Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арыстанды қоздырып, итке шабуылдату – бұл итке қарсы арыстанды қоздыру арқылы жүзеге асырылатын қанағатсыз спорт түрі.
Lion baiting is a blood sport involving the baiting of lions against dogs.
Ежелгі дәуір
Ежелгі заманда иттер тобы "жануарлардың патшасы" - арыстанды жеңген жағдайлар кездеседі. Грек аңызында Ахиллдің қалқанында оның иті екі арыстанмен шайқасқан суреті бейнеленген. Тағы бір дерек – Ахеменид империясының патшасы Камбиз II екі толық бойы жеткен арыстанмен шайқасқан итіне ие болған. Үшінші мысал римдік тарихшы Клавдий Элианның баяндауында келтірілген: ол үндістер Александр Македонскийге арыстанмен күресуге арнап өсірілген күшті иттерді көрсеткенін айтады. Әрине, ежелгі тарихшылар өз әңгімелерін көркейтіп, шамадан тыс айтқан, бірақ олар ит пен арыстан арасындағы күрестің мәнін жеткізеді.
Antiquity has examples where groups of dogs defeat the 'king of beasts', the lion. Greek legend reflects Achilles' shield with the depiction of a fight of his dog against two lions. A second is a report that Cambyses II of the Achaemenid Empire possessed a dog that started a fight with two full grown lions. A third, is reported by a Roman historian, Claudius Aelianus, in which he states Indians showed Alexander the Great powerful dogs bred for lion baiting. Certainly, ancient historians would embellish and exaggerate their stories, but they do capture the spirit of dog versus lion.
17 ғасыр
1610 жылы Англия королі Джеймс І билік құрған кезде арыстанды итке қарсы қою практикасы алғаш рет тіркелді. Бұл көрініс сарайдағылардың көңілін көтеру үшін ұйымдастырылды. Король Эдвард Алленге, "Бейаргарден" қожайынына, ең үлкен және батыл үш итті әкелуді бұйырды. Оқиға былай болды:
In 1610, during the reign of James I of England the practice of lion baiting was first recorded. The spectacle was staged for the amusement of the court. The King requested Edward Alleyn, Master of the Beargarden, to acquire the three largest and most courageous dogs. The event was as follows:
"Клеткаға бірінші кірген ит арыстанның шабуылына ұшырады, арыстан оны басынан және мойнынан ұстап, клетка ішінде сүйреп әкетті. Екінші ит те осы тағдырға ұшырады. Бірақ үшінші ит оған көмектесіп, дереу арыстанның төменгі жақ сүйегінен қысып ұстады және арыстанның тырнақтарынан ауыр жарақат алғанша, ұзақ уақыт бойы беріспеді. Арыстан да ұрыста жарақаттанып, жалғастыруды қаламады. Іттерден биік секіріп, өз қоршауына қашты. Екі ит ұрыстан кейін жарақаттарынан көз жұмды. Ал соңғысы осы керемет шайқастан аман қалды және корольдің ұлы Генри Фредерик, Уэльс ханзадасы, оны үлкен қамқорлықпен емдеп сауықтырды. Ханзада Генрих: "Ол жабайы аңдардың патшасымен күресті, енді одан да нашар жандармен күреспеуі керек!" - деп жариялады. Осылайша, ит ағылшын корольдік сарайында қауіпсіз өмір сүрді."
"One of the dogs, which was the first to be sent in the cage, was soon put out of action by the lion, which seized it by the head and neck and dragged it through the cage. A second dog was sent in and met with the same fate. The third, however, which came to its aid, immediately seized the lion by the lower jaw and gripped it securely for a considerable time until, severely injured by the lion's claws, it was forced to loosen its grip. The lion itself was injured in the fight and did not wish to continue fighting. With a sudden mighty leap over the dogs, it fled inside its den. Two of the dogs died shortly after the fight from the injuries they had suffered. The last, however, survived this splendid fight and was nursed back to health with great care by the King's son, Henry Frederick, Prince of Wales. Prince Henry declared: 'He had fought the king of the wild animals and should never again have to fight baser creatures!' In this way, the dog had gained for itself a safe life at the English Royal court."
Уоллес
Сол аптада Уомбвелл тағы бір арыстанын итке шабуылдау үшін берді, ал бұл кездесу иттер үшін өте әртүрлі сынақ болды. "Таймс" газеті бұл жарыс туралы былай деп хабарлады:
Wombwell, in the same week, submitted another of his lions to be baited and this match proved to be a very different proposition for the dogs. The Times gave an account of the contest as follows:
Уоллес 1812 жылы Эдинбургте дүниеге келген, Ұлыбританияда шайылған алғашқы африкалық арыстан болды. Ол, әдетте, шотланд батыры Уильям Уоллес атымен аталған. Ол 1838 жылы қайтыс болды, ал оның сақталған денесі Эссекс округының Сафрон Уолдендегі мұражайға қойылды. 1930 жылы Марриот Эдгар өзінің "Арыстан мен Альберт" атты әзілді монологын жазғанда, ол арыстанды "Уоллес" деп атады.
Wallace was the first African lion to be bred in the UK, having been born in Edinburgh in 1812. He was probably named after Scottish fighter William Wallace. He died in 1838, and his stuffed body placed in the museum in Saffron Walden, Essex. When in 1930, Marriott Edgar wrote his humorous monologue The Lion and Albert, he called the lion "Wallace".
Ашулану
Халық мұндай қорқытуға құрылған көріністерді насихаттауға ашуланып, бұл мәселе Ұлыбритания Парламенті мәжілісінде көтерілді. Уомбвеллдің арыстанға арналған жемдері Ұлыбританияда өткізілген соңғы шара болды.
The public were outraged at the promotion of such baiting spectacles and the matter was raised in the Parliament of the United Kingdom. Wombwell's lion baits were the last to be staged in the United Kingdom.