабарлау. Өңдеу әдісі әдетте «нанды кесу» техникасымен жүргізіледі. Бірақ шекаралық бақылау хирургиясы (CCPDMA) тіндерді кесу және орналастырудың әртүрлі әдістерін қолдана отырып, соның ішінде Мохс хирургиясы арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін.

Тарих

Қазіргі медициналық зертханаларда қолданылатын мұздатылған кесу процедурасы 1905 жылы доктор Луис Б. Вильсонның сипаттамасына негізделген. Вильсон бұл техниканы доктор Уильям Мейоның өтініші бойынша, бұрынғы есептерден дамытқан. Мейо хирург және Мейо клиникасының негізін қалаушылардың бірі болған. Доктор Томас С. Каллен Балтимордағы Джонс Хопкинс ауруханасында да мұздатылған кесуді қолданған, бірақ тек формалинмен бекіткеннен кейін. Ал патолог доктор Уильям Велч, сондай-ақ Хопкинсте, Калленнің процедурасымен тәжірибе жасаған, бірақ бұл клиникалық нәтижелерге әкелмеген. Сондықтан, Вильсонға осы процедураны шынайы түрде дамытқан адам деп есеп береді (Gal & Cagle, 2005).

Қолданылуы

Мұздатылған кесінді процедурасының басты қолданысы – операция кезінде тіндерді зерттеу. Мұның себептері әртүрлі болуы мүмкін. Мосс хирургиясында бұл хирургиялық материалдың шетін уақтылы бақылаудың оңай әдісі. Егер ісік метастаздаған сияқты болса, оның табиғатын анықтау үшін криосекцияға жіберіледі. Бұл хирургқа операцияны жалғастырудың мағынасы бар-жоғын шешуға көмектеседі. Әдетте, күшті хирургиялық араласу науқасты емдеу мүмкіндігі болғанда ғана жасалады. Егер ісік метастаздаған болса, хирургия көбінесе емдемейді, сондықтан хирург консервативті хирургияны немесе мүлдем резекция жасамайды. Ісік кесілгенімен, резекция шегі ісіксіз екені белгісіз болса, операция кезінде консультация сұралып, таза шеттерді алу үшін қосымша резекция жасау қажеттігі бағаланады. Сентинelдік лимфа түйіні процедурасында, ісік тіні бар сентинelдік түйін одан әрі лимфа түйіндерін кесуді қажет етеді, ал қалыпты түйін мұндай процедурадан аулақ болады. Егер операция диагностикалық болса, зақымдануды жылдам зерттеу науқастың симптомдарының себебін анықтауға көмектеседі. Алайда, патологтың мұздатылған кесінділердің нашар техникалық сапасымен шектелетінін ескеру қажет. Операция кезінде соңғы диагноз сирек қойылады. Криосекция кейде дәстүрлі гистологияда жоғалып кеткен заттарды, мысалы, липидтерді анықтау үшін қолданылады. Сондай-ақ, формалинмен жасырылған кейбір антигендерді анықтауға да болады. Криостаттар 1 кг-нан аспайтын кішкентай портативті құрылымнан бастап, үлкен стационарлық құрылымдарға дейін болады. Тіпті толық гистологиялық зертхананы бір портативті қорапқа сыйдыруға болады, бұл мұздатылған кесінді гистологиясын дамытылмаған медицинада қолдануға мүмкіндік береді.

Диагноздың дәлдігі

2016 жылы жарияланған Кохрейн жүйелі шолуы жұмыртқалық бездегі күдікті ісіктерге байланысты операция жасаған әйелдерде мұздатылған тіндердің диагностикалық дәлдігін бағалаған барлық зерттеулерді талдады. Шолудың қорытындысы бойынша, егер мұздатылған тіндерде ісік қатерлі немесе қатерсіз деп анықталса, диагноздың дәлдігі жоғары болды, бұл кейіннен жүргізілген биопсиямен расталды. Алайда, мұздатылған тіндердегі диагноз шекаралық ісік болған жағдайда, онда диагноздың дұрыстығы төмендеді, яғни қатерлі ісік болуы немесе болмауы анықталмады. Шолу авторлары мұндай жағдайларда хирургтар осы әйелдер тобына алғашқы операция кезінде қосымша хирургиялық араласу жасауға мүмкіндігі бар екенін ұсынады, себебі осы әйелдердің әр бесінен біреуі кейіннен қатерлі ісікке шалдыққан.

Ультракриотомалық

Ультракриотом криотомаға өте ұқсас құрылғы, ол өте жіңішке тінді блоктарды кесе алады, ал осы тінді трансмиссиялық электронды микроскопия арқылы қарауға болады. Ультракриотомның кесу қалыңдығы шамамен ондаған нанометрді құрайды. Тінді қатайтусыз ультрақұрылымдық қасиеттерін зерттеуге болады, сондықтан молекулалар жақсы сақталады.