Кіріспе

1951 жылы Трумен Капотенің романы

"Шілтеннің домбырасы" – Трумен Капотенің 1951 жылғы 1 қазанда жарық көрген романы. Онда жетім қалған ұл мен ағаш үстінен өмірді қадағалап отырған екі қарт әйелдің әңгімесі айтылады. Олар соңында бір-бірімен және қоғамның басқа мүшелерімен келісу үшін уақытша тығылатын жерлерінен шығады.

Тұжырымдама

Капоте 1950 жылдың маусым айында "Жазғы кезес" атты аяқталмаған алғашқы романына қайта оралғысы келмегендіктен "Шілтеннің арфасы" романын жаза бастады және 1951 жылдың 27 мамырында аяқтады. Романның шабыты – оның Алабама штатындағы Монровилл қаласындағы балалық шағының естеліктері, әсіресе 1930 жылдары кузені Женнидің ауласындағы үлкен жаңғақ ағашында салынған ағаш үй. Бұл үлкен ағаш үйге ескі спиральді баспалдақ арқылы кіруге болады, ол кипарис ағашынан жасалған және қаңылдан шатыры бар, ішінде ротангтан жасалған диван тұрды. Капоте осы ағаш үйде кузені Сукпен немесе Харпер Ли сияқты балалық шағының достарымен уақыт өткізді. Романға оның кузені Суктың 62 жасқа дейін жыл сайын дайындаған сусырауға қарсы дәрісі де ықпал етті. Ол рецептін қабірге алып кетті, тіпті Женни рецептін патенттеуге және кейін өндірушіге сатуға тырысқанына қарамастан. Капоте "Шілтеннің арфасы" романын Сицилиядағы Таормина қаласында демалыс кезінде аяқтады. Соңғы бөлігін ол жазып бітіргеннен кейін бірнеше күн өткен соң Random House баспасына әуе поштасымен жіберді, бірақ төрт ай бойы жарияланбады, себебі редакторлар, әсіресе Боб Линскотт, романның соңына риза болмады. Линскотт соңын әлсіз деп ойлады, өйткені кейіпкерлер ағаш үйде болғаннан кейін Капоте "олармен не істеу керектігін білмеді". Ол Капоттен соңын қайта жазуын сұрады, және Капоте оған бірнеше өзгерістер енгізді, бірақ толығымен қайта жазбады. Трумэн Капоте бастапқыда романды "Сау үстінің музыкасы" деп атағысы келген. Оған "Шілтеннің арфасы" деген атты Боб Линскотт берген. Верена Талбо: Доллидің қарындасы; ол қала шерифін қарындасы Доллидің жоғалуын тергеуге шақырады. Моррис Риц: Веренаға құда түсуге тырысқан адам, көпшілік оның онымен бірге фабрика ашады деп сенген, бірақ көп ұзамай оның ақшасымен қашып кетеді. Кэтрин Крик: Долли мен Коллинмен бірге қашып кеткен, сондай-ақ Қытай жидесі ағашында тұратын афроамерикандық қызметші. Райли Хендерсон: Колинмен дос болған бала. Ол қытай жидесі ағашының ағаш үйінде қысқа уақытқа тұрақтанады. Джуниус Кэндл: Қала шерифі; ол қылмыскерлерді табуда жаратқан және Коллин мен Доллиді табу үшін үлкен іздеу тобын ұйымдастырады. Судья Куль: Ол қаланың бос ойлаушысы саналады және Долли мен Веренаға бір-бірімен келісуге көмектеседі. Ол қоғамның "ақылды адамы" және әдетте повестьде туындаған қайшылықтарды шешеді.

Қабылдау және сын талдау

Нью-Йорк Herald Tribune газеті романды «жайлы күлкіге, жылы адамгершілікке және өмірдің жақсы жақтарына деген сезімге толы керемет туынды» деп бағалаған. "Atlantic Monthly" журналы былай деп мәлімдеген: «The Grass Harp» сізді автордың ерекше поэзиясы, спонтандылық, таңғажайып және қуаныш сезімдерін бөлісуге шақырады, бұл сезімдер қоғамға бейімделу мен ақылға сыймас нәрселерден таза өмірде кездеседі. «The Grass Harp» романы 13 500 дана сатылды, бұл Капотенің бұрынғы «Түннің ағашы» және «Жергілікті түс» еңбектерінен екі есе көп. Музыкасын Вергиль Томсон, декорациялар мен костюмдерді Сесил Битон жасаған.

Фильм

1995 жылы Стерлинг Силлифант пен Кирк Эллис романды Чарльз Маттаудың режиссерлік фильмі үшін өңдеді. Фильмде Маттаудың әкесі Уолтер, Пайпер Лори, Сисси Спейсек, Эдвард Фурлонг, Нелл Картер, Джек Леммон, Мэри Стинбурген, Шон Патрик Фланери, Джо Дон Бейкер, Бонни Бартлетт және Чарльз Дёрнинг түсті.