Кіріспе

Австрия дирижері (1895–1962)

Ханс Росбауд (22 шілде 1895 – 29 желтоқсан 1962) – австриялық дирижер, ерекше ХХ ғасыр музыкасымен байланысты болған.

Өмірбаян

Росбо Грац қаласында дүниеге келген. Бала кезінде ол ағасы Пол Росбодпен бірге, фортепиано сабақтарын беретін анасымен бірге өнер көрсеткен. Ханс Франкфурттағы Хох консерваториясында композициядан Бернхард Секлес, фортепианодан Альфред Хоэннің жетекшілігімен музыканы оқыды. Росбодтың алғашқы кәсіби қызметі 1921 жылы Майнц қаласында болды, ол қаланың жаңа Музыка мектебінің музыкалық директоры болды, оның міндеттеріне қалалық симфониялық концерттерді дирижерлік ету де кірді. 1928 жылы ол Франкфурт қаласында Гессишер Рундфунк симфониялық оркестрінің (кейін Hr Sinfonieorchester немесе Франкфурт радио симфониясы) бірінші бас дирижері болды. 1920-1930 жылдары ол Арнольд Шенберг пен Бела Бартоктың шығармаларының премьераларын ұсынды. Нацистік кезеңде жаңа музыканы ұсыну мүмкіндігі шектелді. 1937 жылы ол Мюнстер қаласының бас музыкалық директоры болды. 1941 жылы Росбод Страсбургте Филармониялық оркестрді басқарып, сол лауазымды иеленді. Соғыс жылдары Росбо әдейі көзге түспеуге тырысып, саяси мәлімдемелер жасаудан аулақ болды. Бұл себебі бар еді: оның ағасы Пол одақтастардың тыңшысы болды, оларға, басқа нәрселермен қатар, нацистердің атом бомбасын жасаудағы прогресі туралы ақпарат беруге көмектесті. 1945 жылы ол АҚШ оккупациялық билігі тарапынан Мюнхен филармониясының музыкалық директоры болып тағайындалды. 1948 жылы Росбодтың Мюнхен оркестрімен жасалған келісімшарты аяқталды, себебі қалалық билік оркестр репертуарын консервативтік бағытта жылжытқысы келді. Сол жылы Росбод Баден-Бадендегі Оңтүстік-Батыс Германия радио оркестрінің бірінші бас дирижері болды және өмірінің соңына дейін сонда қалды. 1954 жылы ол 8 күннің алдында Шенбергтің «Мосей және Арон» операсының тұңғыш қойылымын дирижерлік етті; бұл қойылым 1957 жылы Philips компаниясы үшін коммерциялық жазба ретінде шығарылды. Ол SWR симфониялық оркестрін қазіргі заманғы музыка фестивальдарына, мысалы, Донауэшингенге үнемі алып жүрді. 1962 жылдың 6-8 желтоқсанында ол Чикаго симфониялық оркестрімен алты апталық жұмысын аяқтады, ол Юджин Истоминмен Шуманның фортепиано концертін және Малердің Тоғызыншы симфониясын дирижерлік етті. Ол бір айдан кейін, 29 желтоқсанда Швейцарияның Лугано қаласында қайтыс болды.

Жақсылық

Gramophone жақында Росбодты "20 ғасырдың ортасындағы музыканың назарынан тыс қалған батырларының бірі, ол мұқият репетицияланған және сіңірілген орындаулар мен мүмкіндігінше кең ауқымды музыканың премьераларын ұсынды" деп атап өтті. Fanfare журналында Питер Рабиновиц оның жан-жақтылығына тоқталып, оның "Бернштейн, Шерхен және Стоковскийден басқа, дерлік барлық замандастарынан артық" деді. Росбод көбінесе Малер, Брукнер, Екінші Вена мектебімен жұмысы және әсіресе соғыстан кейінгі авангардқа берілгендігі үшін есімдеріне сақталды. Бірақ ол сонымен қатар әлемдік деңгейдегі Моцарт орындаушысы болды (оның 1950 жылдардағы Экс-ан-Прованстағы Моцарт опералары Глиндеборндағы Буштің жазбаларынан гөрі бүгінге дейін жақсы сақталған) және ол ертеректегі музыканы да қолдады (Глюктің "Орфео мен Эвридика" және Рамоның "Платея" операларын жазды). Көзге түсетіні, ол әр композитордың туындыларын өзіндік стильде орындауға қабілетті болды. Росбод жоғары мәдениетті, көп оқыған және зияткерлік қызығушылықтары әртүрлі адам болды. Музыкаға адал қызмет ету арқылы ол 20 ғасырдың көптеген көрнекті композиторларының құрметіне ие болды. Оның мұрасында Брукнер, Малер, Стравинский және Булездің музыкалық жазбалары бар. Жаңа музыканы ынталы түрде қолдаған ол Карл Амадей Хартманмен тығыз байланыста болды, Хартманның "Simplicius Simplicissimus" операсының және оның Екінші және Төртінші симфонияларының премьерасын өткізді. Росбод оркестрдің түрлі бөлімдерінен бес түрлі музыкалық аспапты меңгерген. Оның сүйікті әуесқойлықтары – әлемдік әдебиетті түпнұсқа тілдерінде (көне және қазіргі) оқу және ғылыми журналдарды зерттеу.