Кіріспе

Уэльстің Монмутширдегі Скенфрит ауылындағы қираған қамал

Скенфрит қамалы (Castell Ynysgynwraidd) – Уэльстің Монмутширдегі Скенфрит ауылындағы қираған қамал. Бұл бекініс 1066 жылы Англияға жасалған шапқыш шабуылдан кейін, Уэльстен Херефордқа дейінгі жолды қорғау үшін нормандықтармен салынды. Бұл қамалдың құрылысын Уильям Фиц Осберн, Херефорд графы тапсырыс берген болуы мүмкін, ол ағаш қорғаныстары бар жер жұмыстарынан тұрады. 1135 жылы ірі уэльстік көтеріліс болды, жауап ретінде король Стефен Скенфрит қамалын және оның Grosmont және White Castle сияқты туысқан бекіністерін біріктіріп, «Үш қамал» деп аталатын иелік құрды, ол бірнеше ғасыр бойы аймақты уэльстік шабуылдан қорғауда маңызды рөл атқарды. 12 ғасырдың соңында Скенфрит тастан қайта салынды. 1201 жылы король Джон қамалды күшті патшалық шенеунік Хьюберт де Бурге тапсырды. Келесі онжылдықтарда қамал бірнеше иелердің арасында, соның ішінде Хьюберт, қарсылас де Брауз отбасы және тәждің арасында ауысып отырды. Хьюберт ескі қамалды бұзып, дөңгелек мұнаралары мен дөңгелек қоршауы бар жаңа тікбұрышты бекініс салдырды. 1267 жылы ол Ланкастер графы Эдмундқа берілді және 1825 жылға дейін Ланкастер графтығының, кейіннен герцогтығының қолында болды. 1282 жылы I Эдуардтың Уэльсті бағындыруы Скенфрит қамалының әскери маңыздылығын азайтты, ал 16 ғасырда ол қолданыстан шығып, қирады. 1936 жылы қамал Ұлттық қорғау қорына берілді, қазір оны Cadw мұра агенттігі басқарады.

11-12 ғасырлар

Скенфрит қамалы 1066 жылы Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін салынды. Басқыншылықтан кейін көп ұзамай нормандықтар Уэльс шебіне еніп, Жеңімпаз Уильям Уильям фиц Осбернды Херефорд графы етіп тағайындады; граф Уильям өз жаңа жерлеріне Монмут және Чепстоу қалаларын қосып алды. Нормандықтар қамалдарды уэльстіктерді әскери тұрғыдан бағындыру, жаңа елді мекендер құру және аймақтарға билік ету үшін кеңінен пайдаланды. Скенфрит қамалы осы кезеңде Монноу өзенінің аңғарында салынған үш қамалдың бірі болды, бұл қамалдарды, мүмкін, граф Уильямның өзі Уэльстен Херефордқа созылған жолды қорғау үшін салған. Алғашқы қамал осы жерде топырақ пен ағаштан тұрғызылды. Оған жауап ретінде, тәж қамалдың шабуылға қарсы тұруына дайындық жасады, 1186 жылы қорғанысын нығайтуға 43 фунт стерлинг жұмсалды, ал 1190 жылы одан да көп жұмыс жасалды, оның нәтижесінде тас қамал мен қоршау қабырғасы салынды деген болжам бар.

13-17 ғасырлар

1201 жылы король Джон Үш қаланы Хубер де Бурге берді. Хуберт – шағын жер иесі болған, ол әлі ханзада кезінде Джонның үй шаруашылығының камерарийі қызметін атқарды, ал Джон таққа отырғаннан кейін патшаның ықпалды чиновнигіне айналды. Хуберт жаңа қамалдарды жаңартуға кірісті, бастапқыда Гросмонттан, бірақ Франциядағы шайқаста тұтқынға алынды. Бостандыққа шыққаннан кейін Хуберт қайтадан билікке оралып, патшалық сот судьясы болды және Кент графы атанды, содан кейін 1219 жылы король Генрих III билік құрған кезде Үш қаланы қайта алды. Валерунд 1244 жылы қамал ішінде жаңа шіркеу салдырды және мұнараның шатырын жөндеді. Уэльс қаупі сақталды, және 1262 жылы ханзада Лливелин ап Груффидтың 1262 жылы Абергавенниге жасаған шабуылына жауап ретінде қамал дайындыққа келтірілді; оның констеблі Гилберт Талбот басшылығымен Скенфритке «әрбір адаммен және қандай құнмен болса да» гарнизон орналастыруға бұйрық берілді. Скенфритте одан әрі көп жұмыс істелмеді, бірақ король Генрих VI тұсында мұнара мен қақпалар жөнделді. Король Эдуард I-нің 1282 жылы Уэльсті жаулап алуы қамалдың әскери маңыздылығын азайтты, бірақ ол әкімшілік орталық ретінде қолданыла берді. 1538 жылға қарай Скенфрит қамалы пайдасыз қалды, содан кейін қирады; 1613 жылғы сипаттамада ол «бұзылып, шіріген» деп көрсетілген. Соңында оны заңгер Харольд Сэндс сатып алды, ол осы орынды сақтау жұмыстарын жүргізді; ол қаланы Ұлттық треске тапсырды. Скенфрит 1936 жылы мемлекеттік қамқорлыққа берілді және кең ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Сәулет

Скенфрит қамалы Монноу өзенінің жанында салынған. Қазіргі қамалды Хьюберт де Бург XIII ғасырдың басында салған, ол кезде XI ғасырдағы Норман қамалының топырақ жұмыстары тегістеліп, қазіргі орнына 4 метрге дейін жайылған; сол кезде XII ғасырдағы тас бекіністер мен ғимараттар да бұзылған. Хьюберт қамалы көпбұрышты, оның төрт қабырғасы шамамен 80 метр, 60 метр, 60 метр және 40 метр (260 фут, 200 фут, 200 фут және 130 фут) ұзындығында, және ол Ескі Қызыл құмтастан салынған. Қазір ор толынып, шөппен жабылған. Қамалдағы шығыс жақтағы су қақпасы Монноу өзеніне түсетін. Қамалдағы оңтүстік-батыс бөлігінде екі қабатты залдар тізбегі созылып жатқан, қазір тек оның іргетастары ғана сақталған. Бастапқыда залдар тізбегі солтүстік жағындағы ұзын бөлмеден және оңтүстікке қарайғы кішкентай бөлмеден тұрған, бірақ солтүстік бөлігі кейіннен бөлінген. Бұл тізбектің оңтүстік жағында қамал үшін су резервуары орналасқан. Қамалдағы ортада орналасқан үш қабатты дөңгелек мұнараның биіктігі белгілі, ал оңтүстік-батыс жағында шығып тұратын баспалдақ мұнарасы бар. Мұнараның негізіндегі тұғырға топырақ үйілген, бұл қабырғаның негізін қорғау үшін жасалған, нәтижесінде моттаға ұқсас болған. Бастапқыда оның үстінде қорғаныс ағаш қоршаулар мен бірінші қабаттағы кіреберіске дейін жететін сыртқы ағаш баспалдақ болған, ал қазіргі жердегі кіреберіс кейіннен қабырғадан жасалған. Сілкіп салу арқылы жер асты бөлмесіне кіріп, оны қойма ретінде пайдаланған. Бірінші қабаттағы бөлме алқап болса, екінші қабаттағы бөлме терезелермен, үлкен ошақпен және жеке дәретханамен жабдықталған, ол лордқа тұруға арналған жай болған.