Шотланд ақыны және тарихшысы Александр Ниссбеттің өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Шотланд заңгері және ежелгі нәрселерді зерттеуші Александр Нисбет (23 наурыз 1657 ж. крещение алған; 7 желтоқсан 1725 ж. қайтыс болған) – шотланд заңгері және антиквары. Ол Ұлыбританиядағы ең толық және авторитетті деп есептелетін геральдика саласындағы еңбектерімен танымал.

Өмір

Нисбет Эдинбургте Адам Нисбет WS және оның әйелі Джанеттің он баласының үшіншісі, Александр Айкенхед WS-тің жалғыз қызы болып дүниеге келді. Адам, кейіннен Александр, Бервикширдегі Нисбеттің ежелгі Нисбет әулетінің басшылары болды; алайда, әулет азамат соғысында король Чарльзды ынтамен қолдағандықтан, көп ұзамай байлығының көп бөлігін жоғалтып, ата-бабаларының иелігін сатуға мәжбүр болды. "Қосымша фигуралар мен каденция белгілері туралы" еңбегінде Нисбет: «Мен ерте жасымнан геральдиканы зерттеуге бейімділік таныттым, бала кезімде оның суреттерін таңғалып қарап, олардың аттары мен мағынасын білуді жиі тіледім» дейді. Нисбет 1675 жылы Эдинбург университетіне қабылданды, онда философияны оқыды. 1682 жылы бітіргеннен кейін, ол бірнеше жыл заңгер болып жұмыс істеді, бірақ кейін тарихи және геральдикалық зерттеулеріне толық уақытын арнау үшін осы қызметтен бас тартты. Одан кейін ол ұстаз болып, ақсүйектердің әртүрлі өкілдеріне, соның ішінде Карнворат графына сабақ берді. 18 ғасырдың басында ол геральдика бойынша жан-жақты трактат жазуға кірісті. Бастапқыда ол жазылу арқылы қаржыландыруды көздеді, бірақ бұл жеткілікті қаражат әкелмейтінін түсініп, шотланд Парламентінен көмек сұрады. Парламент оған 248 фунт стерлинг 6 шиллинг 8 пенни уәде бергенмен, бұл уәде орындалмады, ал Одақ туралы заңның қабылдануы парламенттен одан әрі көмек алу мүмкіндігін жойды. Нисбеттің «Геральдика жүйесі» 1722 жылы, ол алғаш рет еңбегін жазуға кіріскеннен кейін жиырма жылдан астам уақыт өткен соң жарық көрді. Ол үш жылдан кейін, көптеген жағдайда кедейлікте қайтыс болды және Грейфриарс шіркеуінің Нисбет мазарында жерленді, бірақ дәл орны қазір белгісіз. Оның замандасы Джордж Кроуфорд оның туралы: «Ол мен таныған кез келген адамнан гөрі көп досы және азырақ жауы бар лайықты, қарапайым джентльмен еді» деп жазды. 1934 жылы оның туысы Роберт Канцлер Несбит Джон Бьюкенге Грейфриарста естелік тақтай ашуды ұйымдастырды, оны бүгінге дейін көруге болады. Нисбет ешқашан үйленбеді, сондықтан сол Нисбет әулетінің тікелей ұрпақтары оның өлімімен аяқталды. Бас әулет 1995 жылы алыс туысы Роберт Энтони Эллис Несбит пайдасына қайта жаңартылды.

Nisbet was born in Edinburgh, the third of ten children of Adam Nisbet WS and his wife Janet, only daughter of Alexander Aikenhead WS. Adam, and later Alexander, were chiefs of the ancient Nisbet family, of Nisbet in Berwickshire; however, the family had recently lost much of their wealth due to their zealous support of King Charles in the civil war, and had been forced to sell their ancestral estate. In his Essay on Additional Figures and Marks of Cadency, Nisbet remarks that he "had a very early inclination to the study of herauldry, and when a boy looked on its figures with wonder, and often wish'd to know their names and signification." Nisbet matriculated at the University of Edinburgh in 1675, where he studied philosophy. After graduating in 1682, he was employed as a solicitor for a number of years before giving it up in order to devote his full time to his historical and heraldic studies. He later became a teacher, instructing various members of the nobility, including the Earl of Carnwrath. Around the turn of the 18th century he set out to create a comprehensive treatise on heraldry. He initially intended to obtain funding via subscription, but finding that this would not produce enough money, he appealed to the Scottish Parliament for help. Though they promised him £248 6s 8d, this was never delivered, and the passing of the Act of Union put paid to any chance of further parliamentary assistance. Nisbet's System of Heraldry was finally published in 1722, over twenty years after he had first set out to write the work. He died three years later, likely in poverty, and was buried close to the Nisbet Tomb in Greyfriars Kirk, though the exact location is now lost. His contemporary George Crawford wrote of him: "he was a worthy, modest gentleman, who had as many friends and as few enemies as any man I have known." In 1934 his kinsman Robert Chancellor Nesbitt arranged for John Buchan to unveil a memorial plaque in Greyfriars, which can still be seen today. Nisbet never married, and as such, the linear line of the Nisbets of that Ilk ended upon his death. The chiefly line was reestablished in 1995, in the favour of distant cousin Robert Anthony Ellis Nesbitt.

Жарияланымдар

Қосымша сандар мен каденция белгілері туралы эссе. Осы және басқа елдердегі ұрпақтарды ажыратудың ежелгі және қазіргі тәжірибесін көрсетеді. Бұл бөлімде бұрын жарық көрген еңбектердің бәрінен де толық және нақты жазылған. (1702) Қару-жарақтардың ежелгі және қазіргі қолданылуы туралы эссені басып шығару туралы ұсыныстар. (1718?) Қару-жарақтардың ежелгі және қазіргі қолданылуы туралы эссе; олардың шығу тегі, анықтамасы және түрлеріне бөлінуі көрсетілген. Көптеген елтаңбаларды құрастыру және оларды бір қалқанға біріктіру әдісі. Бұл және басқа елдердегі ақсүйек отбасыларының елтаңбаларының көптеген мысалдары мен бейнелерімен суреттелген. Осы эсседе қолданылған блазон терминдерін түсіндіретін индекс қосымша берілген. (1718) Геральдика жүйесі, теориялық және практикалық: Еуропаның ең беделді геральдистеріне сәйкес, нағыз блазон өнері. Шотландиядағы және басқа жерлердегі ең танымал тегі мен отбасыларының елтаңбалары мен жетістіктерінің сәйкес мысалдарымен суреттелген. Сонымен қатар, осыған қатысты тарихи және генеалогиялық естеліктер қоса берілген. (1722) Александр Нисбеттің жақында жарық көрген «Геральдика жүйесі, теориялық және практикалық» еңбегіне қосымша және толықтыру басып шығару үшін жазылым арқылы ұсыныстар. (1723?)