Кіріспе

Fairey Gordon) - 1930 жылдардағы британдық жеңіл бомбалаушы (2 орындық күндізгі бомбалаушы) және көп мақсатты ұшақ. Гордон – дәстүрлі екі бөлікті, матамен қапталған металл биплан. Ол Armstrong Siddeley Panther IIa қозғалтқышының түрлерімен жабдықталған. Қару-жарағы – бір бекітілген, алға бағытталған Vickers пулеметі және артқы кабинадағы Lewis пулеметі, сондай-ақ бомбалар. Ұшақ біршама қарапайым болды; құралдар: жылдамдық көрсеткіші, биіктік өлшегіш, май қысымы көрсеткіші, айналым жылдамдығы өлшегіші, бетбұрыс көрсеткіші және компас.

Даму

Гордон негізінен жаңа Armstrong Siddeley Panther қозғалтқышын пайдалану арқылы IIIF-тен жасалды. Прототипі алғаш рет 1931 жылдың 3 наурызында ұшты, ал бұрынғы 80-ге жуық IIIF ұшақтары ұқсас стандартқа өңделді, RAF үшін 178 жаңа ұшақ салынды, ал өндіріс желісінде бірнеше IIIF ұшақтары өңделді. 154 Mark I ұшағы өндірілді, содан кейін өндіріс үлкен қанат және рульмен жабдықталған Mark II-ге ауысты, бірақ Swordfish өндірісіне көшуге дейін олардың 24 ғана аяқталды. Корольдік теңіз күштері қолданған Гордонның теңіздік нұсқасы Seal деп аталды.

Қызмет

Бұл типті көбінесе Royal Air Force және Royal Navy Fleet Air Arm қызметінен екінші дүниежүзілік соғысқа дейін алынып тасталған, бірақ No. 6 эскадрилья RAF, No. 45 эскадрилья RAF және No. 47 эскадрилья RAF әлі де Мысырда осы үлгідегі ұшақтарды пайдаланған. Осы ұшақтардың алтауы Мысыр әуе күштеріне берілді. 49 Гордон 1939 жылдың сәуір айында Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштеріне жіберілді, олардың 41-і ұшқыштарды оқыту үшін қысқа мерзімге қолданылды. Жаңа Зеландия әуе күштері ұшақтардың тозығы жеткенін және Таяу Шығыста қызмет еткенін анықтады, тіпті олардың арасында кем дегенде бір шаян да болған. Осы Гордон ұшақтарының соңғысы – және жалпы сақталған соңғы Гордон – 1943 жылы Жаңа Зеландия әуе күштерінің қызметінен шығарылды. Жеті Гордон нысана тартуға бейімделіп, Ирактағы RAF Хаббаниядағы No 4 ұшу оқу мектебінде орналасты. 1941 жылдың сәуір айының соңында бұл ұшақтар жедел түрде бомбалаушыларға айналдырылды және мамыр айының басында Хаббанияны ирак әскерлерінен қорғауға қатысты.

Тірі қалғандар

Тек бір ғана аман қалған RNZAF Gordon Mark I NZ629 бар, ол Жаңа Зеландияда қалпына келтірілуде. 1940 жылдың 12 сәуірінде 1-ші ұшу оқу мектебінің екі оқушы ұшқышы Уолтер Рафаэль (ұшқыш) және Уилфред Эверист (жолаушы) «15 000 футқа дейін соғыс жүгімен көтерілу» оқу миссиясы аясында Вигрэмнен NZ629 ұшағымен Оңтүстік Альп тауларының үстінен ұшып бара жатқанда, ұшақ айналып кетті. Экипаж құтқаруға дайындалды, бірақ ұшақ қайтадан тұрақтанды. Сәтке дейін кейін Уайт тауының шатырындағы ағаштарға шағылысып, тік беткейден кері домалап, ұшақ ағаштарға ілініп қалды, ал Рафаэль мен Эверист есінен таныды. Рафаэль есін жиғанда, ұшақ жалындап кетеді деп қорқып, әлі есінен танылмаған Эверистті қирағаннан шығарды. Рафаэль ауыр жарақат алған Эверистин көтеріп алып, шаруалар үйіне жетті. Ұшақтың құрамы – аспаптары, қарулары және қозғалтқышы – құлау орнында, үлкен қой шаруашылығының бөлігінде ағаштарға ілініп қалды. 1976 жылы Чарльз Дарби, Уолтер Рафаэльдің көмегімен, оны ағаштардан жылжытты (ұшақ әлі де көп бөлігімен ағаштарға ілінген күйде). (Эверист Франциядағы шайқаста қаза тапты.) NZ629 ұшағы Aerospatiale Lama компаниясымен табылды. Оны 20 жылдан астам уақыт сақтағаннан кейін қалпына келтіру жұмыстары басталды. 1988 жылдың ақпан айында ZK TLA азаматтық тіркеуі сақталды және 2005 жылға қарай қалпына келтірушілер қозғалтқыш іздеп жүрді. 2014 жылы олар ұшақты қалпына келтіру үшін қаржы табуға күш салып бақты.

Нұсқалар

Фейри IIIF Mk V: Прототип. Фейри Гордон Mk I: Екі орындық күндізгі бомбалаушы және көп мақсатты ұшақ. Фейри Гордон Mk II: Екі орындық оқу ұшағы.